Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu…
Nghe dịu nỗi đau của mẹ
Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ
Các anh không về, mình mẹ lặng im.
Đất nước tôi
Từ thuở còn nằm nôi
Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa
Lao xao trưa hè một giọng ca dao
Xin hát về Người, đất nước ơi!
Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi!
Suốt đời lam lũ
Thương lũy tre làng bãi dâu, bến nước
Yêu trọn tình đời, muối mặn gừng cay
[…] Đất nước tôi
Sáng ngời muôn thuở
Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ.
(Đất Nước, Tạ Hữu Yên, Báo Quân đội Nhân dân)
Xác định thể thơ của văn bản.
Xác định thể thơ của văn bản.
Quan sát số chữ mỗi dòng, cách ngắt nhịp, gieo vần có cố định không. Nếu câu dài ngắn linh hoạt => thơ tự do.
Thể thơ tự do
Giải thích:
Các dòng thơ không đều số tiếng, nhịp linh hoạt, không theo khuôn mẫu cố định. Đây là đặc trưng của thể thơ tự do
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Nỗi đau của mẹ được thể hiện qua những câu thơ nào?
Nỗi đau của mẹ được thể hiện qua những câu thơ nào?
Đọc kĩ đoạn thơ, tìm những câu trực tiếp nói về nỗi đau của mẹ.
Nỗi đau của mẹ được thể hiện qua những câu thơ: “Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ/ Các anh không về, mình mẹ lặng im.”
Giải thích:
Hai câu thơ nêu rõ sự hi sinh: “ba lần tiễn con đi…”, “các anh không về…”.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được thể hiện qua câu thơ Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa.
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được thể hiện qua câu thơ Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa.
Xác định hình ảnh ẩn dụ (“bão giông”, “nắng lửa”).
Nêu tác dụng: gợi hình ảnh, ý nghĩa biểu tượng.
– Tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ:
+ Miêu tả sự khốc liệt của chiến tranh (bão giông) và sự bất trắc của thiên nhiên (nắng lửa) luôn hiện hữu trên đất nước Việt Nam.
+ Làm cho những dòng thơ sinh động, tăng sức gợi hình, gợi cảm.
Giải thích:
“Bão giông”, “nắng lửa” không chỉ là thiên nhiên mà còn ẩn dụ cho chiến tranh, gian khổ. Cách diễn đạt này làm câu thơ giàu sức gợi và nhấn mạnh sự khốc liệt mà đất nước trải qua.
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ
Suy nghĩ của anh/chị về những câu kết của bài thơ:
Đất nước tôi
Sáng ngời muôn thuở
Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ.
Suy nghĩ của anh/chị về những câu kết của bài thơ:
Đất nước tôi
Sáng ngời muôn thuở
Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ.
Phân tích ý nghĩa hình ảnh cuối bài (đất nước, trăng, thơ). Khái quát thành nhận xét về tư tưởng, thông điệp.
Nhà thơ Tạ Hữu Yên tin tưởng tương lai tươi sáng của dân tộc bằng những câu kết trong sáng tuyệt vời: Đất nước tôi/ Sáng ngời muôn thuở/ Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ. Chỉ ba câu thơ đã khái quát, nối kết mạch tư tưởng nhất quán của bài thơ, đặc biệt là hình tượng “trăng vào cửa sổ đòi thơ”, qua đó nhấn mạnh thông điệp: Đất nước phát triển phải dựa vào truyền thống văn hóa, bản sắc ngàn đời và lịch sử đáng tự hào.
Giải thích:
Hình ảnh “đất nước sáng ngời” thể hiện niềm tin vào tương lai. “Trăng vào cửa sổ đòi thơ” gợi đời sống thanh bình, giàu văn hóa => khẳng định vẻ đẹp bền vững của dân tộc
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Hãy nêu thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em.
Hãy nêu thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em.
Từ nội dung bài thơ (hi sinh, đất nước), rút ra 1–2 thông điệp ý nghĩa
Gợi ý:
- Biết ơn tới những người Mẹ Việt Nam anh hùng, những chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc.
- Yêu, tự hào về quê hương, đất nước ta anh dũng, kiên cường.
Giải thích:
Bài thơ ca ngợi sự hi sinh và vẻ đẹp đất nước nên thông điệp về lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc là phù hợp.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận