Đề bài

Nhiều ester có trong tự nhiên là nguyên liệu để sản xuất hương liệu, mĩ phẩm. Ester thường được điều chế bằng phản ứng ester hoá giữa carboxylic acid và alcohol với xúc tác là acid (thường dùng H₂SO₄ đặc) theo phương trình tổng quát như sau:

a) H₂SO₄ đặc đóng vai trò là chất xúc tác nhằm mục đích để tăng tốc độ phản ứng.

Đúng

Sai

b) Trong phản ứng ester hóa, nguyên tử H (trong -COOH) của carboxylic acid được thay thế bằng gốc hydorcarbon R.

Đúng

Sai

c) Sự có mặt của H₂SO₄ đặc làm cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận.

Đúng

Sai

d) Các ester được gọi tên như sau: Tên gốc acid carboxylic + tên gốc R’.

Đúng

Sai

Đáp án

a) H₂SO₄ đặc đóng vai trò là chất xúc tác nhằm mục đích để tăng tốc độ phản ứng.

Đúng

Sai

b) Trong phản ứng ester hóa, nguyên tử H (trong -COOH) của carboxylic acid được thay thế bằng gốc hydorcarbon R.

Đúng

Sai

c) Sự có mặt của H₂SO₄ đặc làm cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận.

Đúng

Sai

d) Các ester được gọi tên như sau: Tên gốc acid carboxylic + tên gốc R’.

Đúng

Sai

Phương pháp giải

Dựa vào phản ứng điều chế ester.

a) đúng.

b) sai, nhóm -OH của carboxylic acid được thay thế bằng – OR của alcohol.

c) đúng vì H₂SO₄ đặc hút H₂O ở sản phẩm nên cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận.

d) sai, tên ester = tên gốc hydrocarbon + tên gốc acid.

Báo lỗi - Góp ý

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài tập cùng chuyên đề

Bài 1 :

Cho vào 2 ống nghiệm, mỗi ống nghiệm 2 ml etyl axetat, sau đó thêm vào ống thứ nhất 1 ml dung dịch H₂SO₄ 20% và ống thứ hai 1 ml dung dịch NaOH 30% dư. Sau đó lắc đều cả 2 ống nghiệm, lắp ống sinh hàn đồng thời đun cách thủy trong khoảng 5 phút. Hiện tượng trong 2 ống nghiệm là

A.

Chất lỏng trong ống thứ 2 trở thành đồng nhất.
B.

Chất lỏng trong ống thứ nhất trở thành đồng nhất.
C.

Chất lỏng trong cả hai ống nghiệm có sự phân tách lớp.
D.

Chất lỏng trong cả hai ống nghiệm trở thành đồng nhất.

Xem lời giải >>

Bài 2 :

Em hãy tìm hiểu và trình bày về ứng dụng của một ester mà em biết.

Xem lời giải >>

Bài 3 :

Ester có những ứng dụng gì trong đời sống và sản xuất?

Xem lời giải >>

Bài 4 :

Ethyl propionate có mùi dứa chín. Viết phương trình hóa học của phản ứng điều chế ester này từ alcohol và carboxylic acid tương ứng. Đề xuất biện pháp để nâng cao hiệu suất của phản ứng điều chế ester trên.

Xem lời giải >>

Bài 5 :

Cho salicylic acid (hay 2 – hydroxybenzoic acid) phản ứng với methyl alcohol có mặt sulfuric acid làm xúc tác, thu được methyl salicylate (C8H8O3) dùng làm chất giảm đau (có trong miếng dán giảm đau khi vận động hoặc chơi thể thao). Viết phương trình hóa học của phản ứng trên.

Xem lời giải >>

Bài 6 :

Đun 12 gam acetic acid với 13,8 gam ethanol (có H2SO4 đặc làm xúc tác) đến khi phản ứng đạt tới trạng thái cân bằng, thu được 11 gam ester. Hiệu suất của phản ứng ester hóa là:

A.

55%
B.

50%
C.

62,5%
D.

