Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
QUẢ TRỨNG VÀNG
"Có những chuyện thường ngày lại y như cổ tích. Một lúc nào đó khi chợt nhớ lại, chính bản
thân ta cũng phải thuộc nhiên về sự kỳ diệu của nó...".
Tú Minh loay hoay ghi lại dòng nhật ký vào cuốn sổ lưu niệm cho riêng bản thân cậu. Cậu đã ở tuổi mười hai, có nghĩa là thời thơ ấu đang vùn vụt lao qua những "ga" cuối cùng. Điều này không phải không có lúc làm cậu day dứt. Nhưng chả thể làm gì được. Cậu chép miệng nuối tiếc và nhắm mắt lại, lẩm bẩm nói với chính mình: “Thật ra tất cả bắt đầu từ những lời cầu mong tốt đẹp".
Hôm nay Tủ Minh từ trường về nhà. Lúc sắp vào cổng, cậu nhìn thấy vật gì trăng trắng trong đám là trẻ khô. Cậu lại gần thì nhận ra vật trăng trắng đó là quả trứng gà.
- Ô, một quá trứng gà. Cậu thầm kêu lên. Tại sao nó bị rơi vãi ở đây nhỉ.
Tú Minh lượm quá trứng lên ngắm nghía. Chắc chị mái nâu nào đó trở dạ quá nhanh khi qua đây. "Thật may là mình phát hiện ra, nếu không đêm nay nó sẽ vào bụng một con rắn nào đó cũng nen".
Minh mẫn mê quá trứng và cảm thấy cơn đói cứ rõ dần. Món trứng ốp-lết cũng được lắm. Chỉ cần một chút mỡ, một chút muối tiêu. Hoặc đơn giản hơn là thả bóng vào nồi nước sôi và chỉ dăm bảy phút sau là có thể ngồi khoanh chân nhấm nháp vị béo ngậy của trứng luộc. Nhưng Minh chợt nghĩ: "Mình ăn chỉ một miếng là hết, sẽ chẳng còn cơ hội nào cho mình được ngắm quá trúng đẹp đến nhường kia. Chỉ bằng đem đặt vào chiếc hũ sành để xuống cạnh bếp, biết đâu chủ khởi điều kỳ lạ xảy ra".
Minh lấy giấy bọc chặt rồi cẩn thận đặt vào chiếc hũ, không quên chèn trấu chung quanh. Cậu bé chiếc hũ đặt cạnh bếp lò, nơi mỗi tối và mỗi sáng cậu đều giúp mẹ nhóm lửa. Quả trứng trở thành người bạn im lặng của Tú Minh. Sáng nào cậu cũng thì thầm nói một điều ước gì đó. Những điều ước của cậu đều tốt đẹp. Chẳng hạn có sáng cậu ước: "Giá như mày có thể biến thành một quả trứng vàng để tạo đem chia cho các bạn nghèo trong lớp". Điều ước này bám riết theo cậu hơn cả và có lúc nó làm cho cậu chán nản, thất vọng vì biết chắc đó là điều không bao giờ có thật.
Một buổi sáng, giống như mọi hôm. Tủ Minh xuống bếp còn lò và ao ước. Chợt cậu nghe thấy tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như thể tiếng vươn mình của chồi có sau cơn mưa. Thoạt đầu cậu nghĩ đến con chuột gian manh nào đó xơi tái quả trứng, đánh một giấc no nê đang trở mình. Nhưng tiếng cựa chỉ thoảng qua và hoàn toàn khác với tiếng sột soạt của giấy. Cậu hồi hộp mở nắp hũ ra rồi cẩn thận gỡ từng lớp giấy. Quả trứng không hề xây sát trừ một lỗ thủng nhỏ và chính cái lỗ thủng đó khiến tim cậu nhảy lên. Điều kỳ diệu đã xảy ra: quá trứng biến thành chủ gả con. Quảng trưa thì chú gà vàng rực đã hiện hình ngay trước mắt cậu, có thể vuốt ve được. Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình trong bàn tay che chở của cậu. Ngày ngày cậu kiếm mồi về cho gả và chủ mấy chốc nó đã có thể lẽo đẽo theo cậu đi bắt châu chấu.
Qua thu sang đông rồi hết xuân sang hè, chú gà nhép đã lớn vống lên thành năng mái nâu ông ả. Vòng cườm ở cổ nó mới sáng làm sao. Hằng ngày nó tha thần kiểm mồi quanh khu vườn và thỉnh thoảng ngơ ngẩn giống lên những tiếng gọi rất lạ.
Và điều kỳ diệu nữa đã xảy ra: con gả mái của Tủ Minh đẻ quả trứng đầu tiên. Tú Minh hả hệ ngắm nghía và không ngớt nghĩ đến những điều tốt đẹp. Sau khi đẻ nốt quả trứng thứ mười hai, con mãi nâu đòi áp. Tủ Minh lót cho nó một chiếc ổ đẹp tuyệt trần, có lưới bảo vệ rất cần thận. Từ đây trở đi mọi việc xem ra suôn sẻ hơn. Đến kỳ đến hạn, cả mười hai chú gà con đều sinh nở an toàn. Lần này. Tủ Minh chỉ có một việc là dụng cho mẹ con mái nâu một nếp nhà xinh xắn và chắc chắn.
Nhiều lúc đứng xem đàn gà chạy nhảy, Tủ Minh lại hơi giật mình nhớ đến đoạn cậu nhìn thấy quá trứng lẫn trong đám tre. Chỉ cần cậu thủ vào nồi nước, đun lên là mọi phép lạ chấm dứt luôn. Sẽ chẳng bao giờ cậu có cái cảm giác sướng run người khi nhìn thấy lũ gà, hiện thân của những điều ước. Sẽ chẳng có cả cái kết thúc mà dù cậu cam đoan không hề bịa máy may, lũ bạn cậu vẫn ngơ ngác nhìn nhau: "Chẳng lẽ thằng Minh đã thành nhà văn". Bởi vì một câu chuyện như thế chỉ có thể được sáng tạo bởi chính cuộc sống.
Nào, dễ xem minh có bịa tí nào không nhỉ? Bắt đầu từ quả trứng và những điều ước... Rồi sau đó cuộc sống đã kể tiếp câu chuyện bằng sự kỳ diệu do chính nó tạo nên, chẳng ai bịa được hay đến vậy.
Cậu hoàn toàn an tâm với những dòng nhật ký.
(Trích "65 truyện ngắn hay dành cho thiếu nhĩ". Tạ Duy Anh", NXB Kim Đồng, 2022, tr136-137)
* Tạ Duy Anh sinh năm 1959, quê ở Chương Mĩ. Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới. Ông có sở trường viết về tuổi thơ và truyện dành cho thiếu nhi.
Văn bản trên thuộc thể loại truyện gi? Ngôi kể nào được sử dụng trong văn bản?
Văn bản trên thuộc thể loại truyện gi? Ngôi kể nào được sử dụng trong văn bản?
Dựa vào đặc điểm của văn bản như cốt truyện, nhân vật, sự việc và cách xưng hô để xác định thể loại và ngôi kể.
- Thể loại: truyện ngắn
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
Giải thích:
Người kể chuyện không xưng “tôi” mà gọi tên nhân vật “Tú Minh”, kể lại toàn bộ sự việc một cách khách quan nên văn bản được kể theo ngôi thứ ba.
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Câu chuyện diễn ra trong bối cảnh nào?
Câu chuyện diễn ra trong bối cảnh nào?
Đọc kĩ văn bản, chú ý các chi tiết nói về thời gian, không gian và hoàn cảnh diễn ra câu chuyện.
- Câu chuyện diễn ra trong bối cảnh đời sống hàng ngày của một cậu bé tuổi 12, quanh khu vườn, căn bếp, trường học.
- Thời gian trải dài từ thu sang đông, rồi hết xuân sang hè, gắn liền với quá trình chăm sóc quả trứng và đàn gà.
Giải thích:
Những chi tiết như “đặt cạnh bếp lò”, “kiếm mồi quanh khu vườn”, “qua thu sang đông rồi hết xuân sang hè” đã cho thấy rõ không gian và thời gian của câu chuyện.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Link tham khảo:
Chỉ ra thán từ và cho biết thân từ bộc lộ cảm xúc gi trong đoạn văn sau:
“Hôm nay Tủ Minh từ trưởng về nhà. Lúc sắp vào cổng, cậu nhìn thấy vật gì trăng trắng trong đảm là tre khô. Cậu lại gần thì nhận ra vật trăng trắng đó là quả trứng gà.
- Ô, một quả trứng gà. Cậu thầm kêu lên. Tại sao nó bị rơi vãi ở đây nhỉ."
Chỉ ra thán từ và cho biết thân từ bộc lộ cảm xúc gi trong đoạn văn sau:
“Hôm nay Tủ Minh từ trưởng về nhà. Lúc sắp vào cổng, cậu nhìn thấy vật gì trăng trắng trong đảm là tre khô. Cậu lại gần thì nhận ra vật trăng trắng đó là quả trứng gà.
- Ô, một quả trứng gà. Cậu thầm kêu lên. Tại sao nó bị rơi vãi ở đây nhỉ."
Xác định những từ dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc, thái độ của nhân vật trong lời nói.
- Thán từ: “Ô”
- Cảm xúc bộc lộ: Sự ngạc nhiên, thích thú và hơi tò mò khi phát hiện quả trứng gà.
Giải thích:
Từ “Ô” được dùng để diễn tả sự bất ngờ trước điều nhân vật vừa nhìn thấy.
- Thán từ là những từ dùng để bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc của người nói (người viết) hoặc dùng để gọi – đáp.
- Có thể chia thán từ thành hai loại:
+ Thán từ bộc lộ tình cảm, cảm xúc (a, á, ô, ôi, ối, chà,…): bộc lộ các trạng thái tình cảm, cảm xúc (vui mừng, ngạc nhiên, đau đớn, sợ hãi,…)
+ Thán từ gọi đáp (ơi, dạ, vâng, ừ,…)
Một số link tham khảo:
Qua văn bản "Quả trứng vàng" của nhà văn Tạ Duy Anh, em thấy nhân vật Tú Minh là người như thế nào?
Qua văn bản "Quả trứng vàng" của nhà văn Tạ Duy Anh, em thấy nhân vật Tú Minh là người như thế nào?
Đọc kĩ các chi tiết miêu tả hành động, suy nghĩ, lời nói của nhân vật để nhận xét phẩm chất, tính cách.
Tú Minh: giàu cảm xúc, giàu trí tưởng tượng; giàu tình thương yêu (mong ước của Tú Minh: giá quả trứng bằng vàng để giúp các bạn); luôn chú ý lắng nghe quan sát để cảm nhận vẻ đẹp, sự chuyển động của cuộc sống; nâng niu, quý trọng sự sống; yêu lao động…; viết nhật kí rất hay
Giải thích:
Những hành động như cẩn thận giữ quả trứng, chăm sóc gà con và luôn nghĩ đến điều tốt đẹp đã thể hiện rõ phẩm chất của Tú Minh.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Từ nhân vật Tủ Minh, em rút ra được những bài học gì cho bản thân?
Từ nhân vật Tủ Minh, em rút ra được những bài học gì cho bản thân?
Liên hệ phẩm chất, hành động của nhân vật với thực tế cuộc sống để rút ra bài học cho bản thân.
- Luôn giàu trí tưởng tượng và biết mơ ước những điều tốt đẹp.
- Yêu thương, quan tâm đến người khác và sự sống xung quanh.
- Biết quan sát, lắng nghe và nâng niu công việc, đồ vật.
- Rèn luyện tính kiên nhẫn, chăm chỉ và chịu trách nhiệm với những việc mình làm.
- Biết ghi chép, lưu giữ kỷ niệm và suy nghĩ để học hỏi và trưởng thành.
Giải thích:
Chính sự yêu thương, kiên trì và những suy nghĩ tích cực của Tú Minh đã tạo nên “điều kỳ diệu” trong câu chuyện.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận