Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Trưa hè gió thổi
Hoa phương lung lay
Cánh hoa rụng bay
Như bầy bướm lượn.
Tiếng ve ca rộn
Nghe như tiếng đàn
Trưa hè liên hoan:
Hoa bay, ve hát.
(Trần Đăng Khoa, Trưa hè, Tuyển chọn trò chơi, thơ truyện, câu đố - NXBGD Việt Nam, 2022, Trang 133)
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Đọc toàn bộ bài thơ
Đếm số tiếng (số chữ) trong mỗi dòng thơ
Thể thơ: 4 chữ
Giải thích:
Các dòng thơ đều có 4 tiếng, nhịp nhanh, ngắn gọn
- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ
- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…
Link tham khảo: Thơ bốn chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bốn chữ
Hai câu thơ sau sử dụng biện pháp tu từ nào?
Tiếng ve ca rộn
Nghe như tiếng đàn.
Hai câu thơ sau sử dụng biện pháp tu từ nào?
Tiếng ve ca rộn
Nghe như tiếng đàn.
Vận dụng kiến thức về biện pháp so sánh
Tìm từ ngữ so sánh (như, là, tựa, giống…).
Xác định hai sự vật được so sánh.
Biện pháp so sánh: “tiếng ve ca rộn” như “tiếng đàn”
Giải thích:
“Tiếng ve ca rộn” được so sánh với “tiếng đàn”.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Xác định những hình ảnh thiên nhiên gợi tả mùa hè trong bài thơ
Xác định những hình ảnh thiên nhiên gợi tả mùa hè trong bài thơ
Đọc kĩ bài thơ
Tìm những hình ảnh đặc trưng của mùa hè xuất hiện trong văn bản
Những hình ảnh thiên nhiên gợi tả mùa hè: “hoa phượng”, “tiếng ve”
Giải thích:
Trong bài thơ xuất hiện:
- “Hoa phượng”: loài hoa nở rực vào mùa hè.
- “Tiếng ve”: âm thanh quen thuộc của mùa hè.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Nêu nhận xét của em về bức tranh mùa hè và tình cảm của tác giả trong bài thơ.
Nêu nhận xét của em về bức tranh mùa hè và tình cảm của tác giả trong bài thơ.
Chú ý các từ ngữ, hình ảnh miêu tả bức tranh mùa hè và xác định tình cảm của tác giả
- Bức tranh mùa hè hiện lên sinh động, rực rỡ với hoa phượng đỏ lung lay trong gió, cánh hoa rụng bay như đàn bướm, tiếng ve ca rộn ràng như khúc nhạc.
- Cảnh vật trở nên vui tươi, náo nức như một ngày hội mùa hè.
- Qua đó thể hiện tình cảm hồn nhiên, yêu đời, gắn bó tha thiết của tác giả đối với thiên nhiên quê hương.
Giải thích:
Các chi tiết:
- “Hoa phượng lung lay”
- “Cánh hoa rụng bay như bầy bướm”
- “Tiếng ve ca rộn”
=> Tạo nên bức tranh đầy màu sắc và âm thanh.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Qua bài thơ, em rút ra bài học gì cho bản thân về tình yêu đối với thiên nhiên quê hương, đất nước?
Qua bài thơ, em rút ra bài học gì cho bản thân về tình yêu đối với thiên nhiên quê hương, đất nước?
Xác định nội dung chính của bài thơ
Liên hệ bản thân, rút ra bài học.
Bài thơ gợi cho em tình yêu, sự trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên quê hương.
Giải thích:
Bài thơ miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên, qua đó nhắc nhở chúng ta biết yêu quý, giữ gìn và trân trọng cảnh đẹp quê hương
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận