Đọc văn bản sau:
ÔNG NGOẠI
(Lược phần đầu: Người nhà Dung đi nước ngoài, Dung sang ở với ông ngoại. Ban đầu Dung không hòa nhập được với cuộc sống mới, than thở với mẹ và người mẹ khuyên cố gắng chăm ông thay mẹ…)
“Dung anh ách lái xe về nhà ngoại, cậu đi để lại chiếc Chaly màu xanh, Dung dùng đi học. Hồi sáng này, ông ngoại dắt xe ra đến cửa Dung hỏi:
– Ngoại định đi đâu
– Ông lên quận một chút.
Dung ngăn:
– Thôi, ngoại già rồi, không nên lái xe, có đi, con chở ông đi.
Ông tỏ vẻ giận, quầy quả vào nhà. Ôi, người già sao mà khổ đến vậy. Thế nghĩa là có hai thế giới ở trong ngôi nhà. Thế giới của ông là mấy ông bạn già, là mấy chồng nhựt báo, là cái radio đâu hồi còn đánh nhau, là trầm tư suy ngẫm, là mảnh sân hoa trái. Thế giới của Dung là tiếng nhạc gào thét xập sinh, là sắc màu xanh đỏ, là quả đất như nằm gọn trong bàn tay. Sáng nó dậy thật sớm để nấu cơm, sau đó đi học, chiều lại học, buổi tối nó vù xe đến bạn chơi hoặc về nhà nghe mấy đứa em cãi nhau ỏm tỏi. Hai thế giới vừa giành giựt vừa hoà tan nhau. Mặc dầu Dung đang ở trong thế giới của ông, mà không biết mình đang chìm dần vào đấy (…) Có những sự thay đổi Dung không thể ngờ được. Bây giờ mỗi đêm Dung trở mình nghe ông ngoại ho khúc khắc. Nghe cây mai nhỏ nứt mình, nảy chồi Dung nghiện hương trầm tối tối ông thắp lên bàn thờ bà ngoại. Lắm khi lũ em Dung sang, chúng nó phá phách quậy tung cả lên, Dung mắng, chúng nó trề môi “Chị hai khó như một bà già”, Dung giật mình. Có lẽ quen với cái tĩnh lặng trong sân mà mỗi chiều Dung giúp ông tưới cây, cái khoảng không xanh lạc lõng trong khói bụi, đâu đó, trên tàng me già, dăm chú chim hót líu lo Dung quen dáng ông ngoại với mái tóc bạc, với đôi mắt hõm, cái cằm vuông, quen mỗi tháng một lần cọc cạch lên phường lương hưu. Có một điều Dung ngày càng nhận ra tiếng ho của ông ngày càng khô và rời rạc như lời kêu cứu. Chủ nhật Dung cắm cúi lau chùi bên dàn karaoke phủ bụi, ông đứng lên nheo mắt:
– Sao con không hát, con hát rất hay mà - Dung thoáng ngỡ ngàng, nó hỏi:
– Ngoại có thích nghe không? Rồi mở máy.
Hôm ấy Dung rất vui, lần đầu tiên nó hát cho riêng ông nghe và quan trọng nhất là ông đã ngồi lại đấy, gật gù.
[…] Hết mùa me dốt, ông cháu Dung nhặt là mai đón Tết. Cậu gửi thư và quà về. Ông ôm chầm lấy thư bảo Dung.
– Con đọc ngoại nghe. Dung đọc một lèo, lúc ngước lên đã thấy mắt ông đỏ rưng. Ông đến bàn thờ bà, đốt nén hương, mùi trầm ngào ngạt, Dung hỏi: – Ngoại thương cậu như vậy, sao không theo cậu? Ông trìu mến: – Ngoại muốn mỗi năm cùng con đón giao thừa và nghe con hát.”
(Nguyễn Ngọc Tư, trích Ông ngoại, NXB trẻ 2001)
Xác định điểm nhìn trong đoạn trích trên.
Xác định điểm nhìn trong đoạn trích trên.
Để xác định điểm nhìn trần thuật, cần chú ý câu chuyện được nhìn nhận, miêu tả chủ yếu qua cảm nhận, suy nghĩ và quan sát của nhân vật nào.
Điểm nhìn trong đoạn trích là từ góc nhìn của Dung, nhân vật chính
Giải thích:
Các sự việc, cảm xúc và thay đổi trong câu chuyện chủ yếu được thể hiện qua suy nghĩ, cảm nhận của Dung về ông ngoại và cuộc sống ở nhà ngoại. Vì vậy, điểm nhìn trần thuật được đặt ở nhân vật Dung.
Câu kể (trần thuật) là kiểu câu cơ bản, phổ biến nhất trong giao tiếp, đảm nhiệm chức năng chính là kể, nhận định, thông báo, miêu tả… nhưng cũng có khi được dùng để yêu cầu, đề nghị hay bộc lộ cảm xúc. Khi viết, câu kể thường được kết thúc bằng dấu chấm, cũng có khi bằng dấu chấm than hay chấm lửng.
Link tham khảo: Câu trần thuật là gì? Chức năng và đặc điểm của câu kể
Điều gì khiến cho Dung tỏ ra e ngại khi phải đến sống với ông ngoại?
Điều gì khiến cho Dung tỏ ra e ngại khi phải đến sống với ông ngoại?
Đọc kĩ đoạn văn nói về “hai thế giới” của ông ngoại và Dung để xác định nguyên nhân khiến Dung cảm thấy khó hòa nhập.
Dung e ngại khi phải sống với ông ngoại vì không hòa nhập được với cuộc sống mới và cảm thấy có sự khác biệt lớn giữa thế giới của mình và của ông
Giải thích:
- Thế giới của ông ngoại gắn với sự tĩnh lặng, hoài niệm: bạn già, nhựt báo, radio cũ, sân vườn…
- Thế giới của Dung lại trẻ trung, sôi động: âm nhạc, bạn bè, nhịp sống hiện đại…
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Link tham khảo:
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn sau: “Thế giới của ông là mấy ông bạn già, là mấy chồng nhựt báo, là cái radio đâu hồi còn đánh nhau, là trầm tư suy ngẫm, là mảnh sân hoa trái.”
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn sau: “Thế giới của ông là mấy ông bạn già, là mấy chồng nhựt báo, là cái radio đâu hồi còn đánh nhau, là trầm tư suy ngẫm, là mảnh sân hoa trái.”
Xác định các sự vật, hình ảnh được sắp xếp nối tiếp nhau để tạo thành phép liệt kê. Sau đó phân tích tác dụng của biện pháp này trong việc thể hiện nội dung và cảm xúc.
- BPTT: liệt kê
- Tác dụng: giúp tạo hình ảnh sinh động về thế giới của ông ngoại, với các yếu tố mang tính hoài niệm và tĩnh lặng, thể hiện sự đối lập giữa thế giới của ông và của dung
Giải thích:
Những hình ảnh được liệt kê đều gắn với cuộc sống giản dị, chậm rãi và mang dấu ấn thời gian của ông ngoại. Qua đó giúp người đọc hiểu hơn về tính cách và thế giới nội tâm của nhân vật.
Là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê
Chi tiết: “Có lẽ quen với cái tĩnh lặng trong sân mà mỗi chiều Dung giúp ông tưới cây, cái khoảng không xanh lạc lõng trong khói bụi, đâu đó, trên tàng me già, dăm chú chim hót líu lo Dung quen dáng ông ngoại với mái tóc bạc, với đôi mắt hõm, cái cằm vuông, quen mỗi tháng một lần cọc cạch lên phường lương hưu. Có một điều Dung ngày càng nhận ra tiếng ho của ông ngày càng khô và rời rạc như lời kêu cứu” cho thấy Dung là một cô bé như thế nào?
Chi tiết: “Có lẽ quen với cái tĩnh lặng trong sân mà mỗi chiều Dung giúp ông tưới cây, cái khoảng không xanh lạc lõng trong khói bụi, đâu đó, trên tàng me già, dăm chú chim hót líu lo Dung quen dáng ông ngoại với mái tóc bạc, với đôi mắt hõm, cái cằm vuông, quen mỗi tháng một lần cọc cạch lên phường lương hưu. Có một điều Dung ngày càng nhận ra tiếng ho của ông ngày càng khô và rời rạc như lời kêu cứu” cho thấy Dung là một cô bé như thế nào?
Dựa vào hành động, cảm xúc và sự quan sát của Dung đối với ông ngoại để nhận xét tính cách, phẩm chất của nhân vật.
Dung là cô bé nhạy cảm, quan tâm đến ông ngoại, chú ý đến những thay đổi trong sức khỏe và cuộc sống của ông, thể hiện sự chăm sóc và tình cảm sâu sắc
Giải thích:
Ban đầu Dung chưa quen cuộc sống với ông ngoại, nhưng theo thời gian, em đã:
- Quen với sự yên tĩnh trong ngôi nhà.
- Chú ý đến dáng vẻ, sức khỏe và tiếng ho của ông.
- Cảm nhận được sự cô đơn, già yếu của ông ngoại.
Điều đó cho thấy Dung đã biết sống chậm lại, biết yêu thương và thấu hiểu người thân hơn.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Từ nội dung của văn bản, theo anh/chị, điều gì là quan trọng nhất để gắn kết gia đình và rút ngắn “khoảng cách thế hệ”. Vì sao? (Trình bày ngắn gọn khoảng 3 - 5 câu).
Từ nội dung của văn bản, theo anh/chị, điều gì là quan trọng nhất để gắn kết gia đình và rút ngắn “khoảng cách thế hệ”. Vì sao? (Trình bày ngắn gọn khoảng 3 - 5 câu).
Từ nội dung văn bản và mối quan hệ giữa Dung với ông ngoại, rút ra yếu tố quan trọng giúp các thế hệ trong gia đình hiểu và gắn bó với nhau hơn.
Điều quan trọng nhất để gắn kết gia đình và rút ngắn "khoảng cách thế hệ" là sự chia sẻ và cảm thông giữa các thành viên. Cô bé dung đã dần hiểu và cảm nhận được thế giới của ông ngoại, giúp đỡ ông trong những công việc nhỏ như tưới cây, đồng thời dành thời gian quan tâm, hát cho ông nghe. Khi các thế hệ dành thời gian để hiểu và chia sẻ với nhau, những khoảng cách thế hệ sẽ được thu hẹp, mang lại sự gắn kết bền vững trong gia đình
Giải thích:
Khoảng cách thế hệ không chỉ xuất phát từ tuổi tác mà còn từ sự khác biệt trong suy nghĩ và lối sống. Vì vậy, sự cảm thông và chia sẻ là cầu nối giúp các thành viên trong gia đình gắn bó hơn.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận