Đọc đoạn trích dưới đây:
Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng
Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy
Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi
Áo quân trang xanh cây lá vườn bà
Đất chiến hào vẫn đồng đất quê ta
Máu đồng đội đã thấm vào đất ấy
Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi
Vây quanh mình bao gương mặt thân quen
Mặt người xưa hoà lẫn mặt anh em
Câu hát cũ lẫn vào câu hát mới
Dòng sông hét, biển gầm lên dữ dội
Những chân trời vụt mở bao la
Những chân trời chưa hề biết hôm qua
Tiếng đàn bầu, tiếng đàn bầu mong nhớ
Trong gió lộng, dưới mặt trời xứ sở
Vẫn cồn cào những cơn khát khôn nguôi
Đất phù sa vô tận dấu chân người
Những đoàn quân lại ra đi từ đất
Bà đứng đó miệng trầu cay thơm ngát
Vầng yêu thương soi sáng suốt cuộc đời
Khắp triền sông vang tiếng trẻ con cười
Đất nước đàn bầu
Đất nước ban mai...
(Trích Đất nước đàn bầu, Lưu Quang Vũ)
Câu thơ “Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy” giúp em hiểu gì về đặc điểm của nhân vật trữ tình?
Câu thơ “Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy” giúp em hiểu gì về đặc điểm của nhân vật trữ tình?
- Phân tích cụm từ quan trọng trong câu thơ.
- Liên hệ với bối cảnh lịch sử (chiến tranh).
- Suy ra đặc điểm nhân vật trữ tình.
Câu thơ thể hiện nhân vật trữ tình là người từng tham gia vào những năm tháng chiến tranh ác liệt, gian khổ nhưng đầy lý tưởng. Nhân vật trữ tình mang tinh thần dũng cảm, nhiệt huyết tuổi trẻ, sẵn sàng dấn thân vì đất nước.
Giải thích:
- “những tháng năm lửa cháy”: hình ảnh ẩn dụ cho chiến tranh ác liệt.
- “đã đi”: thể hiện trải nghiệm thực tế, từng trải.
=> Nhân vật trữ tình là người lính từng trải qua chiến tranh, mang tinh thần dũng cảm, nhiệt huyết tuổi trẻ.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Nội dung chính của văn bản là?
Nội dung chính của văn bản là?
- Xác định các mạch nội dung: chiến tranh – con người – đất nước – tương lai.
- Khái quát thành nội dung chung.
Bài thơ thể hiện tình yêu sâu sắc với quê hương, đất nước; ca ngợi những con người Việt Nam bình dị nhưng anh hùng; đồng thời thể hiện niềm tin vào tương lai tươi sáng của Tổ quốc.
Giải thích:
- Hình ảnh “máu đồng đội”, “đoàn quân”: ca ngợi con người anh hùng.
- Hình ảnh “đàn bầu”, “ban mai”: biểu tượng đất nước và tương lai.
=> Bài thơ thể hiện tình yêu đất nước, ca ngợi con người Việt Nam và niềm tin vào tương lai.
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong 2 câu thơ “Những chân trời chưa hề biết hôm qua/Tiếng đàn bầu, tiếng đàn bầu mong nhớ”
Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong 2 câu thơ “Những chân trời chưa hề biết hôm qua/Tiếng đàn bầu, tiếng đàn bầu mong nhớ”
- Nhận diện biện pháp tu từ (dựa vào dấu hiệu lặp, hình ảnh chuyển nghĩa).
- Phân tích từng biện pháp, rút ra tác dụng chung.
- Điệp ngữ: “tiếng đàn bầu” được lặp lại => Tác dụng: nhấn mạnh âm thanh quen thuộc và đầy cảm xúc của tiếng đàn bầu – biểu tượng cho hồn dân tộc, cho nỗi nhớ quê hương, gợi cảm xúc da diết.
- Ẩn dụ/chuyển nghĩa: “chân trời chưa hề biết” tượng trưng cho những khát vọng, những miền đất mới, những điều chưa khám phá => Tác dụng: thể hiện sự mở rộng của tầm nhìn, khát vọng khám phá và xây dựng tương lai mới mẻ cho đất nước sau chiến tranh.
Giải thích:
- Điệp ngữ “tiếng đàn bầu” lặp lại 2 lần => Nhấn mạnh âm thanh quen thuộc, gợi nỗi nhớ quê hương, hồn dân tộc.
- “chân trời chưa hề biết hôm qua”: hình ảnh ẩn dụ => Chỉ những điều mới mẻ, tương lai rộng mở.
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.v
Một số link tham khảo:
Từ “nghẹn ngào” trong câu thơ: “Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi” có nghĩa là gì?
Từ “nghẹn ngào” trong câu thơ: “Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi” có nghĩa là gì?
- Xét nghĩa của từ trong ngữ cảnh cụ thể.
- Chú ý sắc thái biểu cảm.
“Nghẹn ngào” là trạng thái xúc động mạnh, gần như không nói thành lời, thường gắn với cảm xúc buồn thương, xúc động. Trong câu thơ, từ này thể hiện tình cảm sâu nặng, niềm đau thương và sự xúc động khi nhân vật trữ tình lắng nghe tiếng gọi từ đất quê hương – nơi có máu của đồng đội, có chiến tranh và mất mát.
Giải thích:
- “nghẹn ngào” là trạng thái xúc động mạnh, dồn nén, khó nói thành lời.
- Đặt trong hoàn cảnh nhớ về đồng đội, quê hương giúp tăng chiều sâu cảm xúc.
=> Thể hiện nỗi xúc động, đau thương và tình cảm thiêng liêng với đất nước.
- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.
- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.
Link tham khảo: Nghĩa của từ
Các từ láy có trong đoạn thơ trên là?
Các từ láy có trong đoạn thơ trên là?
- Tìm từ có sự lặp âm/vần (đặc trưng từ láy).
- Phân biệt với từ ghép (không phải láy).
Từ láy: “Trùng điệp”, “nghẹn ngào”, “cồn cào”
Giải thích:
Các từ “trùng điệp”, “nghẹn ngào”, “cồn cào” có lặp âm/vần
- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.
- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.
- Từ láy được chia thành 2 loại:
+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.
+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn
- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.
Link tham khảo:
Danh sách bình luận