Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
NGHĨ VỀ MẸ
Lâm Thị Mỹ Dạ
Mẹ yêu con như dòng sông biết hát
Cho những ngôi sao biết soi mặt đất cười
Một tiếng gà sang canh mẹ lo con thức giấc
Một buổi xa nhà mẹ nhớ con khôn nguôi
Mẹ thương con như đường kim mũi chỉ
Theo bàn tay mẹ nối ấm lành
Còn một kẻ thù chân con chưa thể nghỉ
Bởi mẹ đêm dài chưa trọn giấc năm canh
Nếu lòng con là một khoảng trời xanh
Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ
Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ
Từ buổi đi xa nay con hiểu ra rồi
Qua giá buốt mới thấy mùa xuân đẹp
Qua nhỏ nhắn của một lòng nôi hẹp
Mẹ đã cho con thành người lính dạn dày
Có gì nhớ hơn khi lòng con nhớ mẹ
Nghe xa xôi vời vợi một câu hò
Con lại về trong lời ru thuở bé
Như mẹ theo con trên mỗi chặng đường xa.
Lệ Thủy, 12 - 1968
Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản trên
Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản trên
Quan sát số tiếng trong các dòng thơ và cách gieo vần của bài thơ.
Thể thơ tự do.
Giải thích:
Các dòng thơ trong bài có số tiếng dài ngắn không đều, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt, không tuân theo khuôn mẫu của các thể thơ truyền thống nên đây là thể thơ tự do.
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do

Hình ảnh nào được sử dụng để ví tình yêu của mẹ trong khổ 1?
Hình ảnh nào được sử dụng để ví tình yêu của mẹ trong khổ 1?
Tìm chi tiết cụ thể trong khổ thơ đầu, chú ý các hình ảnh ẩn dụ được ví với tình mẹ.
Dòng sông biết hát, ngôi sao soi mặt đất cười.
Giải thích:
Tác giả ví tình yêu của mẹ với “dòng sông biết hát” và những “ngôi sao biết soi mặt đất cười” nhằm làm nổi bật sự dịu dàng, bao la và nguồn sống mà tình mẹ mang đến cho con.
Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Link tham khảo: Yếu tố trong thơ
Vì sao mẹ “chưa trọn giấc năm canh” trong khổ 2?
Vì sao mẹ “chưa trọn giấc năm canh” trong khổ 2?
Dựa vào nội dung khổ thơ thứ hai để lí giải nguyên nhân..
Vì mẹ còn lo lắng, chăm lo cho con, thậm chí khi đất nước còn giặc thù thì con chưa được nghỉ ngơi, và mẹ cũng vậy.
Giải thích:
Câu thơ cho thấy sự hi sinh thầm lặng của người mẹ. Mẹ luôn dõi theo con, lo cho con từng ngày nên dù đêm dài mẹ vẫn không thể ngủ ngon giấc.
Em hiểu như thế nào về hình ảnh “ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ”?
Em hiểu như thế nào về hình ảnh “ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ”?
Giải nghĩa hình ảnh ẩn dụ và liên hệ với nội dung bài thơ.
Đó là hình ảnh ẩn dụ thể hiện tình mẹ như ánh sáng dẫn đường, là thứ tình cảm cao quý, thiêng liêng và luôn hiện diện trong cuộc sống của con.
Giải thích:
Trong “khoảng trời xanh” của cuộc đời người con, tình yêu của mẹ là “ngôi sao sáng nhất”, luôn soi sáng, nâng đỡ và tiếp thêm sức mạnh để con vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.
Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Link tham khảo: Yếu tố trong thơ
Bài thơ giúp em nhận ra điều gì về tình mẹ?
Bài thơ giúp em nhận ra điều gì về tình mẹ?
Khái quát nội dung bài thơ và rút ra thông điệp.
Bài thơ giúp em nhận ra tình mẹ là tình yêu bao la, bền bỉ, luôn đồng hành, hi sinh vì con. Qua đó, em thấy mình cần biết ơn, trân trọng và yêu thương mẹ nhiều hơn.
Cách giải:
Bài thơ giúp em nhận ra tình mẹ là tình yêu bao la, bền bỉ, luôn đồng hành, hi sinh vì con. Qua đó, em thấy mình cần biết ơn, trân trọng và yêu thương mẹ nhiều hơn.
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong đoạn thơ:
“Nếu lòng con là một khoảng trời xanh
Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ
Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ
Như nỗi nhớ thương mẹ gửi về con”
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong đoạn thơ:
“Nếu lòng con là một khoảng trời xanh
Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ
Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ
Như nỗi nhớ thương mẹ gửi về con”
Xác định từ ngữ được lặp lại và phân tích tác dụng biểu đạt của chúng.
- Điệp ngữ: “ngôi sao sáng”.
- Tác dụng:
+ Nhấn mạnh tình yêu thương của mẹ là điều đẹp đẽ, cao quý và có ý nghĩa nhất trong cuộc đời con.
+ Làm nổi bật vai trò của mẹ như ánh sáng soi đường, tiếp thêm sức mạnh cho con trên hành trình cuộc sống.
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
Giải thích:
Việc lặp lại hình ảnh “ngôi sao sáng” giúp khắc sâu vẻ đẹp của tình mẫu tử. Trong cảm nhận của người con, tình yêu của mẹ luôn tỏa sáng, dẫn dắt và sưởi ấm tâm hồn, ngay cả trong những lúc khó khăn hay xa cách.
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
- Phân loại điệp ngữ:
+ Điệp ngữ cách quãng
+ Điệp ngữ nối tiếp
+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)
Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ
Nhận xét tình cảm, cảm xúc của nhân vật con dành cho mẹ được thể hiện trong văn bản.
Nhận xét tình cảm, cảm xúc của nhân vật con dành cho mẹ được thể hiện trong văn bản.
Dựa vào những hình ảnh, từ ngữ thể hiện cảm xúc của người con đối với mẹ trong toàn bài thơ.
Tình cảm của người con dành cho mẹ là tình yêu thương sâu sắc, lòng biết ơn, kính trọng và nỗi nhớ da diết. Người con luôn cảm nhận được sự hi sinh, chăm lo của mẹ, đồng thời trân trọng tình mẫu tử thiêng liêng đã nâng đỡ mình trưởng thành.
Giải thích:
Qua những hình ảnh như “ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ”, “con hiểu ra rồi”, “lòng con nhớ mẹ”, “mẹ theo con trên mỗi chặng đường xa”, người con bộc lộ niềm yêu thương, biết ơn và nỗi nhớ khôn nguôi đối với mẹ. Càng trưởng thành và trải qua gian khó, người con càng thấu hiểu công lao, sự hi sinh và tình yêu bao la của mẹ.
- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Link tham khảo: Yếu tố trong thơ








Danh sách bình luận