Đọc bài thơ “Mái ấm ngôi nhà” và trả lời các câu hỏi:
“Nếu ngọn gió nào dẫn con đến phương trời xa thẳm
Con đừng quên lối về nhà
Nơi thung sâu khơi nguồn ngọn gió...
Nếu cánh chim nào chở con lên thăm mặt trời cháy đỏ
Con đừng quên lối về nhà
Nơi sớm chiều vẫn nhen ngọn lửa
Nếu vạt mây nào đưa con lên chơi với ngôi sao xanh biếc
Con đừng quên lối về nhà
Suối trong con tắm mình thuở bé...?”
(“Mái ấm ngôi nhà”- Trương Hữu Lợi)
Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên.
Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên.
- Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ, quan sát cách ngắt nhịp, gieo vần
- Xác định nội dung: bộc lộ cảm xúc hay kể chuyện.
Bài thơ "Mái ấm ngôi nhà" của Trương Hữu Lợi có thể được xem là thơ tự do với phương thức biểu đạt chính là biểu cảm.
Giải thích:
– Các dòng thơ dài ngắn không đều → thể thơ tự do.
– Nội dung là lời nhắn nhủ, tình cảm dành cho “con” → thiên về bộc lộ cảm xúc
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Khi nhắc về “lối về nhà”, nhà thơ muốn “con” nhớ về những hình ảnh nào?
Khi nhắc về “lối về nhà”, nhà thơ muốn “con” nhớ về những hình ảnh nào?
Xác định các dòng có cụm “Con đừng quên lối về nhà”, quan sát phía sau mỗi câu là hình ảnh gì.
Khi nhắc về lối về nhà, nhà thơ muốn con nhớ về những hình ảnh của quê hương, nơi có ngọn gió, ngọn lửa nhen nhóm từ sớm tới chiều, và dòng suối trong xanh nơi con đã tắm mình thuở bé.
Giải thích:
Sau mỗi lần nhắc “lối về nhà” là các hình ảnh:
- “ngọn gió”: không gian quê hương.
- “ngọn lửa sớm chiều”: hơi ấm gia đình.
- “suối trong… thuở bé”: kỉ niệm tuổi thơ.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong các câu thơ sau:
“Nếu cánh chim nào chở con lên thăm mặt trời cháy đỏ
Con đừng quên lối về nhà
Nơi sớm chiều vẫn nhen ngọn lửa”
Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong các câu thơ sau:
“Nếu cánh chim nào chở con lên thăm mặt trời cháy đỏ
Con đừng quên lối về nhà
Nơi sớm chiều vẫn nhen ngọn lửa”
- Quan sát trong câu có hình ảnh mang nghĩa biểu tượng không.
- Nhận diện biện pháp ẩn dụ, giải thích ý nghĩa.
- Ẩn dụ: "Cánh chim", “Mặt trời đỏ”, “ngọn lửa”
- Tác dụng: ẩn dụ cho những chuyến đi, những cuộc phiêu lưu mà con người trải qua trong cuộc sống. "Mặt trời cháy đỏ" và "ngọn lửa" gợi lên hình ảnh của sự ấm áp, tình yêu thương và sự quan tâm mà gia đình luôn dành cho con cái, dù họ có đi đâu. Tác dụng của biện pháp tu từ này là làm nổi bật tình cảm gia đình và sự gắn kết mạnh mẽ giữa con cái với tổ ấm của mình.
Giải thích:
– “cánh chim” không chỉ là chim thật → ẩn dụ => Gợi những chuyến đi xa, hành trình cuộc đời.
– “mặt trời cháy đỏ”, “ngọn lửa”: gợi hơi ấm, tình yêu gia đình.
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ
Qua bài thơ, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì?
Qua bài thơ, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì?
Đọc nội dung toàn bài: lặp lại điều gì nhiều nhất (lối về nhà).
Rút ra ý nghĩa chung.
Thông điệp:
- Gia đình là nơi thiêng liêng, ấm áp, luôn bao bọc, chở che cho con người
- Dù đi tới đâu, hay có được thành công như thế nào, hãy luôn nhớ về gia đình, quê hương, nguồn cội.
Giải thích:
Điệp ngữ “đừng quên lối về nhà” nhắc nhở chúng ta gia đình là nơi yêu thương, che chở, dù đi xa đến đâu cũng phải nhớ về cội nguồn.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Lời nhắn nhủ của cha mẹ dành cho con cái trong bài thơ khơi gợi trong em những cảm xúc, suy nghĩ gì?
Lời nhắn nhủ của cha mẹ dành cho con cái trong bài thơ khơi gợi trong em những cảm xúc, suy nghĩ gì?
Chú ý các lời nhắn nhủ của cha mẹ dành cho con cái trong bài thơ
Liên hệ cảm xúc của bản thân
Lời nhắn nhủ của cha mẹ trong bài thơ gợi cho em cảm xúc ấm áp, yêu thương và sự an toàn. Nó nhắc nhở em rằng dù cuộc sống có nhiều thay đổi, dù chúng ta có đi xa đến đâu, thì gia đình và ngôi nhà luôn là nơi để trở về, nơi chứa đựng tình yêu và kỷ niệm. Điều này khơi gợi suy nghĩ về tầm quan trọng của việc giữ gìn mối quan hệ với gia đình và trân trọng những giá trị truyền thống
Giải thích:
Vì lời thơ như lời cha mẹ dặn dò, chân thành, gần gũi khiến em nhận ra cần trân trọng gia đình và luôn nhớ về mái ấm.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận