Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
(1) Mảnh vườn tuổi thơ tôi
Có ước mơ đời cha, đời con
Nén vào lòng đất.
Có đắng cay chua chát
Có hàng cây
Qua nắng mưa bão táp
Quả ngọt ngon dâng tặng cho đời
Hòn sỏi gầy nuôi nấng chúng tôi.
(2) Người thì đầy
Đất chẳng sinh sôi
Anh em chúng tôi bầy ong chia tổ.
Mảnh vườn
San đều nỗi nhớ
San đều trái chín ngọt lành
Dõi theo chúng tôi bằng ngàn mắt lá xanh.
(3) Chúng tôi ít về với nhau
Ai cũng có mảnh vườn nho nhỏ.
Những ngọt bùi đắng cay ngày đó
Theo với mỗi cuộc đời.
(4) Tựa vào cây, chúng tôi đứng thẳng.
(Mảnh vườn, Vũ Hoàng Nam, Giải thưởng văn học nghệ thuật Sông Thương lần thứ 4 giai đoạn 2015 - 2020, Hội văn học Nghệ thuật Bắc Giang, NXB Mỹ thuật, 2023, tr.133)
Xác định thể thơ của văn bản.
Xác định thể thơ của văn bản.
Dựa vào đặc điểm số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách ngắt nhịp linh hoạt để xác định thể thơ.
Thể thơ của văn bản trên là: thơ tự do.
Giải thích:
Các dòng thơ dài ngắn khác nhau, không gò bó về số tiếng và cách gieo vần
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do

Tìm những từ ngữ thể hiện cảm nhận của nhân vật trữ tình về mảnh vườn tuổi thơ trong khổ thơ (1).
Tìm những từ ngữ thể hiện cảm nhận của nhân vật trữ tình về mảnh vườn tuổi thơ trong khổ thơ (1).
Đọc khổ thơ (1), tìm các từ ngữ, hình ảnh thể hiện suy nghĩ và cảm xúc của nhân vật trữ tình về mảnh vườn tuổi thơ.
Từ ngữ thể hiện cảm xúc của nhân vật trữ tình trong khổ 1 là:
“Có ước mơ đời cha, đời con;
Có đắng cay chua chát
Có hàng cây
Qua nắng mưa bão táp
Hòn sỏi gầy nuôi nấng chúng tôi”
Giải thích:
Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm nhận về mảnh vườn tuổi thơ là: “ước mơ đời cha, đời con”, “đắng cay chua chát”, “qua nắng mưa bão táp”, “hòn sỏi gầy nuôi nấng chúng tôi”.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Phân tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong những dòng thơ sau: Mảnh vườn San đều nỗi nhớ San đều trái chín ngọt lành Dõi theo chúng tôi bằng ngàn mắt lá xanh.
Phân tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong những dòng thơ sau: Mảnh vườn San đều nỗi nhớ San đều trái chín ngọt lành Dõi theo chúng tôi bằng ngàn mắt lá xanh.
Xác định từ ngữ được lặp lại rồi nêu tác dụng về nhấn mạnh nội dung và biểu đạt cảm xúc.
- Điệp: san đều …
- Tác dụng: Biện pháp tu từ điệp ngữ “san đều” có tác dụng tạo cách diễn đạt sinh động, hấp dẫn, gợi hình, gợi cảm, mở ra những liên tưởng sâu xa cho độc giả; nhấn mạnh, thể hiện sự công bằng, bao dung, cao thượng, tình yêu thương mãnh liệt của vườn dành cho những đứa con xa quê; thể hiện tư tưởng, tình cảm nỗi nhớ, tình yêu, sự gắn bó của tác giả.
Giải thích:
Điệp ngữ “san đều” được lặp lại nhằm nhấn mạnh sự bao dung, yêu thương và sẻ chia của mảnh vườn quê dành cho những đứa con. Đồng thời làm lời thơ giàu nhạc điệu, gợi nỗi nhớ và tình cảm gắn bó sâu nặng với quê hương.
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
- Phân loại điệp ngữ:
+ Điệp ngữ cách quãng
+ Điệp ngữ nối tiếp
+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)
Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ
Nêu ngắn gọn tâm trạng của nhân vật trữ tình được thể hiện trong khổ (3).
Nêu ngắn gọn tâm trạng của nhân vật trữ tình được thể hiện trong khổ (3).
Dựa vào nội dung khổ thơ (3), xác định cảm xúc mà nhân vật trữ tình bộc lộ.
Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong khổ 3 là: nỗi nhớ, sự lưu luyến, sự chờ đợi và mong mỏi được trở về với mảnh vườn nhỏ, với kí ức tuổi thơ cùng bao đắng cay ngọt bùi. Những kỉ niệm ấy, sẽ là hành trang theo đến hết cuộc đời của mỗi con người.
Giải thích:
Khổ thơ thể hiện tâm trạng nhớ thương, lưu luyến và gắn bó với mảnh vườn tuổi thơ cùng những kỉ niệm ngọt bùi, đắng cay đã theo con người suốt cuộc đời.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Từ những suy ngẫm của tác giả trong câu “Tựa vào cây, chúng tôi đứng thẳng”, em hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân.
Từ những suy ngẫm của tác giả trong câu “Tựa vào cây, chúng tôi đứng thẳng”, em hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân.
Phân tích ý nghĩa hình ảnh “tựa vào cây” và “đứng thẳng”, từ đó rút ra bài học sống cho bản thân.
“Tựa vào cây, chúng tôi đứng thẳng
Tựa: dựa vào, nhờ có
Cây: cây trong vườn -> kỉ niệm, quá khứ
Người trồng cây -> thế hệ đi trước, ông cha ta
Đứng thằng: lớn lên, trưởng thành, mạnh mẽ, ngay thẳng
- Nhờ có quá khứ, có kỉ niệm, công lao của thế hệ đi trước mà thế hệ mai sau - chúng tôi - lớn khôn, trưởng thành, nên người
- Bài học cho bản thân mình:
Sống biết ơn, tình nghĩa, thủy chung, khắc ghi công ơn của những thế hệ đi trước.
Sống cống hiến, nỗ lực học tập, phấn đấu làm giàu đẹp cho đất nước.
Lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho cuộc sống ....
Giải thích:
Câu thơ cho thấy con người trưởng thành nhờ cội nguồn, gia đình và công lao của thế hệ đi trước. Vì vậy, em cần sống biết ơn, trân trọng quá khứ, cố gắng học tập và sống có trách nhiệm để tiếp nối những giá trị tốt đẹp.v
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?








Danh sách bình luận