75%

Xem lời giải >>

Bài 7 :

Cho 0,1 mol butanoic acid tác dụng với 0,1 mol methyl alcohol có mặt H₂SO₄đặc làm xúc tác. Tính khối lượng ester tạo thành. (Giả thiết 67% alcohol chuyển hóa thành ester).

Xem lời giải >>

Bài 8 :

Methyl butanoate là ester có mùi táo, thu được khi cho butanoic acid tác dụng với methyl alcohol có mặt H₂SO₄ đặc làm xúc tác.

a) Phản ứng điều chế ester ở trên là phản ứng thuận nghịch

b) Phản ứng trên có tên gọi là phản ứng xà phòng hóa.

c) Hiệu suất phản ứng có thể đạt tối đa là 100%.

d) Khi hệ đạt tới trạng thái cân bằng, nếu thêm nước thì lượng ester thu được sẽ tăng lên.

Xem lời giải >>

Bài 9 :

Thực hiện phản ứng ester hóa sau: cho 0,1 mol alcohol tác dụng với 0,1 mol carboxylic acid, có mặt H₂SO₄ đặc làm xúc tác.

Đồ thị nào sau đây biểu diễn sự thay đổi số mol (n) alcohol theo thời gian (t)?

Xem lời giải >>

Bài 10 :

Hợp chất hữu cơ đơn chức X ở điều kiện thường là chất lỏng, có mùi thơm, được ứng dụng làm dung môi, chất tạo hương,… Kết quả phân tích nguyên tố cho thấy X có thành phần phần trăm về khối lượng của C và H lần lượt là 48,65% và 8,11% còn lại là O. Trên phổ MS của X thấy xuất hiện tín hiệu của ion phân tử [M⁺] có giá trị m/z = 74. Trên phổ IR của X thấy có tín hiệu đặc trưng ở vùng 1750 – 1715 cm^-1.

a) Xác định công thức cấu tạo của X.

b) X thường được tổng hợp bằng cách đun nóng hỗn hợp gồm chất hữu cơ A và chất hữu cơ B, có dung dịch H₂SO₄ đặc làm xúc tác. Xác định công thức cấu tạo của A và B. Viết phương trình hóa học điều chế X từ A và B.

Xem lời giải >>

Bài 11 :

Để điều chế isoamyl acetate trong phòng thí nghiệm, một học sinh đã đun nóng 4,00 ml acetic acid (D = 1,05 g/ml) với 8,00 ml isoamyl alcohol (CH₃)₂CHCH₂CH₂OH (D = 0,81 g/ml), có dung dịch H₂SO₄ đặc làm xúc tác, thu được 6,00 ml isoamyl acetate (D = 0,88 g/ml). Tính hiệu suất của phản ứng.

Xem lời giải >>

Bài 12 :

Quan sát hình sau.

Cho các phát biểu liên quan tới Hình 1.1 như sau:

(1) Hỗn hợp chất lỏng trước phản ứng trong bình cầu có nhánh gồm isoamyl alcohol, acetic acid và sulfuric acid đặc

(2) Trong phễu chiết, lớp chất lỏng nặng hơn có thành phần chính là isoamyl acetate.

(3) Nhiệt kế dùng để kiểm soát nhiệt độ trong bình cầu có nhánh.

(4) Phễu chiết dùng để tách isoamyl acetate ra khỏi hỗn hợp sau phản ứng.

(5) Nước làm lạnh cho chảy vào ống sinh hàn ở vị trí (1) và chảy ra ở vị trí (2).

Số phát biểu đúng là

A. 3 B. 2 C. 4 D. 5

Xem lời giải >>

Bài 13 :

Tiến hành thí nghiệm điều chế isomayl acetate (chất có mùi chuối chín) theo thứ tự các bước sau đây:

Bước 1: Cho khoảng 3 ml CH₃CH(CH₃)CH₂CH₂OH, 3ml CH₃COOH và vài giọt H₂SO₄ đặc vào ống nghiệm

Bước 2: Lắc đều ống nghiệm rồi đun cách thủy (trong nồi nước nóng) khoảng 5 – 7 phút ở 65 – 70^oC.

Bước 3: Làm lạnh, sau đó thêm khoảng 5 ml dung dịch NaCl bão hòa vào ống nghiệm

Những phát biểu nào sau đây là đúng?

(a) H₂SO₄ đặc có vai trò xúc tác cho phản ứng tạo isoamyl acetate/

(b) Thêm dung dịch NaCl bão hòa vào để tránh phân hủy sản phẩm

(c) Sau bước 2, trong ống nghiệm vẫn còn CH₃CH(CH₃)CH₂CH₂OH và CH₃COOH.

(d) Sau bước 3, trong ống nghiệm thu được hỗn hợp chất lỏng đồng nhất.

Xem lời giải >>

Bài 14 :

Ester được tạo thành từ CH₃COOH và C₂H₅OH có công thức cấu tạo là

A. CH₃COOCH₃ B. CH₃COOC₂H₅

C. C₂H₅COOCH₃ D. HCOOC₂H₅

Xem lời giải >>

Bài 15 :

Chất nào sau đây thường được dùng làm xúc tác cho phản ứng điều chế ester từ carboxylic acid và alcohol?

A. Hydrochloric acid B. Sulfuric acid

C. Sulfurous acid D. Nitric acid.

Xem lời giải >>

Bài 16 :

Một nhóm học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên muốn thực hiện thí nghiệm điều chế ester nên đã tiến hành theo các bước sau.

Bước 1: Cho vào bình cầu đáy tròn 22 mL pentyl alcohol (D = 0,81 g/mL) và V mL acetic acid (D = 1,05 g/mL).

Bước 2: Thêm tiếp vào bình cầu đó 4 mL dung dịch sulfuric acid đặc và một ít đá bọt. Đun hồi lưu hỗn hợp trong khoảng 30 phút.

Bước 3: Sau một thời gian, nhóm học sinh tiến hành cân khối lượng ester thu được sau khi tách khỏi hỗn hợp và làm sạch, cân hiển thị khối lượng 17 g.

a) Xác định V để tỉ lệ mol giữa pentyl alcohol và acetic acid là 1 : 1.

b) Đá bọt là gì? Nêu vai trò của đá bọt trong thí nghiệm trên.

c) Cho biết đặc điểm của phản ứng xảy ra trong thí nghiệm đã nêu.

d) Tính hiệu suất của phản ứng ester hóa trên.

e) Trong hỗn hợp phản ứng ban đầu ở bình cầu đáy tròn, nhóm thí nghiệm còn cho thêm một ít hạt silica gel có màu xanh vào trước khi đun hồi lưu.

– Mục đích của việc thêm vào các hạt silica gel là gì?

– Giải thích vì sao khi kết thúc thí nghiệm, các hạt silica gel từ màu xanh chuyển sang màu hồng.

Xem lời giải >>

Bài 17 :

Một nhóm học sinh đã thực hiện phản ứng điều chế ethyl acetate từ nguyên liệu ban đầu là acetic acid và ethanol trong phòng thí nghiệm. Khi phản ứng kết thúc, nhóm đã thu được hỗn hợp sản phẩm gồm ethyl acetate và acetic acid, ethanol còn dư theo phương trình hoá học:

Vì ethyl acetate không phân cực, còn acetic acid và ethanol đều phân cực nên nhóm đã dùng dung môi hữu cơ không phân cực diethyl ether(C2H5OC2H5) để chiết ethyl acetate ra khỏi hỗn hợp sau phản ứng theo sơ đồ sau:

Cho các phát biểu sau về thí nghiệm của nhóm:

a) Diethyl ether là dung môi chiết lí tưởng trong thí nghiệm trên vì ethyl acetate tan tốt trong dung môi này, còn acetic acid và ethanol lại tan tốt trong nước.

b) Bằng phương pháp chưng cất đơn giản, ta có thể tách ethyl acetate ra khỏi dung môi diethyl ether sau khi chiết.

c) Do diethyl ether có nhiệt độ sôi thấp hơn nhiều so với ethyl acetate (34,6 °C so với 77,1 °C) nên có thể thu được ethyl acetate sau khi chiết bằng cách dùng đèn cồn đun nhẹ cho dung môi diethyl ether bay hơi.

d) Để an toàn, ta có thể dùng nước nóng liên tục tưới lên bình cầu trong phương pháp chưng cất đơn giản để tách ethyl acetate ra khỏi dung môi diethyl ether sau khi chiết.

Số phát biểu đúng là

A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.

Xem lời giải >>

Bài 18 :

Ngoài sản phẩm phụ là nước, chất hữu cơ nào sau đây được hình thành từ phản ứng hoá học đã cho?

Xem lời giải >>

Bài 19 :

Một carboxylic acid X có hàn lượng các nguyên tố carbon và hydrogen lần lượt là 40,7% và 5,1% về khối lượng.

a. Cho biết công thức thực nghiệm của X.

b. Phổ khối lượng của X có kết quả như hình bên dưới. Xác định công thức phân tử của X.

c. Viết các công thức cấu tạo có thể có của X.

d. Hòa tan hết 1,0 g X vào 19,0 g nước có pha vài giọt phenolphthalein thu được dung dịch Y. Tiến hành chuẩn dộ 4,0 g dung dịch Y bằng dung dịch NaOH 0,2M cho đến khi dung dịch Y từ không màu chuyển sang màu hồng hạt thì dừng lại, thấy đã dùng hết 17,0 Ml. Xác định lại phân tử khối của X.

e. Đun X với lượng dư ethanol có xúc tác H₂SO₄ đặc thu được chất hữu cơ Z chỉ chứa một loại nhóm chức, mạch không phân nhánh. Xác định công thức cấu tạo của Z và viết phương trình hóa học của phản ứng. Gọi tên các chất X, Z.

g. Đề nghị phương pháp tách chất Z ra khỏi hỗn hợp sau phản ứng.

Xem lời giải >>

Bài 20 :

Thủy phân ester đơn chức, mạch hở E trong môi trường acid được alcolhol X và carboxylic acid Y. Carboxylic acid Y được điều chế bằng cách lên men giấm alcohol X. Công thức phân tử ester E là

A. C₅H₁₀O₂. B. C₃H₆O₂. C. C₄H₆O₂. D. C₄H₈O₂.

Xem lời giải >>

Bài 21 :

Đun nóng 6,0 gam CH₃COOH với 6,0 gam C₂H₅OH (có H₂SO₄ làm xúc tác, hiệu suất phản ứng ester hoá bằng 50%). Khối lượng ester tạo thành là

A.

6,0 gam.
B.

4,4 gam.
C.

8,8 gam.
D.

5,2 gam.

Xem lời giải >>

Bài 22 :

Tính khối lượng ester methyl methacrylate thu được khi đun nóng 215 gam methacrylic acid với 100 gam methyl alcohol. Giả thiết phản ứng hóa ester đạt hiệu suất 60%.

A.

125 gam.
B.

150 gam.
C.

175 gam.
D.

200 gam.

Xem lời giải >>

Bài 23 :

Ester nào nào sau đây được dùng để điều chế thủy tinh hữu cơ – nhựa PMM?

A.

Methyl methacrylate.
B.

Methyl acetate.
C.

Ethyl methacrylate.
D.

Vinyl acetate.

Xem lời giải >>

Bài 24 :

Cho ester X có công thức phân tử C₅H₈O₂ (mạch hở) dùng để sản xuất thủy tinh hữu cơ.

X có tên gọi là methyl methacrylate.

X có khả năng làm mất màu nước bromine.

X thuộc loại ester no, đơn chức, mạch hở.

Có 1 tấn X sản xuất được 800kg thủy tinh hữu cơ, biết hiệu suất phản ứng trùng hợp đạt 80%.

Xem lời giải >>

Bài 25 :

Methyl salicylate dùng làm thuốc xoa bóp giảm đau, được điều chế theo phản ứng sau:

Để sản xuất 3,8 triệu tuýp thuốc xoa bóp giảm đau cần tối thiểu m tấn salicylic acid. Biết mỗi tuýp thuốc chứa 2,7 gam methyl salicylate và hiệu suất phản ứng tính theo salicylic acid là 75%. Giá trị của m là

Xem lời giải >>

Bài 26 :

Thực hiện phản ứng ester hóa 4,6 gam ethyl alcohol và 12 gam acid acetic với hiệu suất đạt 80% thì khối lượng ester thu được là

A.

3,52 gam.
B.

7,04 gam
C.

14,08 gam.
D.

10,56 gam

Xem lời giải >>

Bài 27 :

Một số ester được dùng trong hương liệu, mĩ phẩm, bột giặt … là vì các ester

A.

là chất lỏng dễ bay hơi.
B.

có mùi thơm, an toàn với người.
C.

có thể bay hơi nhanh sau khi sử dụng.
D.

đều có nguồn gốc từ thiên nhiên.

Xem lời giải >>

Bài 28 :

Thực hiện phản ứng ester hóa giữa 4,6 gam ethyl alcohol với lượng dư acetic acid, thu được 4,4 gam ester. Hiệu suất phản ứng ester hóa là

A.

30%
B.

50%
C.

60%
D.

25%

Xem lời giải >>

Bài 29 :

Phản ứng thủy phân ester đã được tiến hành như sau:

- Cho vào hai ống nghiệm (1) và (2) mỗi ống khoảng 1,0 mL ethyl acetate.

- Thêm khoảng 2 mL dung dịch H₂SO₄ 20% vào ống nghiệm (1) và khoảng 2 mL dung dịch NaOH 30% vào ống nghiệm (2). Quan sát thấy chất lỏng trong cả hai ống nghiệm tách thành hai lớp.

- Đun cách thủy ống nghiệm (1) và (2) trong cốc thủy tinh ở nhiệt độ 60 – 70^oC. Sau một thời gian, quan sát thấy:

A.

Ống nghiệm (2): chất lỏng phân thành hai lớp ester và lớp còn lại là phần dung dịch chứa các chất tan H₂SO₄, CH₃COOH, C₂H₅OH.
B.

Ống nghiệm (1): chất lỏng phân thành hai lớp ester và lớp còn lại là phần dung dịch chứa các chất tan H₂SO₄, CH₃COOH, C₂H₅OH.
C.

Ống nghiệm (1): tạo thành hỗn hợp đồng nhất. Ống nghiệm (2): thể tích lớp chất lỏng phía trên giảm.
D.

Ống nghiệm (2): thủy phân trong môi trường acid, tạo thành hỗn hợp đồng nhất.

Xem lời giải >>

Bài 30 :

Tiến hành thí nghiệm xà phòng hóa tristearin theo các bước sau:

Bước 1: Cho khoảng 2 g tristearin và khoảng 4 mL dung dịch NaOH 40% vào bát sứ.

Bước 2: Đun hỗn hợp trong khoảng 10 phút và liên tục khuấy bằng đũa thủy tinh. Nếu thể tích nước giảm bổ sung thêm nước.

Bước 3: Kết thúc phản ứng, đổ hỗn hợp vào cốc thủy tinh chứa khoảng 30 mL dung dịch NaCl bão hòa, khuấy nhẹ, để nguội hỗn hợp.

Ở bước 1, nếu thay tristearin bằng dầu dừa hoặc mỡ lợn thì hiện tượng sau bước 3 vẫn xảy ra tương tự.

Ở bước 2, có thể thay việc đun sôi nhẹ bằng đun cách thủy (ngâm trong nước nóng).

Ở bước 3, thêm dung dịch NaCl bão hòa để tách muối của acid béo ra khỏi hỗn hợp.

Ở bước 3, có thể thay dung dịch NaCl bão hòa bằng dung dịch CaCl₂ bão hòa.

Xem lời giải >>