Đề bài

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Con bé phát hiện ra thế giới sống động trong khu vườn nhỏ ấy vào buổi chiều. Cơn mưa từ đâu kéo đến giăng kín trời, đất vườn nồng lên mùi ngái ngái. Con bé đứng bên cửa sổ, luồn tay qua khung cửa gỗ để những giọt mưa nặng trĩu trượt dài trên tay mình trước khi tung tóe trên nền gạch đỏ. Đôi chân của con bé cũng không ngừng nhún nhảy theo điệu nhảy hân hoan của mưa.

    Mưa ngớt dần. Cánh tay vẫn lì lợm vươn ra để níu lấy mấy giọt mưa cuối cùng. Tức thì, con bé thu tay lại khi nhận ra có thứ gì đó bám nhẹ trên tay mình. Ồ! Con chuồn chuồn kim! Con bé nhìn chuồn chuồn kim mảnh mai không chớp mắt. Màu xanh trên thân nó như bầu trời kỳ diệu hiện ra trước mắt. Chuồn chuồn kim chợt run rẩy, hai cánh ướt nhẹp khép vào nhau.

    - Bố! Bố! Bố ơi!

    Con bé vừa chạy đi vừa gọi thét lên, xé tan cả điệu nhạc tí tách yên bình sau cơn mưa. Xòe bàn tay có chuồn chuồn ra trước mắt bố, con bé hốt hoảng:

           - Con chuồn chuồn bị cảm mất bố ơi!

          Ông Tấn chau mày, buông tiếng thở dài:

       - Con đem nó ra ngoài sân rồi mau vào tắm gội đi! Đừng nghịch ngợm nữa!

          Con bé bỏ lại sau lưng lời nhắc nhở của bố và chạy vụt vào trong bếp.

    Lần đầu tiên sau cơn mưa, con bé huơ tay mình trên đống than hồng. Chỉ là để ủ ấm cho con chuồn chuồn kim bé nhỏ.

    Đêm đó, con bé sẵn sàng nhường gối êm cho chuồn chuồn kim nằm im trên đó và thủ thỉ với nó:

      - Em còn lạnh không?

      - Nhà em ở đâu?

     - Em thích chơi ở đâu nè?

     - Mai chị sẽ dẫn em đi chơi nha.

    ... Nhưng chính chuồn chuồn kim lại dẫn đường cho con bé đến thế giới kỳ lạ trong khu vườn. Cơn mưa đêm qua đã gột sạch tất cả bụi bặm trên những tàu lá. Những đốm nắng vàng mơ đậu đầy trên thảm cỏ. Và, ở góc vườn, mấy con bọ ngựa màu xanh đang ngủ say trên tàu lá chuối, vài con cánh cam vừa cựa mình, hai con bướm trắng đang khẽ rung đôi cánh mềm mại như sắp sửa bay lên. Rồi, con ếch cốm, con cóc nâu, con dế mèn... Một, hai, ba... bảy... chín, mười. Con bé đứng tròn mắt nhìn cả thế giới đang động đậy quanh mình. Thoắt cái, con bé lại chạy vụt đi.

    ... Đêm đêm, đàn đom đóm đến phiên gác, thắp đèn lung linh cả góc vườn. Con bé lần theo thứ ánh sáng huyền diệu đó bước vào thế giới của riêng mình. Đó là thế giới thần tiên giữa bóng đêm. Con bé như người khổng lồ đang bước vào xứ sở của những người bạn tý hon.

                   Không! Con bé là người mẹ tí hon của mười đứa con tí hon.

                   Con bé quên cả bữa cơm để chăm sóc con cánh cam bị ốm.

                   Con bé quên cả trưa nắng hè để đi tìm con bướm trắng lạc đường.

                   Con bé quên cả bóng đêm để xem con chuồn chuồn hoa đã ngủ say chưa...

    (“Thế giới của con” - Dương Hằng - Trích trong “65 truyện ngắn hay dành cho thiếu nhi” - NXB Kim Đồng, 2022, tr 509 - 511).

Câu 1

Hãy xác định ngôi kể và các nhân vật trong truyện ngắn trên?

Phương pháp giải

Dựa vào lời của người kể chuyện

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Ngôi kể: Ngôi thứ ba (người kể ẩn mình, xưng “con bé”).

- Nhân vật:

+ Con bé (nhân vật chính).

+ Ông Tấn (bố con bé).

+ Các con vật trong khu vườn: chuồn chuồn kim, bọ ngựa, cánh cam, bướm trắng, ếch cốm, cóc nâu, dế mèn, đom đóm…

---

Xem thêm các câu hỏi cùng đoạn

Câu 2

Hãy nêu các chi tiết truyện quan trọng thể hiện tình cảm của nhân vật “con bé” với các con vật dễ thương trong khu vườn bé nhỏ? Qua đó em thấy cô bé là người như thế nào?

Phương pháp giải

Tìm các chi tiết tiêu biểu trong truyện

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Các chi tiết:

+ Con bé lo lắng khi chuồn chuồn kim bị ướt, sợ nó bị cảm.

+ Hơ tay trên bếp than để ủ ấm cho chuồn chuồn.

+ Nhường gối cho chuồn chuồn kim nằm ngủ.

+ Thủ thỉ, trò chuyện cùng các con vật.

+ Quên ăn, quên ngủ để chăm sóc, tìm kiếm, bảo vệ các loài vật.

- Qua đó thấy: Con bé là người giàu tình yêu thương, hồn nhiên, trong sáng, sống giàu trí tưởng tượng và rất gắn bó, đồng cảm với thiên nhiên.

---

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép điệp ngữ trong đoạn trích sau:

   Con bé quên cả bữa cơm để chăm sóc con cánh cam bị ốm.

   Con bé quên cả trưa nắng hè để đi tìm con bướm trắng lạc đường.

   Con bé quên cả bóng đêm để xem con chuồn chuồn hoa đã ngủ say chưa...

Phương pháp giải

Xác định điệp ngữ và tác dụng

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Điệp ngữ: “Con bé quên cả…” lặp lại ở đầu 3 câu văn.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh tình cảm tha thiết, sự gắn bó đặc biệt của con bé với thế giới loài vật.

+ Thể hiện sự say mê, hồn nhiên đến mức quên cả thời gian và nhu cầu cá nhân.

+ Làm nổi bật tâm hồn giàu tình yêu thương và trí tưởng tượng phong phú của nhân vật.

---

Câu 4

Nhà văn Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri, tác giả của Hoàng tử bé, từng khẳng định: “Chỉ có con mắt trẻ em mới có thể cảm nhận một cách thuần khiết vẻ đẹp phong phú và bí ẩn của thế giới”. Em thấy điều đó có đúng với truyện ngắn trên không? Vì sao?

Phương pháp giải

Liên hệ văn bản và ý kiến.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Ý kiến “Chỉ có con mắt trẻ em mới cảm nhận thuần khiết vẻ đẹp phong phú, bí ẩn của thế giới” rất đúng với truyện ngắn.

- Vì:

+ Qua đôi mắt trẻ thơ, khu vườn hiện lên như một thế giới thần tiên, sinh động, đầy màu sắc.

+ Con bé không chỉ thấy các con vật nhỏ bé mà còn tưởng tượng chúng thành những “người bạn”, “đứa con tí hon”.

+ Điều đó chứng tỏ tâm hồn trẻ thơ luôn trong sáng, nhạy cảm và giàu tình yêu thương, giúp phát hiện ra cái đẹp giản dị quanh mình.

---

Câu 5

Em rút ra cho mình những bài học gì từ văn bản trên?

Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra bài học phù hợp

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Bài học:

- Hãy yêu thương, quan tâm và sống chan hòa với thiên nhiên.

- Biết nâng niu những điều nhỏ bé xung quanh mình.

- Giữ gìn tâm hồn trong sáng, giàu trí tưởng tượng như trẻ thơ để thấy cuộc sống luôn tươi đẹp.

- Trân trọng và bảo vệ môi trường tự nhiên.

---