Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi
HƯƠNG NHÃN
(Trần Đăng Khoa)
Hằng năm mùa nhãn chín
Anh em về thăm nhà
Anh trèo lên thoăn thoắt
Tay với những chùm xa
Năm nay mùa nhãn đến
Anh chưa về thăm nhà
Nhãn nhà ta bom giội
Vẫn dậy vàng sắc hoa
Mấy ngàn ngày bom qua
Nhãn vẫn về đúng vụ
Cùi nhãn vừa vào sữa
Vỏ thẫm vàng nắng pha
Em ngồi bên bàn học
Hương nhãn thơm bay đầy
Ve kêu rung trời sao
Một trời sao ban ngày
Vườn xanh biếc tiếng chim
Dơi chiều khua chạng vạng
Ai dắt ông trăng vàng
Thả chơi trong lùm nhãn
Đêm. Hương nhãn đặc lại
Thơm ngoài sân trong nhà
Mẹ em nằm thao thức
Nhớ anh đang đi xa.
(Góc sân- khoảng trời, trang 60 NXB văn hóa thông tin, 2006)
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ, nếu các dòng đều có 5 chữ => đặc trung thể thơ năm chữ.
Thể thơ: năm chữ
Giải thích:
Các dòng thơ đều có 5 tiếng, nhịp điệu đều đặn => thuộc thể thơ năm chữ.
- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.
- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội
- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng
Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ
Nhân vật bộc lộ cảm xúc trong bài thơ là ai?
Nhân vật bộc lộ cảm xúc trong bài thơ là ai?
Xác định nhân vật trữ tình bằng cách tìm người xưng “em”, theo dõi cảm xúc xuyên suốt bài.
Nhân vật “em” – người con ở nhà, vừa kể vừa bộc lộ cảm xúc nhớ thương anh.
Giải thích:
Bài thơ dùng “em” để kể và bộc lộ cảm xúc => nhân vật trữ tình là người em ở nhà.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Cảm xúc đó chủ yếu hướng về đối tượng nào?
Cảm xúc đó chủ yếu hướng về đối tượng nào?
Quan sát cảm xúc “nhớ, mong” trong bài hướng về ai qua các chi tiết nội dung.
Cảm xúc chủ yếu hướng về người anh đang ở nơi xa (đi bộ đội).
Giải thích:
Các chi tiết “anh chưa về”, “nhớ anh đang đi xa” => cảm xúc hướng về người anh nơi xa.
- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.
=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.
- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.
Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ
Tìm trong bài thơ câu thơ trực tiếp nói đến hương nhãn? Chia sẻ hình ảnh thơ mà em thích và lí giải vì sao em thích hình ảnh đó?
Tìm trong bài thơ câu thơ trực tiếp nói đến hương nhãn? Chia sẻ hình ảnh thơ mà em thích và lí giải vì sao em thích hình ảnh đó?
Tìm câu thơ có từ “hương nhãn” → Chọn hình ảnh thơ ấn tượng → Lý giải bằng cảm nhận cá nhân.
- Câu thơ trực tiếp nói đến hương nhãn: “Em ngồi bên bàn học / Hương nhãn thơm bay đầy” hoặc “Đêm. Hương nhãn đặc lại / Thơm ngoài sân trong nhà”.
- Hình ảnh thơ yêu thích: “Ai dắt ông trăng vàng / Thả chơi trong lùm nhãn” → Gợi ra khung cảnh đêm trăng mùa nhãn đẹp, thơ mộng và giàu trí tưởng tượng trẻ thơ.
Giải thích:
Các câu chứa “hương nhãn” thể hiện rõ mùi hương; hình ảnh “ông trăng vàng” gợi vẻ đẹp thơ mộng, giàu tưởng tượng.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Bài thơ cho em thấy nét đặc sắc nghệ thuật nào của thơ Trần Đăng Khoa? Nêu tác dụng?
Bài thơ cho em thấy nét đặc sắc nghệ thuật nào của thơ Trần Đăng Khoa? Nêu tác dụng?
Xác định đặc điểm phong cách Trần Đăng Khoa (hồn nhiên, giàu hình ảnh, nhiều liên tưởng) => Liên hệ bài thơ => Nêu tác dụng.
Nét đặc sắc nghệ thuật: Giọng thơ hồn nhiên, giàu hình ảnh, sử dụng liên tưởng, nhân hóa, so sánh độc đáo → Tác dụng: Tái hiện sinh động không khí mùa nhãn, khơi gợi tình cảm gia đình, quê hương tha thiết.
Giải thích:
Bài thơ dùng hình ảnh sinh động, nhân hóa độc đáo => làm nổi bật không gian quê và tình cảm gia đình sâu sắc.
1. Tiểu sử tác giả Trần Đăng Khoa
- Trần Đăng Khoa sinh ngày 24 tháng 4 năm 1958.
- Quê làng Trực Trì, xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.
- Là một nhà thơ, nhà báo, biên tập viên Tạp chí Văn nghệ Quân đội, hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam.
2. Sự nghiệp văn học
Nhà thơ Trần Đăng Khoa bắt đầu sáng tác từ rất sớm, năm 8 tuổi ông đã có một số sáng tác được in trên báo. Một số giải thưởng tiêu biểu:
- Giải thưởng thơ của báo Thiếu niên Tiền phong các năm 1968, 1969, 19711
- Giải nhất báo Văn nghệ năm 1982
- Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001.
Link tham khảo: Tác giả Trần Đăng Khoa
Danh sách bình luận