Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
BỐN MÙA MƠ ƯỚC
Em mơ mình là cánh én
Gọi nắng xuân về muôn nơi
Trong veo nỗi niềm thương mến
Hòa trong rộn rã tiếng cười.
Em mơ mình là cơn gió
Giữa ngày nắng hạ nồng oi
Cùng mây bay đi đâu đó
Đem mưa dịu mát muôn nơi.
Em mơ là vầng trăng tỏ
Lung linh giữa trời thu xanh
Vui cùng những ngôi sao nhỏ
Như ngàn đôi mắt long lanh
Em mơ mình là ngọn lửa
Xua tan giá lạnh mùa đông
Đàn chim vui bay về tổ
Bữa cơm chiều quê ấm nồng…
Yêu từng dặm dài đất nước
Em mơ về con đường xa
Bốn mùa còn bao mơ ước
Ở phía chân trời bao la.
(Nguyễn Lãm Thắng, Giấc mơ buổi sáng, NXB Văn học, 2/2017)
Bài thơ Bốn mùa mơ ước được viết theo thể thơ nào?
Bài thơ Bốn mùa mơ ước được viết theo thể thơ nào?
Quan sát số chữ trong mỗi dòng thơ (6 chữ/dòng) và cách ngắt nhịp, xác định thể thơ
Thể thơ: 6 chữ
Giải thích:
Mỗi dòng thơ đều có 6 tiếng, cấu trúc đều đặn: đặc trưng thể thơ 6 chữ
- Thơ sáu chữ là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ (sáu tiếng)
- Thơ sáu chữ thường có nhiều vần, thường là vần chân, vần cách
- Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 2/2/2, 2/4 hoặc 4/2, có khi ngắt nhịp 3/3.
Link tham khảo: Thơ sáu chữ là gì? Một số yếu tố của thơ sáu chữ
Trong bài thơ, nhân vật trữ tình đã có những ước mơ nào?
Trong bài thơ, nhân vật trữ tình đã có những ước mơ nào?
Đọc kĩ các khổ thơ (đặc biệt 4 khổ đầu) và xác định các hình ảnh sau cụm “em mơ mình là”
Ước mơ: “là cánh én, cơn gió, trăng tỏ, ngọn lửa, con đường xa”
Giải thích:
Nhân vật “em” mơ mình là “cánh én, cơn gió, vầng trăng, ngọn lửa và con đường xa”: thể hiện những ước mơ đẹp, gắn với thiên nhiên và cuộc sống.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Xuyên suốt bốn khổ thơ đầu, nhà thơ Nguyễn Lãm Thắng đã sử dụng biện pháp tu từ tiêu biểu nào? Việc sử dụng biện pháp tu từ đó đem lại hiệu quả nghệ thuật gì?
Xuyên suốt bốn khổ thơ đầu, nhà thơ Nguyễn Lãm Thắng đã sử dụng biện pháp tu từ tiêu biểu nào? Việc sử dụng biện pháp tu từ đó đem lại hiệu quả nghệ thuật gì?
Tìm từ/cụm từ lặp lại nhiều lần ở đầu các khổ thơ, xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng.
- Biện pháp tu từ điệp ngữ. Cụm từ “em mơ” được lặp lại bốn lần, mở đầu cho bốn khổ thơ 1, 2, 3, 4
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu, liên kết các khổ thơ, giúp tác giả bộc lộ cảm xúc được liền mạch
+ Nhấn mạnh những ước mơ trong trẻo, tha thiết của nhân vật trữ tình
+ Qua đó cho thấy tâm hồn trong sáng, khát vọng cống hiến và tình yêu quê hương, yêu cuộc sống của nhân vật trữ tình
Giải thích:
Điệp ngữ “em mơ” được lặp lại tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, liên kết các khổ thơ và nhấn mạnh những ước mơ trong sáng, thể hiện khát vọng sống đẹp của nhân vật trữ tình
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
- Phân loại điệp ngữ:
+ Điệp ngữ cách quãng
+ Điệp ngữ nối tiếp
+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)
Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ
Nêu ngắn gọn cảm xúc của nhân vật trữ tình ở khổ cuối bài thơ ?
Nêu ngắn gọn cảm xúc của nhân vật trữ tình ở khổ cuối bài thơ ?
Đọc khổ cuối, chú ý các từ ngữ thể hiện cảm xúc như “yêu”, “mơ”, “bao la”.
− Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là "em"
− Ở khổ thơ cuối, "em" đã bộc bạch và giãi bày niềm khát khao được bay xa, rộng mở hướng về nơi phía chân trời, nơi những vùng đất mới với những mục tiêu, hoài bão, ước mơ tuổi đời. Đó chính là tình yêu, là niềm tự hào và là niềm tin mãnh liệt, da diết, sâu sắc mà nhân vật trữ tình dành cho quê hương, đất nước trước một tương lai tươi sáng, rạng ngời.
Giải thích:
Nhân vật “em” bộc lộ niềm yêu quê hương, khát vọng vươn xa và niềm tin vào tương lai rộng mở phía chân trời.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Ẩn sau những hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp và ước mơ hồn nhiên của nhân vật “em” là những thông điệp ý nghĩa mà tác giả muốn gửi gắm. Em hãy nêu thông điệp mà mình cảm nhận được từ bài thơ.
Ẩn sau những hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp và ước mơ hồn nhiên của nhân vật “em” là những thông điệp ý nghĩa mà tác giả muốn gửi gắm. Em hãy nêu thông điệp mà mình cảm nhận được từ bài thơ.
Tổng hợp nội dung toàn bài (các ước mơ + cảm xúc) để rút ra thông điệp chung.
- Hãy nuôi dưỡng những ước mơ đẹp để làm cho cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn.
- Hãy yêu thương, trân trọng thiên nhiên và sống chan hòa với vạn vật xung quanh.
- Hãy thể hiện tình yêu quê hương, đất nước bằng những hành động thiết thực, dù nhỏ bé nhưng ý nghĩa…
Giải thích:
Bài thơ gửi gắm thông điệp về việc nuôi dưỡng ước mơ đẹp, sống yêu thương thiên nhiên và hướng tới những giá trị tốt đẹp cho quê hương, cuộc sống.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận