Đọc bài thơ sau:
HƯƠNG VỊ QUÊ NHÀ
Con bây giờ thèm những bữa canh chua
Mà mẹ nấu trong ngày hè nắng cháy
Vị quê ơi, sao mà ngon đến vậy?
Đi suốt đời vẫn ngọt mãi trong tim ...
Cá chạch đồng cha bắt được, mẹ rim
Con học về đã thơm từ đầu ngõ
Đêm quê hương, theo cha con xách gió
Cánh đồng xa, xiêu vẹo ánh trăng gầy ..
Đêm giêng hai, thầm lặng cánh vạc bay
Trong cơn mưa kéo qua ngày giáp hạt
Chẳng thể quên những năm nhà đói khát
Để bây giờ vẫn khắc khoải trong mơ
Thương ao làng, những năm tháng tuổi thơ
Theo chân anh, hỏi con tôm, con cá
Kho tương gừng sao mà ngon đến lạ?
Xa quê rồi, đọng mãi vị nồng cay ....
Canh cua đồng, mẹ nấu với rau đay
Thêm cà muối, vị quê thành nỗi nhớ
Quẽ hương ơi! Bao tăm tình tuổi nhỏ
Gọi con về .. ... thương nhớ một miền quê.
(Vũ Tuần – “Khúc ru quê” – NXB Hội nhà văn Việt Nam, 2022)
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ; đếm số chữ ở các câu thơ để xác định thể thơ.
Thể thơ tám chữ
Giải thích:
Mỗi dòng thơ trong bài đều có 8 tiếng, ví dụ: “Con / bây / giờ / thèm / những / bữa / canh / chua” => đặc trưng của thể thơ tám chữ.
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Một số link tham khảo:
Chỉ ra và gọi tên một thành phần biệt lập trong khổ thơ cuối cùng?
Chỉ ra và gọi tên một thành phần biệt lập trong khổ thơ cuối cùng?
Đọc kĩ khổ thơ cuối, chú ý những từ ngữ dùng để gọi hoặc đáp không tham gia trực tiếp vào nghĩa sự việc của câu.
- Thành phần biệt lập: ơi
- Thành phần gọi đáp
Giải thích:
Trong câu thơ “Quê hương ơi!”, từ “ơi” được dùng để gọi, bộc lộ cảm xúc tha thiết của tác giả đối với quê hương nên thuộc thành phần gọi – đáp.
- Thành phần biệt lập là thành phần phụ có tính độc lập với nòng cốt câu, không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu.
- Thành phần biệt lập gồm:
+ Thành phần phụ chú: bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu, thường được tách biệt bằng dấu gạch ngang, dấu phẩy, dấu ngoặc đơn hoặc dấu hai chấm.
+ Thành phần gọi - đáp: gọi đáp, tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.
+ Thành phần cảm thán: diễn tả cảm xúc của người nói.
+ Thành phần tình thái: diễn tả thái độ, cách đánh giá của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu
Link tham khảo: Thành phần biệt lập là gì? Phân loại thành phần biệt lập
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong hai câu thơ sau:
"Canh cua đồng, mẹ nấu với rau đay
Thêm cà muối, vị quê thành nỗi nhớ"
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong hai câu thơ sau:
"Canh cua đồng, mẹ nấu với rau đay
Thêm cà muối, vị quê thành nỗi nhớ"
Xác định các hình ảnh được sắp xếp nối tiếp nhau trong câu thơ rồi phân tích giá trị biểu đạt của phép liệt kê.
- BPTT: Liệt kê “canh cua đồng", "rau đay”, “cà muối”
- Tác dụng:
+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
+ Gợi tả sự phong phú của những món ăn dân dã đậm đà hương vị quê hương
+ Tác giả bày tỏ tình yêu và nỗi nhớ quê da diết, sự trân trọng, niềm tự hào về hương vị quê hương
Giải thích:
Những món ăn bình dị được nhắc đến liên tiếp giúp người đọc cảm nhận rõ nét hương vị thân thương của quê nhà và tình cảm gắn bó sâu nặng của tác giả với tuổi thơ, gia đình.
Là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê
Cảm hứng chủ đạo trong bài thơ là gì?
Cảm hứng chủ đạo trong bài thơ là gì?
Dựa vào những hình ảnh, cảm xúc xuyên suốt bài thơ để xác định cảm hứng chủ đạo.
Cảm hứng chủ đạo: nỗi nhớ quê hương da diết, được thể hiện qua những hình ảnh, hương vị, âm thanh quen thuộc của làng quê. Nỗi nhớ ấy không chỉ là nhớ về cảnh vật mà còn là nhớ về tình cảm gia đình, về những kỉ niệm tuổi thơ êm đềm.
Giải thích:
Qua những hình ảnh quen thuộc như món ăn dân dã, cánh đồng, ao làng, tuổi thơ và tình cảm gia đình, tác giả bộc lộ tình yêu quê hương tha thiết cùng nỗi nhớ không nguôi về nơi chôn nhau cắt rốn.
- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra
- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:
+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm
+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.
Link tham khảo:
Đọc bài thơ, em thấy mình cần phải làm gì để thể hiện trách nhiệm của bản thân với quê hương?
Đọc bài thơ, em thấy mình cần phải làm gì để thể hiện trách nhiệm của bản thân với quê hương?
Liên hệ nội dung bài thơ với thực tế cuộc sống để rút ra những việc làm cụ thể của bản thân đối với quê hương.
- Một số hành động, việc làm thể hiện trách nhiệm của bản thân đối với quê hương:
+ Luôn yêu mến, trân trọng, tự hào về quê hương.
+ Học tập, rèn luyện bản thân để sau này góp một phần nhỏ bé xây dựng quê hương.
+ Giới thiệu, quảng bá về con người, những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, những cảnh quan tiêu biểu của quê hương đến bạn bè trong và ngoài nước.
+ Bảo vệ, tôn tạo cảnh quan quê hương làm cho quê hương ngày một xanh sạch đẹp.
Giải thích:
Quê hương là nơi nuôi dưỡng con người cả về vật chất lẫn tinh thần nên mỗi người cần có ý thức giữ gìn, bảo vệ và góp sức làm cho quê hương ngày càng phát triển hơn.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Nêu ý nghĩa của sự kết hợp từ đặc biệt trong nhan đề bài thơ.
Nêu ý nghĩa của sự kết hợp từ đặc biệt trong nhan đề bài thơ.
Phân tích ý nghĩa của các từ ngữ trong nhan đề và tác dụng của cách kết hợp từ ngữ đó.
- Trong nhan đề có sự kết hợp từ ngữ đặc biệt. Từ “hương vị” thường được kết hợp với các từ ngữ chỉ sự vật cụ thể (có hương vị) như hương vị nước giải khát, hương vị bánh kẹo,... Trong câu thơ, nhà thơ dùng “hương vị” kết hợp với “quê nhà”, một cụm từ chỉ sự vật trừu tượng.
- Tác dụng của sự kết hợp từ ngữ đặc biệt đó là vừa khẳng định những món ăn dân dã ( canh chua, trạch đồng, tôm, cá kho tương gừng,…) là mùi vị của đặc sản quê nhà, vừa mang nghĩa trừu tượng một sắc thái, đặc trưng của quê hương.
Giải thích:
Qua nhan đề, tác giả không chỉ nói đến mùi vị của những món ăn quen thuộc như canh chua, cá chạch đồng, canh cua đồng,... mà còn muốn nói đến những giá trị tinh thần gắn liền với quê hương. “Hương vị quê nhà” trở thành biểu tượng cho những kỉ niệm đẹp, tình thân gia đình và tình yêu quê hương thắm thiết.
Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…
Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học
Danh sách bình luận