Đọc bài thơ sau:
NGOẠI ƠI!
(Nguyễn Quang Thiều)
Con về thăm ngoại, ngoại ơi!
Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa.
Con đò gạt sóng về bến lở
Lưa thưa tu hú gọi cuối mùa.
Con tuổi hai lăm nỗi nhớ lên mười
Đâu bóng ngoại chiều mưa xuống bến
Gọi đò tiếng ngoại giục sang bên
Ngoại lọm cọm thăm con
Cái mối buộc khăn vuông giấu bao thứ lạ
Con mở ra vui suốt tuổi thơ mình.
Chiều nay con về mưa thưa mái tóc
Năm tháng xa quê đêm mơ tiếng ngoại
Tất tưởi tìm con trong ráng trời mỡ gà
Chiều nay
Ngoại không còn nữa ngồi bộc cửa
Nhổ sợi tóc xanh cuối cùng sót lại
Thắt thành chiếc thòng lọng
Cho con buộc cành tre đi bắt chuồn chuồn
Mưa chiều nay như hoa cau rơi
Con đứng khóc trước sân nhà
Thương đời ngoại
Mấy gốc cau và một giàn trầu quế
Chân ngoại vui với Chợ Tía, Chợ Đình
Đêm về
Ngoại thắp đèn dầu để đếm tiền xu
Mắt ngoại mờ đếm lần nào cũng lẫn
Suốt đêm ấy ngoại nằm không ngủ được
Thương người mua đã trả tiền thừa
Chiều nay con về sao ngoại chẳng chờ con
Tay ngoại giấu sau lưng còng trải ổi
Bọc cau ngoại phơi vẫn treo trên gác bếp
Ngoại lo ngày con về không đúng vụ cau tươi
Ngoại ơi!
Suốt đời ngoại ở với làng
Nhưng máu xương người gửi nhiều miền đất nước
Bao cháu con đi đánh giặc không về
Đời ngoại như đời cau mọc thăng
Chỉ sinh ra trải phúc cho người.
(Theo https://www.thivien.net)
Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản trên.
Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản trên.
Xác định người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, xưng “con”, xuyên suốt bài thơ.
Nhân vật trữ tình: người cháu
Giải thích:
Nhân vật xưng “con”, kể lại kỉ niệm và cảm xúc về ngoại => nhân vật trữ tình là người cháu
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Chỉ ra những kỉ niệm về bà mà con vẫn nhớ khi lên mười trong khổ thơ (2). Qua những kỉ niệm đó, nhân vật con đã thể hiện tình cảm gì với bà ngoại?
Chỉ ra những kỉ niệm về bà mà con vẫn nhớ khi lên mười trong khổ thơ (2). Qua những kỉ niệm đó, nhân vật con đã thể hiện tình cảm gì với bà ngoại?
Quan sát khổ (2), xác định các hình ảnh gắn với ngoại và kỉ niệm tuổi thơ.
- Những kỉ niệm:
+ Hình ảnh ngoại chiều mưa xuống bến, gọi đò giục sang bên để thăm con.
+ Cái mối buộc khăn vuông giấu bao thứ lạ – món quà giản dị, chứa đựng tình thương của bà dành cho cháu.
+ Con mở ra vui suốt tuổi thơ mình – kỉ niệm tuổi thơ hạnh phúc bên bà.
- Tình cảm của nhân vật con: tình yêu thương, lòng biết ơn và nỗi nhớ sâu sắc của người cháu dành cho người bà hiền hậu, tảo tần, luôn quan tâm, chăm chút cho cháu bằng tình cảm chân thành, giản dị.
Giải thích:
Các kỉ niệm như ngoại gọi đò, giục sang bên; cái khăn vuông giấu quà; niềm vui tuổi thơ => đều là chi tiết cụ thể, giàu cảm xúc
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Trình bày cách hiểu của anh/chị về nội dung của hai dòng thơ sau:
Suốt đời ngoại ở với làng
Nhưng máu xương người gửi nhiều miền đất nước
Trình bày cách hiểu của anh/chị về nội dung của hai dòng thơ sau:
Suốt đời ngoại ở với làng
Nhưng máu xương người gửi nhiều miền đất nước
Phân tích từng vế câu thơ, chú ý sự đối lập “ở với làng” – “gửi nhiều miền đất nước”.
- Hai dòng thơ gợi lên hình ảnh người bà gắn bó cả đời với làng quê, sống cuộc đời bình dị, khiêm nhường.
- Tuy không trực tiếp ra chiến trường, nhưng “máu xương người gửi nhiều miền đất nước” thể hiện sự hi sinh thầm lặng: bà đã tiễn con cháu ra trận, cống hiến máu xương của gia đình cho Tổ quốc.
=> Hai câu thơ ca ngợi đức hi sinh, tấm lòng yêu nước và sự cống hiến âm thầm của người phụ nữ Việt Nam
Giải thích:
Bà sống gắn bó với làng quê nhưng đã hi sinh con cháu cho Tổ quốc => “máu xương” là cách nói ẩn dụ cho sự hi sinh. Hai câu thơ ca ngợi lòng yêu nước và sự cống hiến thầm lặng của người bà.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của 1 biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:
Đời ngoại như đời cau mọc thẳng
Chỉ sinh ra trái phúc cho người
Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của 1 biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:
Đời ngoại như đời cau mọc thẳng
Chỉ sinh ra trái phúc cho người
Xác định biện pháp tu từ (so sánh), chỉ ra vế so sánh và nêu ý nghĩa.
- So sánh: “đời ngoại” với “đời cau mọc thẳng”
- Tác dụng: Hình ảnh cây cau mọc thẳng gợi sự ngay thẳng, thanh cao, hiền hậu. So sánh này làm nổi bật đức hi sinh, sự trong sáng, nhân hậu, vị tha của người bà – suốt đời sống giản dị, hướng thiện, chỉ biết trao tặng niềm vui, hạnh phúc cho người khác mà không nghĩ đến bản thân.
Giải thích:
So sánh “đời ngoại” với “đời cau mọc thẳng” gợi sự ngay thẳng, bền bỉ. Qua đó làm nổi bật phẩm chất đẹp của bà: sống giản dị, nhân hậu, luôn hi sinh vì người khác.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Từ hình ảnh người bà trong đoạn trích, anh/chị hãy nêu suy nghĩ về hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến tranh.
Từ hình ảnh người bà trong đoạn trích, anh/chị hãy nêu suy nghĩ về hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến tranh.
Từ hình ảnh người bà, khái quát thành phẩm chất chung của phụ nữ Việt Nam thời chiến.
Hình ảnh người bà trong bài thơ là biểu tượng cho người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến – những con người giàu đức hi sinh, nhân hậu, đảm đang và gắn bó sâu nặng với quê hương, gia đình. Họ âm thầm cống hiến, hy sinh hạnh phúc riêng để chờ đợi, nuôi nấng, tiễn đưa chồng con ra trận, góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc. Qua đó, ta càng thêm trân trọng, biết ơn những người phụ nữ Việt Nam – những bông hoa thầm lặng tỏa hương trong cuộc đời, góp phần làm nên sức mạnh bền bỉ của dân tộc trong chiến tranh và cả thời bình.
Giải thích:
Người phụ nữ hiện lên với đức hi sinh, đảm đang, giàu tình yêu quê hương => họ âm thầm đóng góp, chịu nhiều mất mát nhưng vẫn kiên cường. Điều đó giúp ta thêm trân trọng và biết ơn họ.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận