Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Ngoại ơi!
Nguyễn Quang Thiều
Con về thăm ngoại, ngoại ơi!
Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa.
Con đò gạt sóng về bến lở
Lưa thưa tu hú gọi cuối mùa.
Con tuổi hai lăm nỗi nhớ lên mười
Đâu bóng ngoại chiều mưa xuống bến
Gọi đò tiếng ngoại giục sang bên
Ngoại lọm cọm thăm con
Cái mối buộc khăn vuông giấu bao thứ lạ
Con mở ra vui suốt tuổi thơ mình.
Chiều nay con về mưa thưa mái tóc
Năm tháng xa quê đêm mơ tiếng ngoại
Tất tưởi tìm con trong ráng trời mỡ gà
Chiều nay
Ngoại không còn nữa ngồi bộc cửa
Nhổ sợi tóc xanh cuối cùng sót lại
Thắt thành chiếc thòng lọng
Cho con buộc cành tre đi bắt chuồn chuồn.
Mưa chiều nay như hoa cau rơi
Con đứng khóc trước sân nhà
Thương đời ngoại
Mấy gốc cau và một giàn trầu quế
Chân ngoại vui với Chợ Tía, Chợ Đình
Đêm về
Ngoại thắp đèn dầu để đếm tiền xu
Mắt ngoại mờ đếm lần nào cũng lẫn
Suốt đêm ấy ngoại nằm không ngủ được
Thương người mua đã trả tiền thừa
Chiều nay con về sao ngoại chẳng chờ con
Tay ngoại giấu sau lưng còng trái ổi
Bọc cau ngoại phơi vẫn treo trên gác bếp
Ngoại lo ngày con về không đúng vụ cau tươi
Ngoại ơi!
Suốt đời ngoại ở với làng
Nhưng máu xương người gửi nhiều miền đất nước
Bao cháu con đi đánh giặc không về
Đời ngoại như đời cau mọc thẳng
Chỉ sinh ra trái phúc cho người.
(Theo https://www.thivien.net)
Bài thơ trên được viết bằng thể loại gì?
Bài thơ trên được viết bằng thể loại gì?
Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ
Quan sát cách ngắt nhịp, gieo vần
Đối chiếu với đặc điểm các thể thơ quen thuộc
Thể thơ: Tự do.
Giải thích:
Các dòng thơ không đều số chữ
Vần điệu, nhịp thơ linh hoạt, không gò bó theo khuôn mẫu cố định
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Xác định đề tài của bài thơ trên.
Xác định đề tài của bài thơ trên.
Đọc toàn bộ bài thơ để xác định nhân vật trữ tình và cảm xúc chính.
Xác định tác giả đang nói về ai và tình cảm gì.
Từ đó rút ra đề tài của bài thơ.
Đề tài: Tình cảm gia đình / tình cảm bà cháu
Giải thích:
Bài thơ kể lại kỉ niệm và nỗi nhớ của người cháu đối với bà ngoại, thể hiện qua những chi tiết như: “Con về thăm ngoại, ngoại ơi!”, “Năm tháng xa quê đêm mơ tiếng ngoại”, “Ngoại không còn nữa ngồi bộc cửa”. Những chi tiết này cho thấy tình cảm sâu sắc của người cháu dành cho bà.
- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.
- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.
Hãy chỉ ra những dòng thơ trong bài thơ có sử dụng biện pháp tu từ điệp vần và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ ấy.
Hãy chỉ ra những dòng thơ trong bài thơ có sử dụng biện pháp tu từ điệp vần và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ ấy.
Đọc kĩ các dòng thơ để tìm những tiếng có vần giống nhau đứng gần nhau.
Chỉ ra dòng thơ có hiện tượng lặp vần.
- Những dòng thơ sử dụng BPTT điệp vần: Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa và Chiều nay con về mưa thưa mái tóc
- Hiệu quả nghệ thuật:
+ Câu thơ Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa lặp lại vần ăng trong hai âm tiết đứng liền nhau vắng nắng gợi hình ảnh ngôi làng vắng vẻ trong ánh nắng cuối ngày sót lại hòa cùng cơn mưa. Khung cảnh thanh bình, vắng lặng của làng xưa gợi lên một nỗi buồn man mác. Điệp vần ăng còn tạo nhịp điệu êm đềm cho dòng thơ.
+ Câu thơ Chiều nay con về mưa thưa mái tóc lặp lại vần ưa trong hai âm tiết đứng liền nhau mưa thưa gợi hình ảnh người cháu về thăm bà ngoại trong cơn mưa lưa thưa phủ lên mái tóc. Điệp vần ưa là một vần mở còn gợi sự lan tỏa, triền miên của nỗi buồn và âm hưởng da diết cho dòng thơ.
Giải thích:
Các dòng thơ có sử dụng điệp vần:
- “Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa” (vần ăng trong “vắng – nắng”).
- “Chiều nay con về mưa thưa mái tóc” (vần ưa trong “mưa – thưa”).
Điệp vần là biện pháp tu từ ngữ âm, sử dụng những âm tiết có vần giống nhau nhằm tạo ra sự trùng điệp về âm hưởng, tăng tính nhạc để biểu đạt cảm xúc của người viết (người nói), đồng thời gây ấn tượng thẩm mĩ cho người đọc (người nghe).
Link tham khảo: Điệp vần là gì? Tác dụng của điệp vần
Từ câu thơ Đời ngoại như đời cau mọc thẳng, em rút ra được bài học gì cho cuộc sống của bản thân mình?
Từ câu thơ Đời ngoại như đời cau mọc thẳng, em rút ra được bài học gì cho cuộc sống của bản thân mình?
Hiểu ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh đó
Xác định nội dung chính của câu thơ và rút ra bài học phù hợp
- Câu thơ Đời ngoại như đời cau mọc thẳng gợi lối sống ngay thẳng, trung thực, kiên cường
- Bài học:
+ Sống chân thành, ngay thẳng, không luồn cúi, xu nịnh
+ Sống kiên cường, kiêu hãnh
Giải thích:
Câu thơ “Đời ngoại như đời cau mọc thẳng” sử dụng hình ảnh cây cau – một loài cây cao, thẳng, vững vàng – để nói về cuộc đời của ngoại. Điều này gợi lên hình ảnh một con người sống ngay thẳng, trung thực, kiên cường và giàu đức hi sinh.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận