Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CÓ MỘT MIỀN QUÊ
(Vũ Tuấn)
Có một miền mọc trắng cỏ lau
Là quê tôi, đi xa rồi luôn nhớ
Khắc khoải trong tim, bồi hồi nhịp thở
Mong trở về nghe khúc hát mẹ ru
Có một miền, Lau mọc trắng vần thơ
Là quê hương, cha ngày đêm mong đợi
Áo bạc sờn trong nắng chiều vời vợi
Mồ hôi cha mặn cả những cánh đồng.
Có một miền cho ngô lúa đơm bông
Hạt gạo thảo thơm, vai gầy của mẹ
Như cánh cò thân thương nhỏ bé
Vất vả tảo tần, trong nắng, trong mưa ...
Có một miền mà khi tôi đi xa
Luôn muốn về, những trưa hè yên ả
Bát chè xanh, thắm tình quê vất vả
Mẹ gánh cuộc đời, xộc xệch thời gian ...
Có một miền tôi chẳng thể nào quên
Quê nội thân thương như bàn tay chai sạn
Khóe mắt nồng cay, trong chiều chạng vạng
Ơi quê nhà! Tôi gọi mãi trong tim....
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Dựa vào đại từ xưng hô (“tôi”) và cảm xúc được bộc lộ để xác định chủ thể trữ tình.
Nhân vật trữ tình: người con xa quê
Giải thích:
Nhân vật “tôi” là người trực tiếp bày tỏ nỗi nhớ quê => đó là người con xa quê, mang tình cảm gắn bó sâu nặng với quê hương.
Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Chỉ ra những hình ảnh của quê hương được tác giả nhắc đến ở khổ thơ đầu.
Chỉ ra những hình ảnh của quê hương được tác giả nhắc đến ở khổ thơ đầu.
Đọc kĩ khổ thơ đầu và xác định những hình ảnh quê hương
Những hình ảnh của quê hương: “cỏ lau trắng, khúc hát mẹ ru”
Giải thích:
Hình ảnh “cỏ lau trắng”, “khúc hát mẹ ru” vừa gợi cảnh sắc, vừa gợi tình cảm => làm nổi bật quê hương bình dị, thân thương.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Phân tích tác dụng của biện pháp so sánh trong khổ thơ:
“Có một miền cho ngô lúa đơm bông
Hạt gạo thảo thơm, vai gầy của mẹ
Như cánh cò thân thương nhỏ bé
Vất vả tảo tần, trong nắng, trong mưa
Phân tích tác dụng của biện pháp so sánh trong khổ thơ:
“Có một miền cho ngô lúa đơm bông
Hạt gạo thảo thơm, vai gầy của mẹ
Như cánh cò thân thương nhỏ bé
Vất vả tảo tần, trong nắng, trong mưa
Xác định hình ảnh so sánh (“như”), phân tích hai vế và ý nghĩa biểu đạt
- BPTT so sánh: vai gầy của mẹ như cánh cò thân thương nhỏ bé
- Tác dụng:
+ Gợi hình ảnh người mẹ tần tảo, vất vả, cần cù nuôi con, chăm lo đồng áng
+ Làm nổi bật tình yêu thương, sự hi sinh thầm lặng của mẹ, từ đó thể hiện tình cảm trân trọng, biết ơn sâu sắc của người con.
Giải thích:
So sánh “vai gầy của mẹ như cánh cò” làm nổi bật sự tần tảo, lam lũ => thể hiện sự hi sinh thầm lặng và gợi tình cảm yêu thương, biết ơn của người con.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Trình bày cách hiểu của em về từ “xộc xệch” trong dòng thơ: “Mẹ gánh cuộc đời, xộc xệch thời gian ...”
Trình bày cách hiểu của em về từ “xộc xệch” trong dòng thơ: “Mẹ gánh cuộc đời, xộc xệch thời gian ...”
Dựa vào ngữ cảnh câu thơ để giải thích nghĩa biểu cảm của từ.
Từ ngữ này gợi lên hình ảnh cuộc đời người mẹ vất vả, lam lũ, phải gánh chịu nhiều lo toan khiến thời gian trôi qua trong nhọc nhằn, chắp vá, in hằn dấu vết gian khổ. Qua đó, câu thơ thể hiện sự hi sinh thầm lặng và nỗi xót xa, trân trọng của người con dành cho mẹ.
Giải thích:
“Xộc xệch” gợi sự không ngay ngắn, chênh vênh => thể hiện cuộc đời mẹ vất vả, gánh nặng mưu sinh khiến thời gian in dấu nhọc nhằn, gian khó.
- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.
- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.
Link tham khảo: Nghĩa của từ
Từ tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ, em hãy bày tỏ suy nghĩ về việc: Học sinh cần làm gì để thể hiện tình yêu quê hương, đất nước?
Từ tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ, em hãy bày tỏ suy nghĩ về việc: Học sinh cần làm gì để thể hiện tình yêu quê hương, đất nước?
Từ nội dung bài thơ, rút ra biểu hiện cụ thể của tình yêu quê hương rồi liên hệ thực tế.
Để thể hiện tình yêu quê hương, đất nước, học sinh cần:
- Chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.
- Biết yêu thương, kính trọng cha mẹ, thầy cô, sống nhân ái với mọi người xung quanh.
- Trân trọng, giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá, truyền thống tốt đẹp của quê hương.
- Có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan nơi mình sinh sống.
- Tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động vì cộng đồng thể hiện tinh thần trách nhiệm với quê hương, đất nước.
Giải thích:
Học sinh thể hiện tình yêu quê hương qua học tập, rèn luyện, giữ gìn truyền thống, sống có trách nhiệm => đó là cách thiết thực để góp phần xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận