Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
MÙA HẠ
(Trích)
Đó là mùa của những tiếng chim reo
Trời xanh biếc, nắng tràn trên khắp ngả
Đất thành cây, mật trào lên vị quả
Bước chân người bỗng mở những đường đi
[...]
Đó là mùa của những buổi chiều
Cánh diều giấy nghiêng vòm trời cao vút
Tiếng dế thức suốt đêm dài oi bức
Tiếng cuốc dồn thúc giục nắng đang trưa
Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa
Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?
Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển
Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa.
(Trích Mùa hạ, Xuân Quỳnh, Thơ Xuân Quỳnh, NXB Kim Đồng 2020, tr. 122-123)
Xác định thể thơ của đoạn trích.
Xác định thể thơ của đoạn trích.
Đọc kĩ đoạn thơ, đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ và dựa vào đặc điểm hình thức của thể thơ để xác định. Nếu mỗi dòng thơ có 8 tiếng thì đó là thể thơ tám chữ.
Thể thơ 8 chữ
Giải thích:
Ví dụ câu thơ:
“Đó là mùa của những tiếng chim reo” có 8 tiếng.
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Một số link tham khảo:
Trong đoạn thơ, tác giả đã miêu tả những hình ảnh thiên nhiên nào đặc trưng của mùa hạ?
Trong đoạn thơ, tác giả đã miêu tả những hình ảnh thiên nhiên nào đặc trưng của mùa hạ?
Đọc kĩ đoạn thơ, chú ý những từ ngữ và hình ảnh miêu tả thiên nhiên, sau đó liệt kê các hình ảnh đặc trưng của mùa hạ xuất hiện trong đoạn thơ.
Những hình ảnh thiên nhiên:
Tiếng chim reo
Trời xanh biếc, nắng vàng
Cây cối xanh tươi, quả chín
Cánh diều bay cao
Tiếng dế, tiếng cuốc
Mặt đất màu xanh
Đặc trưng: Đây đều là những hình ảnh quen thuộc, sinh động, gợi lên vẻ đẹp tươi tắn, rực rỡ của mùa hạ.
Giải thích:
Đây đều là những hình ảnh quen thuộc, giàu sức gợi, tái hiện một mùa hạ rực rỡ, sôi động và tràn đầy sức sống.
Miêu tả là tái hiện sự vật, làm cho sự vật hiện lên sinh động với những chi tiết về hình dáng, kích thước, khối lượng, màu sắc, âm thanh... như nó vốn có trong cuộc sống để người đọc (người nghe) như được nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy... đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động.
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa?”
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa?”
Đọc kĩ câu thơ, xác định dấu hiệu của biện pháp tu từ, sau đó phân tích giá trị biểu đạt về nội dung và cảm xúc mà biện pháp ấy mang lại.
- BPTT: Câu hỏi tu từ: "Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa?"
- Tác dụng:
+ Làm cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tạo ra sự băn khoăn, trăn trở trong câu.
+ Nhấn mạnh sự trăn trở về thời gian trôi qua nhanh chóng, đồng thời thể hiện sự trân trọng, lưu luyến đối với mùa hạ và tuổi trẻ.
+ Qua đó tác giả đã thế hiện những suy tư, băn khoăn đồng thời bộc lộ tình cảm yêu mến, trân trọng đối với mùa hạ.
Giải thích:
Đây không phải câu hỏi cần lời giải đáp mà là lời tự hỏi để bộc lộ cảm xúc sâu kín của tác giả.
- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…
- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.
- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:
+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu
+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa
+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng
+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt
+ Có thể mang hàm ý phủ định
Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ
Trình bày theo cách hiểu của em về hình ảnh “Đất thành cây, mật trào lên vị quả.”
Trình bày theo cách hiểu của em về hình ảnh “Đất thành cây, mật trào lên vị quả.”
Đọc kĩ hình ảnh thơ, phân tích nghĩa của các từ ngữ và liên hệ với nội dung toàn đoạn thơ để làm rõ ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh.
Hình ảnh “Đất thành cây, mật trào lên vị quả” gợi ra sự chuyển hóa kỳ diệu và trù phú của thiên nhiên trong mùa hạ. Từ đất khô cằn, cây cối sinh sôi, kết tinh tinh túy thành những trái ngọt ngào. Câu thơ thể hiện sức sống dồi dào, mạnh mẽ của mùa hạ, đồng thời bộc lộ niềm say mê, rung động của tác giả trước vẻ đẹp tươi mới của thiên nhiên và cuộc sống.
Giải thích:
“Đất thành cây” thể hiện quá trình sinh trưởng của thiên nhiên, còn “mật trào lên vị quả” gợi sự ngọt ngào, căng tràn sức sống của mùa hạ.
- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.
=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.
- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.
Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ
Qua đoạn thơ, em cảm nhận được những tình cảm, cảm xúc gì của tác giả về mùa hạ và tuổi trẻ?
Qua đoạn thơ, em cảm nhận được những tình cảm, cảm xúc gì của tác giả về mùa hạ và tuổi trẻ?
Đọc toàn bộ đoạn thơ, chú ý giọng điệu, hình ảnh và từ ngữ biểu cảm để xác định tình cảm, cảm xúc của tác giả; sau đó khái quát thành nhận xét chung.
Qua đoạn thơ, em cảm nhận được tình yêu tha thiết của tác giả dành cho mùa hạ và tuổi trẻ. Mùa hạ hiện lên rực rỡ, đầy âm thanh và sắc màu, gợi sức sống mãnh liệt. Bên cạnh niềm say mê ấy còn là nỗi bâng khuâng, tiếc nuối trước thời gian trôi, thể hiện sự trân trọng của nhà thơ với những năm tháng tuổi trẻ đẹp đẽ, sôi nổi và giàu khát vọng.
Giải thích:
Qua những hình ảnh thiên nhiên rực rỡ và câu hỏi tu từ “Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa?”, tác giả bộc lộ tình yêu sâu sắc đối với mùa hạ – mùa gắn với tuổi trẻ, ước mơ và khát vọng. Đồng thời, đoạn thơ còn thể hiện nỗi bâng khuâng, tiếc nuối khi thời gian trôi qua nhanh chóng, tuổi trẻ dần qua đi nhưng những cảm xúc đẹp đẽ vẫn còn đọng lại trong tâm hồn con người.
- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.
=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.
- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.
Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ
Danh sách bình luận