Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Cơn sốt thiêu con trên giàn lửa
Cha cũng có thể thành tro nữa
Thuốc đắng không chờ được rồi
Giữ tay con
Cha đổ
Ngậm ngùi thả lòng chén vơi…
Con ơi! Tí tách sương rơi
Nhọc nhằn vắt qua đêm lạnh
Và những cánh hoa mỏng mảnh
Đưa hương phải nhờ rễ cay.
Mồ hôi keo thành chai tay
Mùa xuân tràn vào chén đắng
Tuổi cha nước mắt lặng lặng
Sự thật khóc oà vu vơ.
Con đang ăn gì trong mơ
Cha để chén lên cửa sổ
Khi lớn bằng cha bây giờ
Đáy chén chắc còn bão tố.
(Thuốc đắng, Mai Văn Phấn, in trong Giọt nắng, Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hải Phòng xuất bản, 1992)
Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Xác định thể thơ của bài thơ trên.
- Quan sát số tiếng ở các dòng thơ trong văn bản.
- Chú ý các dòng thơ có đều nhau về số tiếng hay không.
Thể thơ: Tự do
Giải thích:
Các dòng thơ trong bài không có số tiếng cố định, nhịp thơ linh hoạt là đặc điểm của thể thơ tự do
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Chủ thể trữ tình trong bài thơ là ai?
Chủ thể trữ tình trong bài thơ là ai?
Đọc toàn bộ bài thơ để xác định người đang bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ.
Chú ý các từ xưng hô và đối tượng được nói đến (như “cha”, “con”).
Chủ thể trữ tình: Người cha
Giải thích:
Trong bài thơ xuất hiện nhiều từ ngữ như: “Cha cũng có thể thành tro nữa”, “Giữ tay con”, “Con ơi!”, “Tuổi cha nước mắt lặng lặng” cho thấy người cha đang trực tiếp bộc lộ tình cảm
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Trình bày tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai dòng thơ sau: “Và những cánh hoa mỏng mảnh/ Đưa hương phải nhờ rễ cay”.
Trình bày tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai dòng thơ sau: “Và những cánh hoa mỏng mảnh/ Đưa hương phải nhờ rễ cay”.
Xác định hình ảnh mang ý nghĩa ẩn dụ trong hai câu thơ.
Giải thích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh đó.
Tác dụng biện pháp tu từ ẩn dụ:
– Làm cho câu thơ trở nên sinh động, gợi hình gợi cảm.
– Nhằm diễn tả lời gửi gắm của cha dành cho con: Muốn thành công thì phải trải qua những khó khăn, chông gai trong cuộc sống.
Giải thích:
“Cánh hoa mỏng mảnh” ẩn dụ cho những điều đẹp đẽ, thành quả tốt đẹp trong cuộc sống.
“Rễ cay” ẩn dụ cho những gian khổ, khó khăn phải trải qua.
=> Người cha muốn nhắn nhủ con rằng để có được điều tốt đẹp, con người phải chấp nhận và vượt qua những thử thách của cuộc sống.
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ
Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng của người cha trong bài thơ trên.
Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng của người cha trong bài thơ trên.
- Đọc kĩ bài thơ để tìm những chi tiết thể hiện cảm xúc của người cha.
- Chú ý các từ ngữ gợi cảm xúc như “ngậm ngùi”, “nước mắt”, “Con ơi”.
- Từ đó rút ra tâm trạng chung của người cha.
Tâm trạng của người cha trong bài thơ: quan tâm, lo lắng, yêu thương dành cho con
Giải thích:
Trong bài thơ có nhiều chi tiết thể hiện điều đó: “Giữ tay con / Cha đổ / Ngậm ngùi thả lòng chén vơi”, “Con ơi!”, “Tuổi cha nước mắt lặng lặng” cho thấy người cha rất đau lòng, lo lắng và hết mực yêu thương con.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Qua bài thơ, hãy nêu một thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/ chị và giải thích lí do.
Qua bài thơ, hãy nêu một thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/ chị và giải thích lí do.
Dựa vào nội dung và ý nghĩa của bài thơ, rút ra thông điệp phù hợp
Một số thông điệp gợi ý rút ra từ bài thơ:
– Hãy yêu thương, quan tâm đến những người thân yêu của mình
– Hãy trân trọng, ghi nhớ công ơn cha mẹ
– Muốn có hạnh phúc phải trải qua khổ luyện
Giải thích:
Bài thơ thể hiện tình cảm sâu sắc của người cha dành cho con qua những hình ảnh như lo lắng khi con bị bệnh, những giọt nước mắt lặng lẽ của cha và lời nhắn nhủ về cuộc sống.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận