Đọc văn bản sau:
TRƯỚC KHI ĐI HỌC VỀ, HÃY ĐỂ QUÊN MỘT CÁI GÌ ĐÓ
(Lược trích: Lớp học của tôi bỗng xôn xao vì một chuyện lạ: thằng Tí là người luôn đi học sớm. Khi đến lớp, nó nhảy xổ đến bàn cô giáo nhặt một cải gì đó rồi đi về bàn mình và cười miết. Chúng tôi cố gắng đi sớm hơn nhưng vẫn đến sau thằng Tí. Mãi cả tuần sau, tôi mởi trở thành người đến lớp đầu Tíên.)
Trên bàn cô giáo có một gói giấy nhỏ. Khi mở ra bên trong có một viên kẹo, chẳng biết ai đã để ở đây và để khi nào. Tôi vừa lột viên kẹo bỏ vào miệng thì vừa lúc thằng Tí xông vào.
Tôi hét to:
- Tao biết bí mật của mày rồi!
Thằng Tí bĩu môi:
- Tao đã ăn được những hai mươi viên.
- Nhưng ai để lại vậy?
- Tao không biết.
Giờ ra chơi, tụi bạn bu quanh tôi hỏi:
- Cái gì vậy?
Tôi nhìn thằng Tí rồi cười cười. Bọn chúng tức điên lên, hỏi mãi, tôi cũng chi cười cười. Làm sao có thể cho bọn chúng biết điều bí mật ngọt ngào này được!
Cách vài hôm, lại thêm một đứa mới biết điều bí mật. Chúng tôi cứ nhìn nhau cười cười ... Rồi dần dần, lớp chúng tôi ai cũng biết điều bí mật. Nhưng ai là người làm ra điều bí mật đó thì không được biết. Chúng tôi đã phân công nhiều ổ mai phục, nhưng cuối cùng chẳng thu được kết quả gì. Luôn luôn, vào sáng sớm, trên bàn cô lại xuất hiện một viên kẹo.
Lúc đầu chúng tôi cứ nghĩ là cô giáo Hà. Nhưng không phải. Cô luôn ra khỏi lớp khi trong phòng vẫn còn chúng tôi. Vậy thì ai? Nghĩ mãi vẫn không ra.
Một hôm tôi ngồi lì trong lớp, định ngồi đến sáng để chờ người lạ mặt nhưng vì đói bụng quá đành ôm sách về. Rồi tôi chợt nghĩ, tại sao mình không gởi cho người lạ mặt một lá thư. Thế là tôi viết ngay. “Gởi người lạ mặt. Anh là ai vậy, có thể cho tôi biết được không?"
Hôm sau tôi vào lớp sớm, trên bàn vẫn như thường lệ có một viên kẹo gói trong tờ giấy nhỏ. Không có thư trả lời, còn lá thư của tôi thì biến mất, chứng tỏ người lạ mặt đã lấy nó đi.
Tôi suy nghĩ lung lắm. Tại sao người lạ mặt không trả lời tôi? Một ý định khác chợt đến với tôi, tôi sẽ là người lạ mặt. Tại sao không chứ? Tôi cũng làm được vậy.
Hôm đó tôi giấu một trái ổi to tướng trong cặp. Đợi tụi bạn đi học về hết, gói nó lại bằng một tờ báo rồi đè chữ lên: Tôi - Người lạ mặt - có món quà nhỏ tặng người đến sớm.
Hôm sau, tôi nghe bọn chúng kháo nhau:
- Đến hai người lạ mặt. Một người để trải ổi, một người để cục kẹo.
Hôm sau nữa bỗng xuất hiện ba người lạ mặt, rồi bốn, rồi năm, rồi sáu, bảy ... Bây giờ thì chúng tôi vỡ lẽ ra rồi. Người lạ mặt đang ở trong lớp. Những buổi đi học về, đứa này cứ nhìn đứa kia nấn ná không muốn rời lớp. Chúng chính là những kẻ lạ mặt.
Nhưng người lạ mặt đầu tiên là ai, vẫn không biết.
Những buổi sáng đi học sớm, chúng tôi - những người lạ mặt - người lạ mặt này ăn món quà của người lạ mặt kia. Lâu lâu trong món quà còn kèm những câu hỏi rất vui. Và chúng tôi ngầm thỏa thuận trả lời những câu hỏi của nhau bằng những món quà. Nhưng chúng tôi vẫn ấm ức một điều, ai là người lạ mặt đầu tiên?
Tôi kể chuyện này cho bố nghe. Bố nói:
- Đó mới là điều bí mật. Trong mỗi người bạn của con đều có một điều bí mật và một món quà, đúng chưa? Khi biết món quà của ai, ta sẽ yêu người đó mà không yêu những người khác. Khi nhận một món quà không biết ai gởi, con sẽ yêu tất cả những người con quen. Vì biết đâu, một trong số họ đã gởi món quà đó. Chúng ta không nên biết người lạ mặt để làm gì cũng là một điều hay ...
Tôi đi học và tôi biết, mỗi buổi sáng luôn có một người bạn nào đó tặng tôi một món quà.
(Nguyễn Ngọc Thuần, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, NXB Trẻ, TP. Hồ Chí Minh, 2024, tr. 59 - 62)
Xác định ngôi kể của văn bản trên.
Xác định ngôi kể của văn bản trên.
Đọc kĩ văn bản, chú ý đại từ xưng hô của người kể chuyện và cách người kể tham gia vào các sự việc để xác định ngôi kể.
Ngôi kể thứ nhất, nhân vật xưng "tôi"
Giải thích:
Trong văn bản, người kể trực tiếp xưng “tôi” và tham gia vào toàn bộ diễn biến câu chuyện như: đi học sớm, phát hiện viên kẹo, trò chuyện với thằng Tí, viết thư cho “người lạ mặt”,… Điều đó cho thấy câu chuyện được kể từ góc nhìn của nhân vật “tôi”.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Ghi lại câu có thành phần phụ chú trong văn bản trên.
Ghi lại câu có thành phần phụ chú trong văn bản trên.
Đọc kĩ văn bản, chú ý những từ ngữ được đặt giữa hai dấu gạch ngang hoặc dấu ngoặc nhằm bổ sung, giải thích thêm cho nội dung chính của câu.
Câu có thành phần phụ chú "Tôi vờ lôi viên kẹo bỏ vào miệng thì vừa lúc thằng Tí xông vào"; "Tôi - Người lạ mặt - có món quà nhỏ tặng người đến sớm"
Giải thích:
Thành phần phụ chú trong câu là “Người lạ mặt”. Thành phần này được đặt giữa hai dấu gạch ngang nhằm bổ sung, giải thích thêm cho từ “Tôi”, giúp làm rõ vai trò của nhân vật trong tình huống kể chuyện.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Theo em, điều bí mật mà người bố nhắc đến là gì? Vì sao?
Theo em, điều bí mật mà người bố nhắc đến là gì? Vì sao?
Đọc kĩ lời nói của người bố ở cuối văn bản, kết hợp với nội dung câu chuyện để xác định ý nghĩa của “điều bí mật”.
- Người bạn bí mật muốn gửi gắm sự quan tâm, yêu thương thầm lặng và lòng tốt chân thành đến các bạn trong lớp.
- Bạn ấy không để lộ danh tính nhưng luôn âm thầm tặng kẹo và làm mọi người vui, thể hiện tấm lòng cao đẹp và sự sẻ chia.
Giải thích:
“Điều bí mật” không đơn thuần là việc tìm ra ai là người để kẹo trên bàn cô giáo mà chính là giá trị của sự cho đi vô điều kiện. Khi món quà được gửi đi mà không cần người khác biết đến, nó khiến mọi người cảm nhận được tình yêu thương chân thành và trở nên gắn bó với nhau hơn.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Cuối văn bản, nhân vật tôi khuyên mọi người “trước khi đi học về, bạn hãy nhớ để quên một cái gì đó" để trở thành người lạ mặt. Lời khuyên đó cho thấy mong muốn gì của cậu bé?
Cuối văn bản, nhân vật tôi khuyên mọi người “trước khi đi học về, bạn hãy nhớ để quên một cái gì đó" để trở thành người lạ mặt. Lời khuyên đó cho thấy mong muốn gì của cậu bé?
Phân tích lời nói và hành động của nhân vật “tôi” ở cuối văn bản để hiểu mong muốn và thông điệp mà nhân vật muốn gửi gắm.
Thông điệp: Hãy biết cho đi, chia sẻ và yêu thương người khác một cách thầm lặng, không cần báo đáp.
Giải thích:
“Để quên một cái gì đó” thực chất là để lại một món quà nhỏ, một niềm vui hay một sự bất ngờ cho người khác. Sau khi cảm nhận được niềm vui từ “người lạ mặt”, nhân vật “tôi” mong muốn mọi người cũng sẽ trở thành những “người lạ mặt” biết âm thầm quan tâm, sẻ chia và lan tỏa yêu thương đến nhau.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Người bố của nhân vật tôi cho rằng: “Khi nhận một món quà không biết ai gởi, con sẽ yêu tất cả những người con quen". Em có đồng tình với quan điểm này hay không? Vì sao? (trình bày trong khoảng 3 - 5 dòng).
Người bố của nhân vật tôi cho rằng: “Khi nhận một món quà không biết ai gởi, con sẽ yêu tất cả những người con quen". Em có đồng tình với quan điểm này hay không? Vì sao? (trình bày trong khoảng 3 - 5 dòng).
Liên hệ nội dung câu nói của người bố với suy nghĩ và cảm nhận của bản thân để trình bày quan điểm cá nhân.
Em đồng tình với ý kiến của người bố. Bởi vì khi nhận được một món quà mà không biết ai gửi, em sẽ cảm thấy rất bất ngờ, xúc động và ấm áp. Từ đó, em sẽ yêu quý tất cả những người xung quanh hơn, vì biết đâu chính họ là người đã âm thầm quan tâm và mang lại niềm vui cho em.
Giải thích:
Những món quà được trao đi bằng sự chân thành có thể khiến con người cảm nhận được sự ấm áp và tình yêu thương trong cuộc sống. Khi không biết rõ người tặng là ai, ta sẽ mở lòng và trân trọng mọi người hơn.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận