Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CẬU BÉ TÍCH CHU
Ngày xưa, có một bạn tên là Tích Chu. Bố mẹ Tích Chu mất sớm, Tích Chu ở với bà.
Hàng ngày bà phải làm việc quần quật kiếm tiền nuôi Tích Chu, có thức gì ngon bà cũng dành cho Tích Chu. Ban đêm, khi Tích Chu ngủ thì bà thức quạt. Thấy bà thương Tích Chu, có người bảo:
– Bà ơi! Lòng bà thương Tích Chu cao hơn trời, rộng hơn biển. Lớn lên, Tích Chu sẽ không khi nào quên ơn bà.
Thế nhưng lớn lên, Tích Chu lại chẳng thương bà. Bà thì suốt ngày làm việc vất vả, còn Tích Chu suốt ngày rong chơi. Vì làm việc vất vả, ăn uống lại kham khổ nên bà bị ốm. Bà lên cơn sốt nhưng chẳng ai trông nom. Tích Chu mãi rong chơi với bạn bè, chẳng nghĩ gì đến bà đang ốm. Một buổi trưa, trời nóng nực, cơn sốt lên cao, bà khát nước quá liền gọi:
– Tích Chu ơi, cho bà ngụm nước. Bà khát khô cổ rồi!
Bà gọi một lần, hai lần…rồi ba lần nhưng vẫn không thấy Tích Chu đáp lại. Mãi sau Tích Chu thấy đói mới chạy về nhà kiếm cái ăn. Tích Chu ngạc nhiên hết sức thấy bà biến thành chim và vỗ cánh bay lên trời. Tích Chu hoảng quá kêu lên:
– Bà ơi! Bà đi đâu? Bà ở lại với cháu. Cháu sẽ mang nước cho bà, bà ơi!
– Cúc cu … cu! Cúc … cu cu! Chậm mất rồi cháu ạ, bà khát quá không thể chịu nổi phải hóa thành chim để bay đi kiếm nước. Bà đi đây, bà không về nữa đâu!
Nói rồi chim vỗ cánh bay đi. Tích Chu hoảng quá chạy theo bà, cứ nhằm theo hướng chim bay mà chạy. Cuối cùng Tích Chu gặp chim đang uống nước ở một dòng suối mát. Tích Chu gọi:
– Bà ơi! Bà trở về với cháu đi. Cháu sẽ đi lấy nước cho bà, cháu sẽ giúp đỡ bà, cháu sẽ không làm bà buồn nữa!
– Cúc …cu…cu, muộn quá rồi cháu ơi! Bà không trở lại được nữa đâu!
Nghe chim nói, Tích Chu òa khóc, Tích Chu thương bà và hối hận. Giữa lúc đó, có một bà tiên hiện ra, bà bảo Tích Chu:
– Nếu cháu muốn bà trở lại thành người thì cháu phải đi lấy nước suối Tiên cho bà cháu uống. Đường lên suối Tiên xa lắm, cháu có đi được không?
Nghe bà Tiên nói, Tích Chu mừng rỡ vô cùng, vội vàng hỏi đường đến suối Tiên, rồi chẳng một phút chần chừ, Tích Chu hăng hái đi ngay.
Trải qua nhiều ngày đêm lặn lội trên đường, vượt qua rất nhiều nguy hiểm, cuối cùng Tích Chu đã lấy được nước suối mang về cho bà uống. Được uống nước suối Tiên, bà Tích Chu trở lại thành người và về ở với Tích Chu.
Từ đấy, Tích Chu hết lòng yêu thương chăm sóc bà.
(Nguồn: Tổng hợp truyện dân gian Việt Nam)
Truyện Cậu bé Tích Chu thuộc thể loại nào?
Truyện Cậu bé Tích Chu thuộc thể loại nào?
Xác định đặc trưng thể loại qua:
- Nhân vật
- Cốt truyện
- Yếu tố kì ảo
- Kết thúc câu chuyện
Thể loại truyện cổ tích
Giải thích:
Truyện có yếu tố thần kì (bà hóa chim, bà tiên, suối Tiên), nội dung hướng đến bài học đạo đức => thuộc thể loại truyện cổ tích.
- Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.
- Truyện kể về những xung đột trong gia đình, xã hội, phản ánh số phận của các cá nhân, thể hiện ước mơ đổi thay số phận.
- Đặc điểm của truyện cổ tích:
+ Cốt truyện: thường mở đầu bằng “Ngày xửa ngày xưa”, sử dụng yếu tố kì ảo và kết thúc có hậu
+ Đề tài: hiện tượng đời sống
+ Chủ đề: ước mơ về một xã hội công bằng
+ Ngôi kể: ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba
+ Nhân vật thường đại diện cho các kiểu người: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)
Một số link tham khảo:
Truyện cổ tích là gì? Một số yếu tố của truyện truyền thuyết
Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện truyền thuyết
Xác định ngôi kể của truyện.
Xác định ngôi kể của truyện.
Chú ý lời của người kể chuyện
Xem người kể chuyện xưng hô như thế nào (có xưng “tôi” không) hay giấu mặt
Ngôi kể thứ ba
Giải thích:
Người kể giấu mình, gọi tên nhân vật là “Tích Chu”, “bà”, không xưng “tôi” → kể theo ngôi thứ ba.
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Tình cảm của bà đối với Tích Chu như thế nào?
Tình cảm của bà đối với Tích Chu như thế nào?
Đọc văn bản và Tìm các chi tiết thể hiện hành động, lời nói của bà dành cho Tích Chu.
Xác định tình cảm của bà đối với Tích Chu
Bà rất thương Tích Chu
Giải thích:
Bà làm việc vất vả nuôi cháu, dành đồ ngon cho cháu, thức quạt cho cháu ngủ → thể hiện bà rất yêu thương, chăm sóc và hi sinh hết lòng vì Tích Chu.
- Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.
- Truyện kể về những xung đột trong gia đình, xã hội, phản ánh số phận của các cá nhân, thể hiện ước mơ đổi thay số phận.
- Đặc điểm của truyện cổ tích:
+ Cốt truyện: thường mở đầu bằng “Ngày xửa ngày xưa”, sử dụng yếu tố kì ảo và kết thúc có hậu
+ Đề tài: hiện tượng đời sống
+ Chủ đề: ước mơ về một xã hội công bằng
+ Ngôi kể: ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba
+ Nhân vật trong truyện cổ tích đại diện cho các kiểu người khác nhau trong xã hội, thường được chia làm hai tuyến: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)
Một số link tham khảo:
Truyện cổ tích là gì? Một số yếu tố của truyện truyền thuyết
Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện truyền thuyết
Em rút ra bài học gì sau khi đọc tác phẩm?
Em rút ra bài học gì sau khi đọc tác phẩm?
Dựa vào nội dung câu chuyện và sự thay đổi của nhân vật để rút ra bài học.
Bài học:
– Câu chuyện “Cậu bé Tích Chu” nhắc nhở chúng ta rằng, tình cảm với những người trong gia đình cần được vun đắp mỗi ngày. Chớ nên vô tâm, bởi đôi khi sự thờ ơ có thể khiến ta hối hận khi đã quá muộn.
– Truyện còn cho chúng ta thấy được sức mạnh của tình cảm gia đình, giống như cậu bé Tích Chu đã cố gắng vượt qua biết bao khó khăn lấy nước cho bà, để bà trở lại thành người.
Giải thích:
Tích Chu vì vô tâm mà suýt mất bà, sau đó hối hận và sửa sai → truyện nhắc nhở phải yêu thương, quan tâm ông bà, người thân khi còn có thể, đừng để hối hận muộn màng.
- Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.
- Truyện kể về những xung đột trong gia đình, xã hội, phản ánh số phận của các cá nhân, thể hiện ước mơ đổi thay số phận.
- Đặc điểm của truyện cổ tích:
+ Cốt truyện: thường mở đầu bằng “Ngày xửa ngày xưa”, sử dụng yếu tố kì ảo và kết thúc có hậu
+ Đề tài: hiện tượng đời sống
+ Chủ đề: ước mơ về một xã hội công bằng
+ Ngôi kể: ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba
+ Nhân vật thường đại diện cho các kiểu người: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)
Một số link tham khảo:
Truyện cổ tích là gì? Một số yếu tố của truyện truyền thuyết
Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện truyền thuyết
Theo em nhân vật cậu bé Tích Chu đáng khen hay đáng trách? Vì sao?
Theo em nhân vật cậu bé Tích Chu đáng khen hay đáng trách? Vì sao?
Nhận xét nhân vật ở hai giai đoạn: trước và sau khi mắc lỗi.
Liên hệ bản thân
Theo em nhân vật cậu bé Tích Chu vừa đáng trách vừa đáng khen.
– Tích Chu đáng trách vì ham chơi không quan tâm đến bà khi bà ốm, không lấy nước cho bà. Chỉ khi đói quá Tích Chu mới nhớ đến bà của mình.
– Tích Chu đáng khen vì biết nhận ra lỗi lầm và sửa chữa nó (đi tìm thuốc cho bà để bà trở lại thành người).
Giải thích:
- Đáng trách: ham chơi, thờ ơ khi bà ốm.
- Đáng khen: biết hối hận, dũng cảm vượt khó lấy nước suối Tiên cứu bà.
=> Vì vậy, Tích Chu vừa đáng trách vừa đáng khen.
- Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.
- Truyện kể về những xung đột trong gia đình, xã hội, phản ánh số phận của các cá nhân, thể hiện ước mơ đổi thay số phận.
- Đặc điểm của truyện cổ tích:
+ Cốt truyện: thường mở đầu bằng “Ngày xửa ngày xưa”, sử dụng yếu tố kì ảo và kết thúc có hậu
+ Đề tài: hiện tượng đời sống
+ Chủ đề: ước mơ về một xã hội công bằng
+ Ngôi kể: ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba
+ Nhân vật thường đại diện cho các kiểu người: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)
Một số link tham khảo:
Truyện cổ tích là gì? Một số yếu tố của truyện truyền thuyết
Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện truyền thuyếts
Danh sách bình luận