Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
CON CÁO VÀ CHÙM NHO
Một ngày nọ, Cáo ta xuống triền núi và phát hiện ra phía trước có một vườn nho. Dưới tán lá xanh, từng chùm nho căng tròn mọng nước, dưới ánh sáng mặt trời trông lại càng hấp dẫn. Những chùm nho này khiến người ta thèm thuồng. Cáo thèm tới mức nước bọt cứ trào ra hai bên mép.
- Ái chà chà, ngon quá đi mất!
Cáo ta nhìn trước ngó sau thấy chẳng có ai, nho lại nhiều thế này, cũng muốn chén ngay mấy chùm. Cáo đứng thẳng người, vươn tay hái nho. Nhưng giàn nho thì cao quá, Cáo ta dù có vươn người đến đâu cũng không thể tới được.
- Nào! Cố lên nào. Cố lên!
Cáo nhanh trí nghĩ ra một cách, thử nhảy lên xem sao.
- Một, hai, ba. Nhảy nào...
Nhưng cố lắm cũng chỉ với tới lá nho mà thôi. Cáo ta không đành lòng rời khỏi vườn nho khi chưa chén được quả nào. Nó nói một mình:
- Hừ! Không thể bỏ đi dễ dàng như vậy được!
Thế là nó lượn mấy vòng quanh vườn, cuối cùng phát hiện ra một cây nho khá thấp. Cáo ta lại nhảy lên, không tới được chùm nho, lại gắng sức nhảy lên lần nữa, vẫn không hái được quả nho nào. Cáo ta lại lượn xung quanh giàn nho. Và kia, sau một tán lá, Cáo ta phát hiện ra một chùm nho còn thấp hơn chùm lúc nãy. Thích chí quá, Cáo tự đắc:
- Không có việc gì có thể làm khó ta được. Ha ha! Lần này thì ta có nho ăn rồi!
Nước dãi trong cổ họng cứ trào ra, lùi lại mấy bước lấy đà, Cáo nhảy lên.
- Hai, ba. Nhảy nào!
Những hỡi ôi, vẫn chẳng với tới được.
- Hừ, tức thật. Làm thế nào bây giờ?
Cáo ta dù có làm thế nào cũng không thể hái được, thở đánh thượt một cái rồi nói:
- Làm sao mà mình lại cứ phải cố ăn mấy cái chùm nho này nhỉ? Vỏ thì xanh thế, chắc chắn là chưa chín rồi. Không biết chừng còn vừa chua vừa chát, không nuốt được, có khi còn phải nhổ ra, đúng là chả ra làm sao cả. Nói xong, Cáo rầu rĩ rời khỏi vườn nho.
(Nguồn: https://truyendangian.com/con-cao-va-chum-nho/)
Văn bản trên thuộc thể loại nào?
Văn bản trên thuộc thể loại nào?
Dựa vào đặc điểm của truyện: nhân vật là con vật nhưng mang đặc điểm, tính cách con người.
Xem nội dung truyện có nhằm gửi gắm bài học đạo lí hay không.
Thể loại truyện ngụ ngôn
Giải thích:
Nhân vật Cáo được nhân hoá với suy nghĩ, lời nói như con người.
Câu chuyện ngắn gọn nhưng chứa bài học ý nghĩa về cách sống.
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo:
Vì sao con Cáo lại rầu rĩ ra khỏi vườn nho?
Vì sao con Cáo lại rầu rĩ ra khỏi vườn nho?
Chú ý đoạn cuối văn bản khi Cáo rời khỏi vườn nho.
Xác định nguyên nhân thật sự khiến Cáo thất vọng.
Vì mặc dù nó tự bao biện rằng nho còn xanh, có hái cũng không ăn được nhưng sự thật là nó đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không thể hái được
Giải thích:
Dù miệng chê nho xanh, chua nhưng đó chỉ là lời tự an ủi bản thân, thực chất Cáo thất vọng vì thất bại của mình.
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo:
Xác định phó từ trong câu sau: “Cáo ta lại lượn xung quanh giàn nho”.
Xác định phó từ trong câu sau: “Cáo ta lại lượn xung quanh giàn nho”.
Xác định các từ bổ sung ý nghĩa cho động từ trong câu.
Tìm từ biểu thị sự tiếp diễn của hành động.
Phó từ “lại”
Giải thích:
“Lại” bổ sung ý nghĩa tiếp diễn cho động từ “lượn”, cho thấy Cáo tiếp tục thực hiện hành động quanh giàn nho.
- Phó từ là các từ ngữ luôn đi liền với các từ loại khác là tính từ, động từ và trạng từ với tác dụng bổ sung, giải thích rõ hơn ý nghĩa của các từ mà nó đi kèm.
- Phó từ gồm hai loại lớn: Phó từ đứng trước động từ, tính từ và phó từ đứng sau động từ tính từ.
- Phó từ luôn kết hợp với tính từ và động từ để bổ sung, làm rõ nét nghĩa về thời gian, về sự tiếp diễn, về mức độ, về mặt phủ định, về mặt cầu khiến, về khả năng, về kết quả, về tần số và tình thái cho các từ mà nó đi kèm.
Link tham khảo: Phó từ là gì? Đặc điểm của phó từ
Theo em, Cáo có tính cách như thế nào?
Theo em, Cáo có tính cách như thế nào?
Dựa vào lời nói, hành động của Cáo trong truyện, khái quát thành đặc điểm tính cách của nhân vật.
Cáo là một nhân vật có tính cách chủ quan, tự đắc
Giải thích:
Khi không hái được nho, Cáo không nhận mình bất lực mà quay sang chê nho, điều đó cho thấy sự sĩ diện và thiếu trung thực với bản thân.
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo:
Câu chuyện trên ngụ ý răn dạy con người bài học nào trong cuộc sống?
Câu chuyện trên ngụ ý răn dạy con người bài học nào trong cuộc sống?
Từ nội dung rút ra bài học phù hợp
Từ hành động và kết thúc của truyện, rút ra bài học cuộc sống.
Khái quát ý nghĩa phê phán của truyện ngụ ngôn.
Truyện phê phán phê phán mạnh mẽ thói biện minh của con người, không chịu thừa nhận yếu kém, luôn đổ lỗi sự thất bại của mình cho hoàn cảnh.
Giải thích:
Cáo không đạt được mục đích nhưng lại đổ lỗi cho chùm nho, qua đó truyện nhắc nhở con người phải trung thực và biết tự nhìn nhận mình.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận