Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
HƠI ẤM Ổ RƠM
(Nguyễn Duy)
Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm
Bà mẹ đón tôi trong gió đêm:
– Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ
Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ
Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm
Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm
Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng
Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm
Của những cọng rơm xơ xác gầy gò
Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no
Riêng cái ấm nồng nàn như lửa
Cái mộc mạc lên hương của lúa
Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.
(In trong tập Cát trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973)
- Nguyễn Duy tên thật Nguyễn Duy Nhuệ, quê Thanh Hóa. Từng tham gia chiến đấu nhiều năm trên chiến trường. Sau giải ngũ ông về làm việc tại tuần báo Văn nghệ, Hội nhà văn Việt Nam và là Trưởng đại diện của báo này tại phía Nam.
- “Hơi ấm ổ rơm” là một bài thơ đặc sắc của ông, là một trong những bài thơ giúp Nguyễn Duy đạt giải nhất cuộc thi thơ tuần báo Văn nghệ vào năm 1973.
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
- Đọc toàn bài thơ, chú ý số chữ trong mỗi dòng.
- Quan sát xem có sự đều đặn về số chữ, số câu, cách gieo vần hay không.
Thể thơ tự do
Giải thích:
Bài thơ không bị ràng buộc về số chữ, số câu, nhịp điệu linh hoạt => đặc trưng thể thơ tự do.
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Chỉ ra trong khổ thơ thứ nhất lời nói của người mẹ khi đón tôi trong gió đêm.
Chỉ ra trong khổ thơ thứ nhất lời nói của người mẹ khi đón tôi trong gió đêm.
- Xác định vị trí khổ thơ thứ nhất.
- Tìm câu có dấu gạch đầu dòng (–) vì đó là lời nhân vật.
Lời nói của người mẹ khi đón tôi trong gió đêm: "Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ"
Giải thích:
Lời người mẹ: “Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ” thể hiện sự mộc mạc, chân chất và tấm lòng hiếu khách, dù nghèo nhưng vẫn sẵn sàng đón khách bằng tất cả những gì mình có.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ sau: “Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm”
Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ sau: “Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm”
- Nhận diện dấu hiệu so sánh (từ “như”).
- Xác định hai vế được so sánh (A như B).
- Phân tích: giống nhau ở điểm gì → rút ra ý nghĩa và cảm xúc.
– Biện pháp so sánh: rơm vàng bọc tôi được so sánh với kén bọc tằm.
– Tác dụng:
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
+ Thể hiện sự ấm áp, hạnh phúc, cảm động về nghĩa tình người mẹ đồng chiêm dành cho mình.
+ Qua đó bộc lộ tình cảm trân trọng, lòng biết ơn dành cho người mẹ đồng chiêm
Giải thích:
So sánh “rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm” làm nổi bật cảm giác ấm áp, êm ái mà ổ rơm mang lại. Qua đó thể hiện tình thương bao bọc, chở che của người mẹ, khiến người lính cảm nhận được sự bình yên, xúc động.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,..
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Nêu cách hiểu của em về nội dung của những dòng thơ sau:
Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm
Của những cọng rơm xơ xác gầy gò
Nêu cách hiểu của em về nội dung của những dòng thơ sau:
Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm
Của những cọng rơm xơ xác gầy gò
- Đọc kĩ hai câu thơ, chú ý từ ngữ gợi tả (“hơi ấm”, “xơ xác gầy gò”).
- Phân tích theo 2 lớp nghĩa:
+ Nghĩa thực (cái ấm của rơm)
+ Nghĩa biểu tượng (tình người, tình mẹ)
Hai câu thơ thể hiện tình yêu thương sâu nặng của mẹ dành cho người con. Trong hoàn cảnh khó khăn ("nhà mẹ nghèo"), thiếu chăn đệm, mẹ phải giữ ấm cho con bằng những cọng rơm gầy gò nhưng tình yêu của mẹ dành cho người con là duy nhất, không gì thay thế được. Dù không khá giả nhưng tình yêu của mẹ là điều lớn lao, tuyệt vời nhất
Giải thích:
“Hơi ấm” của rơm không chỉ là cái ấm vật chất mà còn là hơi ấm của tình người, của sự yêu thương chân thành. Dù rơm “xơ xác gầy gò”, nhưng tình cảm mẹ dành cho “tôi” lại sâu sắc, ấm áp hơn mọi chăn đệm đầy đủ.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Bài học sâu sắc nhất mà em nhận được qua đoạn trích trên.
Bài học sâu sắc nhất mà em nhận được qua đoạn trích trên.
- Khái quát nội dung toàn bài (tình người, sự sẻ chia).
- Rút ra bài học phù hợp với bản thân.
Bài học sâu sắc nhất em nhận được qua bài thơ trên là:
- Phải ghi nhớ công lao của những người đã giúp đỡ mình trong cuộc sống.
- Niềm vui, hạnh phúc đôi khi đến từ những điều bình dị. Vì vậy chúng ta hãy trân trọng niềm vui, hạnh phúc từ những điều bình dị ấy để cuộc sống có ý nghĩa hơn.
Giải thích:
Bài thơ nhắc nhở con người cần biết trân trọng những tình cảm giản dị mà chân thành trong cuộc sống.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận