Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CÂY SỒI VÀ CÂY SẬY
Trong khu rừng nọ có một cây sồi rất cao lớn, sừng sững đứng ngay bên bờ một dòng sông. Hằng ngày, nó khinh khỉnh nhìn đám sậy bé nhỏ, yếu ớt, thấp chùn dưới chân mình.
Một hôm, trời bỗng nổi trận cuồng phong dữ dội. Cây sồi bị bão thổi bật gốc, đổ xuống sông. Nó bị cuốn theo dòng nước dữ ngầu phù sa. Thấy những cây sậy vẫn tươi xanh hiên ngang đứng trên bờ, mặc cho gió mưa đảo điên. Quá đỗi ngạc nhiên, cây sồi bèn cất tiếng hỏi:
– Anh sậy ơi, sao anh nhỏ bé, yếu ớt thế kia mà không bị bão thổi đổ? Còn tôi to lớn thế này lại bị bật cả gốc, bị cuốn trôi theo dòng nước?
Cây sậy trả lời:
– Tuy anh cao lớn nhưng đứng một mình. Tôi tuy nhỏ bé, yếu ớt nhưng luôn luôn có bạn bè đứng bên cạnh tôi. Chúng tôi dựa vào nhau để chống lại gió bão, nên gió bão dù mạnh tới đâu cũng chẳng thể thổi đổ được chúng tôi.
Nghe vậy, cây sồi ngậm ngùii, xấu hổ. Nó không còn dám coi thường cây sậy bé nhỏ yếu ớt nữa.
(Theo Tuyển tập những câu chuyện ngụ ngôn hay nhất của Aesop, Việt Khương dịch, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, tr.185)
Xác định ngôi kể và các nhân vật trong câu chuyện trên
Xác định ngôi kể và các nhân vật trong câu chuyện trên
Đọc lời kể trong văn bản để xác định người kể chuyện gọi tên nhân vật bằng “nó”, “cây sồi”, “cây sậy” hay xưng “tôi”.
Xác định ngôi kể và tìm các nhân vật xuất hiện xuyên suốt câu chuyện
- Ngôi kể thứ ba
- Nhân vật: cây sồi, cây sậy
Giải thích:
Người kể chuyện giấu mình, gọi tên các nhân vật chứ không xưng “tôi”.
Hai nhân vật chính của truyện là cây sồi và cây sậy, qua đó gửi gắm bài học ý nghĩa.
- Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo:
Chỉ ra và nêu tác dụng của một phó từ có trong câu văn sau: “Trong khu rừng nọ có một cây sồi rất cao lớn sừng sững đứng ngay bên bờ một dòng sông.”
Chỉ ra và nêu tác dụng của một phó từ có trong câu văn sau: “Trong khu rừng nọ có một cây sồi rất cao lớn sừng sững đứng ngay bên bờ một dòng sông.”
Xác định những từ đứng trước động từ hoặc tính từ để bổ sung ý nghĩa cho chúng.
Chú ý các từ nhấn mạnh mức độ trong câu văn đã cho.
- Phó từ “rất”
- Tác dụng: Nhấn mạnh mức độ mức độ cao lớn của cây sồi, làm nổi bật sự to lớn, vững chãi của cây sồi.
Giải thích:
Từ “rất” bổ sung ý nghĩa về mức độ cho tính từ “cao lớn”, qua đó làm nổi bật vẻ ngoài to lớn, vững chãi và đầy tự kiêu của cây sồi.
- Phó từ là các từ ngữ luôn đi liền với các từ loại khác là tính từ, động từ và trạng từ với tác dụng bổ sung, giải thích rõ hơn ý nghĩa của các từ mà nó đi kèm.
- Phó từ gồm hai loại lớn: Phó từ đứng trước động từ, tính từ và phó từ đứng sau động từ tính từ.
- Phó từ luôn kết hợp với tính từ và động từ để bổ sung, làm rõ nét nghĩa về thời gian, về sự tiếp diễn, về mức độ, về mặt phủ định, về mặt cầu khiến, về khả năng, về kết quả, về tần số và tình thái cho các từ mà nó đi kèm.
Link tham khảo: Phó từ là gì? Đặc điểm của phó từ
Chi tiết: “Hằng ngày, nó khinh khỉnh nhìn đám sậy bé nhỏ, yếu ớt, thấp chùn dưới chân mình” đã cho thấy cây sồi có tính cách gì?
Chi tiết: “Hằng ngày, nó khinh khỉnh nhìn đám sậy bé nhỏ, yếu ớt, thấp chùn dưới chân mình” đã cho thấy cây sồi có tính cách gì?
Dựa vào hành động, thái độ của cây sồi đối với cây sậy.
Từ chi tiết “khinh khỉnh nhìn” để suy ra tính cách nhân vật.
Tính cách: kiêu ngạo
Giải thích:
Cây sồi luôn tự cho mình mạnh mẽ và vượt trội hơn cây sậy nhỏ bé.
Điều đó cho thấy sự tự cao, thiếu khiêm tốn của nhân vật này.
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo:
Tại sao cây sồi lại ngạc nhiên khi thấy cây sậy vẫn đứng vững sau trận bão? Qua đó, em hiểu gì về sự khác biệt giữa hai loài cây này?
Tại sao cây sồi lại ngạc nhiên khi thấy cây sậy vẫn đứng vững sau trận bão? Qua đó, em hiểu gì về sự khác biệt giữa hai loài cây này?
Đọc kĩ lời đối thoại giữa cây sồi và cây sậy sau trận bão.
So sánh đặc điểm và cách tồn tại của hai loài cây.
- Vì cây sậy nhỏ bé, yếu ớt nhưng vẫn đứng vững sau trận bão, trong khi cây sồi to lớn lại bị bật gốc, cuốn trôi.
- Sự khác biệt giữa hai loài cây: câu sồi cao lớn nhưng đơn độc, cứng nhắc, dễ gãy đổ; cây sậy tuy nhỏ bé nhưng biết dựa vào nhau, mềm dẻo.
Giải thích:
Cây sồi chỉ dựa vào sức mạnh của bản thân nên dễ thất bại khi gặp biến cố lớn. Ngược lại, cây sậy biết nương tựa vào nhau nên có sức mạnh đoàn kết để chống chọi khó khăn.
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo:
Em rút ra bài học gì cho bản thân từ nội dung của câu chuyện trên?
Em rút ra bài học gì cho bản thân từ nội dung của câu chuyện trên?
Từ nội dung và ý nghĩa câu chuyện, rút ra bài học phù hợp cho bản thân.
Liên hệ với cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
Bài học:
- Không nên kiêu căng, coi thường người khác.
- Trong cuộc sống, sức mạnh của sự đoàn kết và tinh thần gắn bó rất quan trọng.
- Biết khiêm tốn, linh hoạt và biết nương tựa vào tập thể sẽ giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách.
Giải thích:
Cây sồi bị bật gốc vì quá tự tin vào sức mạnh của bản thân và xem thường cây sậy nhỏ bé.
Trong khi đó, cây sậy biết đoàn kết, nương tựa vào nhau nên vẫn đứng vững trước giông bão. Qua đó, câu chuyện nhắn nhủ con người phải biết sống khiêm tốn, đoàn kết và không nên coi thường người khác.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận