Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CỔ TÍCH
Lê Văn Nguyên
Bà cụ kẹo ốm một trận. Bà sống được nhờ mấy lọ kẹo và chum nước lã. Hồi sức, bà băn thần như người mất trí, lang thang ăn mày đường phố. Xưa kia mẹ góa con côi. Bà xệp dưới gốc cột đèn góc phố ven đô, bày bán những lọ kẹo bột, kẹo vừng ... mà nuôi đủ ba mẹ con.
Giữa trưa hè nắng đổ lửa. Vai đeo bị cói. Bà cụ ràng rạc chạy nắng. Đến gốc đa vệ đê, bà bất chợt gặp một chị cứng tuổi ngồi nghỉ với gánh cỏ đầy. Chị ới bà lại, bé đôi nấm cơm mời ăn. Hai con người cô đơn tìm thấy nhau trong cảnh ngộ chung. Chị rước bà theo.
Nhà chị cỏ bò, một túp lêu thưng vách cót, phú mái giấy dầu, đứng tựa chân tòa nhà ba tầng nghều nghện. Từ rày có mẹ, có con. Tối xuống, bên ngọn đèn hạt đỗ, nho nhỏ câu nói, tiếng cười. Chị có bò - tên người phố đặt cho - cắt có thuê cho mấy anh xe bò. Thêm bà cụ, bớt bát cơm mà vui, cái vui ấm áp mới ghé thăm lều chị. Chị quý bà như mẹ, bà thương chị như con.
Ông trời chơi khăm kẻ khó. Cái nghề cỏ rả bọt bèo ai thèm đếm xỉa mà cũng yếu. Mấy anh chủ nhỏ đua đòi, hùn vốn tậu cái công nông. Ngồi lái cơ giới bành bạch, phì phèo điếu thuốc oách hơn xe bò kéo. Mất nghề, chị cỏ bò đành lân la, van vỉ việc vặt hàng phố.
Mùa đông rét mướt đang về. Rét mướt ác với kẻ nghèo. Từng cơn, từng cơn gió bấc ào ào lùa qua vách cót móng. Những hạt sương sa đồm độp gõ buốt xuống mái giấy dầu. Trong đêm tê cóng, hai tấm thân gầy ôm nhau, ủ ấm hơi thở hôi hôi cho nhau dưới tẩm chăn chiên lỗ chỗ. Biết mình chắng qua khỏi đêm nay, bà lão lào phào vào tai cô gái muộn mẫn:
- Nhỡ mẹ có đi, con nhớ thay sống áo cho mẹ nhé!
Đoạn, mếu máo:
- Con ơi, mẹ thương con lắm! Cầu trời con sống sung sướng ...
Chị có bò thổn thức. Chị chỉ biết cuống quýt hai bàn tay xoa xoa, nấn nắn tấm thân già nguội giá.
Sớm mai, bà cụ đã mất. Chị con nuôi nấu lên nồi lá thơm, lau thi thể mẹ, tìm trong bị một bộ quần áo lành lặn. Ở cái chéo áo lụa màu gụ, có một nút gút hình củ ấu. Chị gỡ nút buộc. Tuột ra, lăn lóc, năm sáu khâu nhẫn, vàng chóe.
Chị cỏ bò sụp xuống, tức tưởi: " ... Mẹ ơi ...! "
(Trích "108 truyện hay cực ngắn", nhiều tác giả, NXB Phụ nữ, 2003, tr107-109)
Truyện ngắn “Cổ tích” được kể ở ngôi thứ mấy?
Truyện ngắn “Cổ tích” được kể ở ngôi thứ mấy?
Chú ý lời kể có xuất hiện “tôi” hay không, người kể đứng trong hay ngoài câu chuyện.
Ngôi kể thứ ba
Giải thích:
Người kể giấu mình, gọi nhân vật bằng “bà cụ”, “chị cỏ bò”, đứng ngoài kể lại toàn bộ câu chuyện.
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Hãy nêu tình huống truyện
Hãy nêu tình huống truyện
Đọc kĩ nội dung văn bản, tóm tắt ngắn gọn sự việc trung tâm làm nảy sinh và phát triển câu chuyện.
Tình huống truyện: câu chuyện về bà cụ bán kẹo và chị cỏ bò, hai người phụ nữ nghèo khó, cô đơn, gặp nhau và trở thành mẹ con, cùng nhau vượt qua khó khăn, cuối cùng bà cụ qua đời để lại cho chị cỏ bò một gia tài bất ngờ.
Giải thích:
Tình huống truyện: Hai người phụ nữ nghèo, cô đơn gặp nhau, nương tựa thành mẹ con; sau đó bà cụ qua đời và để lại số vàng bất ngờ. Tình huống này vừa thể hiện tình người ấm áp, vừa tạo nút thắt và cao trào ở chi tiết “để lại vàng”.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Link tham khảo:
Từ những nguyên cớ nào mà bà cụ kẹo và chị cỏ bò từ hai người xa lạ có thể trở thành mẹ con?
Từ những nguyên cớ nào mà bà cụ kẹo và chị cỏ bò từ hai người xa lạ có thể trở thành mẹ con?
Đọc kĩ văn bản, tìm nguyên nhân từ hoàn cảnh + hành động của nhân vật.
Bà cụ kẹo và chị cỏ bò từ hai người xa lạ trở thành mẹ con nhờ sự sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau trong hoàn cảnh khó khăn. Họ gặp nhau tình cờ khi bà cụ đang đói và mệt mỏi, chị cỏ bò đã chia sẻ thức ăn và giúp đỡ bà cụ. Từ đó, họ nương tựa vào nhau, cùng nhau sống, cùng nhau san sẻ khó khăn, tình cảm mẹ con dần hình thành.
Giải thích:
Chị cỏ bò cho bà ăn, cưu mang; bà cụ gắn bó, yêu thương như con → tình cảm dần chuyển thành mẹ con.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Link tham khảo:
Theo em, vì sao tác phẩm có tên là “Cổ tích”?
Theo em, vì sao tác phẩm có tên là “Cổ tích”?
Liên hệ nhan đề với nội dung và chi tiết đặc biệt của truyện.
Tác phẩm có tên là "Cổ tích" vì câu chuyện mang tính chất cổ tích, có yếu tố bất ngờ, phép màu (việc bà cụ để lại gia tài bất ngờ). Tuy nhiên, câu chuyện không hoàn toàn phi thực tế mà dựa trên những tình huống đời thường, phản ánh số phận của người nghèo khó, đồng thời ca ngợi tình người, sự sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhu.
Giải thích:
Dù bối cảnh đời thường nghèo khó, nhưng kết thúc lại mang màu sắc “có hậu”, giàu ý nghĩa nhân văn như truyện cổ tích.
Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…
Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học
Từ câu chuyện trên, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Từ câu chuyện trên, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Từ nội dung → rút ra bài học đạo đức phù hợp.
Bài học về lòng nhân ái, sự sẻ chia và tình người
Giải thích:
Chính tình người đã làm ấm cuộc sống nghèo khổ, và giá trị lớn nhất không phải vật chất mà là tình cảm giữa con người.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận