Đọc văn bản sau:
HOA ĐÀO NỞ TRÊN VAI
[…] Vậy là Lụm trở thành con cháu nhà này cũng đã được hơn ba tháng. Ông vẫn nhớ như in buổi sáng hôm ấy. Lúc trở về từ nơi tránh lũ ông thất thần nhìn nhà cửa tan hoang. Lúc đang bới trong đống đổ nát tìm nồi niêu, xoong chảo ông giật mình nhìn thấy trên bụi tre bị bão quật nằm rạp xuống bám đầy bùn đất sau cơn lũ có hình hài một con người. Nói đúng hơn đó là một đứa trẻ, quần áo nhuốm màu bùn, tay cố ôm lấy thân cây. Xứ này đâu lạ gì cảnh sau mỗi trận bão lũ lại thấy đồ đạc nhà mình trôi đi, đồ đạc nhà người ta trôi đến. Khi thì xoong nồi, khi thì cây cối, gà, vịt, khi thì quần áo, búp bê, cặp sách. Nói chung đủ cả, lẫn lộn trong bùn đất chẳng còn dùng được. Nhưng chưa bao giờ ông nghĩ thứ trôi đến sau cơn lũ lại là một thằng bé sáu tuổi, người ngợm đặc như một khối bùn.
Sau lũ, nguồn nước cũng ô nhiễm nặng. Những gáo nước đục ngầu không thể gột rửa hết bùn đất trên cơ thể đứa bé tội nghiệp. Ngay cả sau này cũng vậy, dù ông Vại và vợ chồng đứa con trai có yêu thương ra sao cũng không thể nào xóa đi ký ức đau buồn trong nó. Ông từng dắt thằng nhỏ ngược dòng cơn lũ tìm về nhà. Nhưng về đến nơi chỉ thấy cảnh tượng tan hoang. Người ta nói người thân thằng nhỏ đã trôi theo cơn lũ, không về. Kể từ đó thằng nhỏ trở thành con cháu trong nhà. Người làng nói chắc ông trời thương vợ chồng chị Thảo lấy nhau chục năm vẫn chưa có con nên cơn lũ đã đưa thằng nhỏ dừng lại nơi này. Từ khi có nó nhà cửa tự nhiên cứ ấm dần lên. Dù sau lũ, dựng tạm cái lều, ba con người co cụm lại bên mâm cơm đạm bạc và giấc ngủ tứ bề gió thổi. Chồng Thảo đi xuất khẩu lao động đã được gần hai năm. Ở xa, quặn lòng thương quê nhà mưa lũ. Nên Vĩnh nói số tiền anh tiết kiệm được sẽ gửi về xây một căn nhà tử tế, nền cao, móng chắc để những mùa bão sau bớt đi phần thấp thỏm, âu lo. Hơn nữa, không thể để cho thằng nhỏ sống tạm bợ thế được. Sẽ chỉ càng khiến nó nghĩ về mất mát. Thế là một ngôi nhà nhỏ được xây lên. Thỉnh thoảng ông Vại ới thằng nhỏ xách hộ cái xô, giữ giùm cái thang, trông giùm mấy mẻ cá đang phơi ngoài sân sợ con mèo ăn mất. Sợ nó ngồi không hay nghĩ ngợi vẩn vơ, lúc giải lao ông thường đạp xe đèo nó đi chơi làng trên xóm dưới. Mấy đứa nhỏ hàng xóm chạy sang kéo thằng Lụm chạy mất tiêu sau rặng cúc tần. Trời tối nhá nhem thằng Lụm trở về với bộ dạng lấm lem, miệng cười hở hàm răng sún chưa thay hết. Thảo vờ mắng nó vài câu chứ bụng dạ thì mừng vui quá chừng. Ít ra cũng thấy Lụm bắt đầu cười trở lại. Nửa đêm cũng ít dần những cơn ác mộng khiến thằng nhỏ bật dậy mếu máo gọi Mẹ ơi. Nó cũng thôi bám chặt vào cột nhà mỗi khi thấy ngoài trời nổi gió.
[..] Cảnh tát cá đồng mới đông vui làm sao. Bà con ai cũng ghé chọn vài con cá to mua về để ăn Tết. Cá đồng ăn cỏ, nước sạch chảy lưu thông nên thơm thịt ai cũng thích. Lụm bận bịu với chiếc giỏ đựng đầy tôm tép của mình. Cô Thảo nói Lụm bán được bao nhiêu tiền đều được giữ lại để đi chợ Tết. Thằng nhỏ sướng rơn lội cả ngày dưới đồng, bùn bết từ đỉnh đầu xuống chân, chỉ hàm răng trắng thỉnh thoảng thích chí cười khanh khách. Tối về cô Thảo đun sẵn nồi nước lá, lôi Lụm ra kì cọ. Tay Thảo dừng lại bên chiếc bớt đỏ trên vai thằng nhỏ, khẽ cười bảo:
- Con nhìn xem, hoa đào ngoài vườn chưa kịp nở mà hoa đào trên vai con đã nở hoa rồi.
- Hồi trước mẹ con hay nói ai có chiếc bớt đỏ như hoa sau này nhất định sẽ hạnh phúc. Có thật vậy không cô?
- Đúng thế. Cô cũng tin sau này Lụm nhất định sẽ trở thành một chàng trai tươi vui, hạnh phúc. Bởi con mang cả mùa xuân đang nở thắm trên vai.
Lụm nhắm mắt, ngửa cổ cảm nhận sự ấm áp của từng gáo nước lá dội xuống người mình và những cánh hoa đào chầm chậm nở trên vai...
(Vũ Thị Huyền Trang)
Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Dựa vào lời kể của người kể chuyện và cách xưng hô trong văn bản để xác định ngôi kể.
Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, người kể là người đứng ngoài câu chuyện nhưng hiểu rõ tâm lý và hành động của các nhân vật.
Giải thích:
Người kể không xưng “tôi” mà kể lại câu chuyện bằng cách gọi tên nhân vật nên đây là ngôi kể thứ ba.
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Ông Vại nhặt được Lụm trong hoàn cảnh nào?
Ông Vại nhặt được Lụm trong hoàn cảnh nào?
Đọc kĩ đoạn đầu văn bản, xác định các chi tiết nói về thời gian, không gian và tình huống ông Vại gặp Lụm; sau đó tóm tắt lại bằng lời văn ngắn gọn, đầy đủ ý.
Ông Vại nhặt được Lụm sau cơn lũ, khi đang bới tìm đồ đạc trong đống đổ nát. Ông phát hiện một đứa trẻ sáu tuổi bám vào thân cây tre, người lấm lem bùn đất như một khối bùn.
Giải thích:
Chi tiết này cho thấy hoàn cảnh đáng thương của Lụm sau thiên tai và sự mất mát mà cậu bé phải trải qua.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Câu Nhưng chưa bao giờ ông nghĩ thứ trôi đến sau cơn lũ lại là một thằng bé sáu tuổi, người ngợm đặc như một khối bùn sử dụng biện pháp tu từ nào?
Câu Nhưng chưa bao giờ ông nghĩ thứ trôi đến sau cơn lũ lại là một thằng bé sáu tuổi, người ngợm đặc như một khối bùn sử dụng biện pháp tu từ nào?
Đọc kĩ câu văn, chú ý các từ ngữ có dấu hiệu của biện pháp tu từ. Nếu có từ “như”, “tựa”, “giống”,… dùng để đối chiếu sự vật này với sự vật khác thì đó là biện pháp so sánh.
Câu văn sử dụng biện pháp tu từ so sánh, so sánh hình ảnh đứa trẻ với “một khối bùn” để nhấn mạnh hoàn cảnh thảm thương, đau xót sau bão lũ.
Giải thích:
Tác giả so sánh cơ thể của Lụm với “một khối bùn” nhằm nhấn mạnh vẻ ngoài lấm lem, đáng thương của cậu bé sau cơn lũ. Qua đó làm nổi bật hậu quả nặng nề của thiên tai và gợi sự thương cảm nơi người đọc.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Thông điệp sâu sắc nhất mà văn bản gửi tới bạn đọc là gì?
Thông điệp sâu sắc nhất mà văn bản gửi tới bạn đọc là gì?
Khái quát nội dung chính của văn bản, chú ý những chi tiết thể hiện sự thay đổi của nhân vật và ý nghĩa nhân văn mà tác giả muốn gửi gắm để rút ra thông điệp.
Văn bản gửi tới người đọc thông điệp: Tình yêu thương chân thành có thể xoa dịu nỗi đau, chữa lành những mất mát và đem lại hạnh phúc cho con người.
Giải thích:
Từ một cậu bé luôn sợ hãi, ám ảnh sau cơn lũ, Lụm đã dần vui vẻ, biết cười và cảm nhận được sự ấm áp của tình thân.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Viết đoạn văn (khoảng từ 5 7 câu) trình bày suy nghĩ của em về vai trò của tình yêu thương trong cuộc sống?
Viết đoạn văn (khoảng từ 5 7 câu) trình bày suy nghĩ của em về vai trò của tình yêu thương trong cuộc sống?
Xác định yêu cầu của đề là viết đoạn văn nghị luận xã hội ngắn. Triển khai theo các bước: nêu vấn đề → giải thích vai trò của tình yêu thương → dẫn chứng từ thực tế hoặc văn bản → khẳng định ý nghĩa và rút ra bài học.
Gợi ý: Tình yêu thương có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống con người. Đó là sợi dây gắn kết con người lại với nhau, giúp xoa dịu nỗi đau, sưởi ấm những tâm hồn cô đơn, tổn thương. Như trong văn bản, chính sự yêu thương của ông Vại và gia đình đã giúp Lụm dần lấy lại nụ cười, vượt qua ký ức đau buồn sau lũ. Tình yêu thương còn là động lực để con người sống tốt đẹp, biết sẻ chia và giúp đỡ người khác. Cuộc sống sẽ trở nên ý nghĩa hơn nếu mỗi người đều trao đi và nhận lại tình thương. Vì thế, chúng ta cần biết yêu thương và trân trọng những người xung quanh mình.
Giải thích:
Đoạn văn làm nổi bật ý nghĩa của tình yêu thương đối với cuộc sống con người.
Thao tác lập luận phân tích là cách chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố bộ phận để đi sâu xem xét một cách toàn diện về nội dung, hình thức của đối tượng.
Link tham khảo: Các thao tác lập luận trong văn nghị luận
Danh sách bình luận