Đề bài

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TRĂNG ƠI TỪ ĐÂU ĐẾN?

Trăng ơi từ đâu đến?

Hay từ cánh rừng xa

Trăng hồng như quả chín

Lửng lơ lên trước nhà

 

Trăng ơi từ đâu đến?

Hay biển xanh diệu kì

Trăng tròn như mắt cá

Chẳng bao giờ chớp mi

 

Trăng ơi từ đâu đến?

Hay từ một sân chơi

Trăng bay như quả bóng

Bạn nào đá lên trời

 

Trăng ơi từ đâu đến?

Hay từ lời mẹ ru

Thương Cuội không được học

Hú gọi trâu đến giờ

 

Trăng ơi từ đâu đến?

Hay từ đường hành quân

Trăng soi chú bộ đội

Và soi vàng góc sân

 

Trăng ơi từ đâu đến?

Trăng đi khắp mọi miền

Trăng ơi có nơi nào

Sáng hơn đất nước em

1968

(Trần Đăng Khoa, Góc sân và khoảng trời, NXB Văn hóa dân tộc)

Câu 1

Bài thơ Trăng ơi từ đâu đến? được viết theo thể thơ nào?

Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Đếm số chữ mỗi dòng thơ

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Thể thơ 5 chữ

Giải thích:

Các dòng như “Trăng ơi từ đâu đến?” (5 chữ), số chữ đều nhau => đặc trưng thể thơ 5 chữ

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

---

Xem thêm các câu hỏi cùng đoạn

Câu 2

Ở khổ thơ thứ nhất, trăng được so sánh với hình ảnh nào?

Phương pháp giải

Đọc kĩ khổ 1 và xác định hình ảnh được so sánh với trăng

Nhận diện từ “như” để xác định hình ảnh so sánh

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Ở khổ 1, trăng được so sánh “hồng như quả chín”

Giải thích:

Trăng được so sánh với “quả chín”.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

---

Câu 3

Tác dụng chủ yếu của phép tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ: Trăng bay như quả bóng là gì?

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp so sánh

Xác định vế so sánh và nêu tác dụng (gợi hình, sinh động).

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Tác dụng: nhấn mạnh, làm nổi bật đối tượng được nói đến trong câu thơ

Giải thích:

“Trăng bay như quả bóng” giúp người đọc dễ hình dung, tăng tính gợi hình

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

---

Câu 4

Em hiểu như thế nào về câu thơ dưới đây:

Trăng ơi có nơi nào

Sáng hơn đất nước em?

Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh, sắc thái câu hỏi tu từ để xác định

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Hai câu thơ là lời hỏi mà cũng là lời khẳng định đầy tự hào về vẻ đẹp tươi sáng của đất nước Việt Nam. “Ánh trăng” tượng trưng cho sự đẹp đẽ, trong trẻo, nhưng nhà thơ tin rằng không nơi nào sáng và đẹp hơn quê hương mình. Qua đó thể hiện tình yêu tha thiết, niềm tự hào sâu sắc của tác giả đối với đất nước.

Giải thích:

Câu hỏi “có nơi nào” thực chất để khẳng định → thể hiện tình yêu đất nước sâu sắc.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

---

Câu 5

Từ tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ, hãy bộc lộ tình cảm của em với quê hương, đất nước (trình bày bằng đoạn văn từ 4 đến 6 câu).

Phương pháp giải

Liên hệ thực tế, nêu suy nghĩ của bản thân

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Quê hương đất nước luôn gợi trong em cảm giác thân thương và tự hào. Em yêu những cánh đồng, dòng sông, xóm làng bình dị gắn với tuổi thơ và những kỉ niệm trong trẻo. Đất nước còn đẹp bởi những con người chăm chỉ, nghĩa tình và giàu lòng yêu nước. Em luôn trân trọng và tự nhủ phải cố gắng học tập thật tốt để góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp hơn.

Giải thích:

Quê hương, đất nước luôn là niềm tự hào lớn lao trong trái tim em. Qua bài thơ, em càng cảm nhận rõ vẻ đẹp tươi sáng, gần gũi của đất nước mình

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

---