Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
MỤC ĐỒNG NGỦ TRÊN CÁT TRẮNG (Trần Quốc Toàn)
Suốt ngày dãi nắng
Vàng hoe tóc bồng
Đêm nhóm lửa hồng
Áp lưng cát trắng
Lắng nghe gió thổi
Thia lia sao xa
Nằm ngâm chân mỏi
Vào sông Ngân Hà...
Những hạt bắp nướng
Chín căng giọt sương
Một hòn than nổ
Bung vì sao băng
Ai vùi khoai củ
Thơm giờ tàn canh
Tù và đã rúc
Đảnh thức bình mình
Dê...
Cừu...
Bứt cọng nắng
Kéo ông mặt trời lên.
(In trong báo Thiếu niên tiền phong, số 168/ 2015)
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Dựa vào đặc trưng thể loại, đếm số chữ mỗi dòng
Thể thơ: 4 chữ
Giải thích:
Các dòng đều 4 chữ => đặc trưng là thể thơ 4 chữ.
- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ
- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…
Link tham khảo: Thơ bốn chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bốn chữ
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:
Tù và đã rúc
Đánh thức bình minh
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:
Tù và đã rúc
Đánh thức bình minh
- Tìm từ ngữ chỉ sự vật nhưng có hành động của con người.
- Gọi tên biện pháp => nêu tác dụng.
- BPTT nhân hoá: tù và được nhân hoá với hành động “rúc”
- Tác dụng:
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
+ Làm cho hình ảnh tù và trở nên sinh động, gần gũi, thân thuộc với con người.
+ Thể hiện sự tinh tế, tài hoa của tác giả trong việc sử dụng ngôn ngữ.
Giải thích:
“tù và” (sự vật) có hành động “rúc”, “đánh thức” => nhân hóa làm hình ảnh buổi sáng sinh động, gợi cảm giác làng quê thức giấc đầy sức sống.
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.
Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá
Bức tranh cuộc sống của mục đồng được tác giả miêu tả bằng những hình ảnh nào? Từ đó, em hình dung như thế nào về cuộc sống và tâm hồn của những chú bé mục đồng?
Bức tranh cuộc sống của mục đồng được tác giả miêu tả bằng những hình ảnh nào? Từ đó, em hình dung như thế nào về cuộc sống và tâm hồn của những chú bé mục đồng?
- Xác định các hình ảnh theo trình tự: ngày – đêm – sinh hoạt – buổi sáng.
- Từ đó rút ra nhận xét về cuộc sống và tâm hồn.
Bức tranh cuộc sống mục đồng được miêu tả qua các hình ảnh:
- Ban ngày: “Suốt ngày dãi nắng / Vàng hoe tóc bồng”.
- Ban đêm: “Đêm nhóm lửa hồng / Áp lưng cát trắng / Lắng nghe gió thổi / Thia lia sao xa / Nằm ngâm chân mỏi / Vào sông Ngân Hà...”
- Sinh hoạt thường ngày: “Những hạt bắp nướng / Một hòn than nổ / Ai vùi khoai củ / Thơm giờ tàn canh”.
- Canh giữ đàn: “Dê… / Cừu…”
- Buổi sáng: “Bứt cọng nắng / Kéo ông mặt trời lên”.
=> Cuộc sống của chú bé mục đồng tuy vất vả, lam lũ nhưng hồn nhiên, gắn bó mật thiết với thiên nhiên. Các em có tâm hồn trong trẻo, giàu trí tưởng tượng, sống vui tươi và lạc quan.
Giải thích:
Các hình ảnh trên cho thấy cuộc sống tuy vất vả nhưng gần gũi thiên nhiên, hồn nhiên; tâm hồn giàu tưởng tượng, vui tươi.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Tác giả thể hiện tình cảm gì với chú bé mục đồng?
Tác giả thể hiện tình cảm gì với chú bé mục đồng?
- Dựa vào toàn bộ hình ảnh và giọng điệu bài thơ.
- Xác định thái độ của tác giả với nhân vật.
- Tình yêu thương trìu mến, sự đồng cảm với cuộc sống vất vả của em nhỏ.
- Niềm trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng, tinh nghịch, sáng tạo của tuổi thơ nơi thôn dã.
Giải thích:
Các hình ảnh vừa chân thực vừa giàu chất thơ, thể hiện sự nâng niu => Tác giả bộc lộ tình yêu thương, trân trọng và ngợi ca vẻ đẹp hồn nhiên của mục đồng.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Bài thơ chứa đựng những thông điệp cuộc sống tác giả muốn nhắn gửi đến người đọc. Theo em, đó là thông điệp gì?
Bài thơ chứa đựng những thông điệp cuộc sống tác giả muốn nhắn gửi đến người đọc. Theo em, đó là thông điệp gì?
Từ nội dung + hình ảnh nổi bật => rút ra ý nghĩa chung.
Hãy yêu thương, trân trọng tuổi thơ – khoảng thời gian hồn nhiên, gắn bó với thiên nhiên, giàu mơ mộng.
Giải thích:
Bài thơ khắc họa tuổi thơ gắn với thiên nhiên, giàu mơ mộng, nhắc nhở chúng ta hãy trân trọng tuổi thơ hồn nhiên và biết yêu cuộc sống giản dị, gần gũi thiên nhiên.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận