Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
BỮA CƠM QUÊ
Cơm ngày hai bữa dọn bên hè
Mâm gỗ, muôi dừa, đũa mộc tre
Gạo đỏ, cà thâm, vừng giã mặn,
Chè tươi nấu đặc nước vàng hoe
Cảnh nhà dẫu túng vẫn êm đềm
Ngày khó nhọc nhưng tối ngủ yên
Mái rạ trăng vàng, lơ lửng bóng
Vòi cau mưa chảy nước bên hiên.
(Đoàn Văn Cừ toàn tập, NXB Hội nhà văn, 2013)
Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản trên.
Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản trên.
- Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ.
- Dựa vào đặc điểm hình thức để xác định thể thơ.
Thể thơ: 7 chữ
Giải thích:
Mỗi dòng thơ có 7 tiếng (ví dụ: “Cơm ngày hai bữa dọn bên hè”).
- Thơ thất ngôn bát cú là một thể thơ Đường luật, gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ. Đây là một thể thơ phổ biến trong văn học Việt Nam thời trung đại, có nguồn gốc từ Trung Quốc.
- Luật thơ là cách sắp đặt tiếng bằng, tiếng trắc trong các câu của một bài thơ.
- Thường được tóm tắt bằng câu: “nhất – tam – ngũ bất luận, nhị – tứ – lục phân minh”, tức là:
+ Các tiếng (âm tiết) thứ nhất, thứ ba, thứ năm trong câu không cần sắp xếp theo đúng luật bằng trắc
+ Các tiếng thứ hai, thứ tư, thứ sáu trong câu cần tuân theo luật bằng/ trắc rõ ràng.
- Nếu tiếng thứ hai của câu một là tiếng thanh bằng (thanh ngang hoặc thanh huyền) thì bài thơ làm theo luật bằng.
- Bố cục thường được chia theo các cặp câu:
+ Đề (câu 1,2: mở đầu và bắt đầu phát triển ý của bài thơ)
+ Thực (câu 3,4: triển khai ý cuẩ đề tài, miêu tả cụ thể về tình cảm, sự việc)
+ Luận (câu 7,8: thâu tóm ý nghĩa cả bài và kết ý).
- Tuy vậy, bố cục cũng có thể chia theo những cách khác như:
+ Bốn câu đầu – bốn câu cuối
+ Sáu câu đầu – hai câu cuối…
Link tham khảo:
Tìm trong bài thơ sau những hình ảnh miêu tả “Bữa cơm quê” của tác giả.
Tìm trong bài thơ sau những hình ảnh miêu tả “Bữa cơm quê” của tác giả.
- Đọc kĩ khổ thơ đầu.
- Tìm các chi tiết trực tiếp miêu tả đồ dùng, món ăn trong bữa cơm.
Hình ảnh miêu tả " Bữa cơm quê "
- Mâm gỗ, nuôi dừa, đũa mộc tre
- Gạo đỏ, cà thâm, vừng giã mặn
- Chè tươi nấu đặc nước vàng hoe
Giải thích:
Đây là những chi tiết cụ thể tái hiện rõ nét bữa cơm quê giản dị, dân dã.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong khổ thứ nhất.
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong khổ thứ nhất.
- Tìm các từ ngữ được sắp xếp nối tiếp nhau.
- Xác định tác dụng về nội dung và cảm xúc.
Biện pháp tu từ liệt kê: mâm gỗ, nuôi dừa, đũa, cà thâm, vừng, gạo đỏ, chè tươi
→ Làm nổi bật sự giản dị, mộc mạc trong đời sống thường nhật của con người. Ngoài ra, nó còn gợi lên một bức tranh sinh hoạt đời thường gần gũi, đậm chất quê mà còn thể hiện sự trân trọng đối với những giá trị bình dị trong cuộc sống.
Giải thích:
Tác giả liệt kê hàng loạt hình ảnh: “mâm gỗ, niêu dừa, đũa mộc tre, gạo đỏ, cà thâm…”
=> Làm nổi bật sự giản dị, mộc mạc của bữa cơm quê, gợi bức tranh sinh hoạt thân thuộc và thể hiện sự trân trọng của tác giả đối với cuộc sống quê nhà.
Là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê
Nêu suy nghĩ của em về tâm hồn tác giả được gợi ra từ hình ảnh “bữa cơm quê”.
Nêu suy nghĩ của em về tâm hồn tác giả được gợi ra từ hình ảnh “bữa cơm quê”.
- Dựa vào cách miêu tả và cảm xúc toát ra từ hình ảnh bữa cơm.
- Nhận xét về tâm hồn tác giả.
Hình ảnh “bữa cơm quê” trong bài thơ thể hiện tâm hồn giản dị và gắn bó sâu sắc của tác giả với quê hương. Từng chi tiết như "mâm gỗ, đũa mộc tre" hay "gạo đỏ, cà thâm" gợi lên sự mộc mạc, thân thuộc, phản ánh tình yêu đối với những điều bình dị trong cuộc sống. Qua đó, ta thấy được một tâm hồn biết trân trọng giá trị truyền thống và tìm thấy niềm vui trong sự đơn sơ của đời thường.
Giải thích:
Tác giả miêu tả những điều rất bình dị nhưng đầy yêu thương => cho thấy tâm hồn giản dị, gắn bó sâu sắc với quê hương, biết trân trọng những giá trị mộc mạc của cuộc sống.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Từ suy ngẫm của tác giả trong dòng thơ “Cảnh nhà dẫu túng vẫn êm đềm/ Ngày khó nhọc nhưng tối ngủ yên”, em hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân.
Từ suy ngẫm của tác giả trong dòng thơ “Cảnh nhà dẫu túng vẫn êm đềm/ Ngày khó nhọc nhưng tối ngủ yên”, em hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân.
- Hiểu ý nghĩa hai câu thơ.
- Rút ra bài học sống phù hợp.
Em rút ra bài học về việc sống biết đủ và luôn giữ thái độ lạc quan. Dù cuộc sống có khó khăn, con người vẫn có thể tìm được niềm hạnh phúc trong những điều nhỏ bé và bình dị. Điều quan trọng là giữ được sự bình an trong tâm hồn, để vượt qua thử thách và trân trọng những gì mình đang có.
Giải thích:
Hai câu thơ cho thấy dù nghèo khó nhưng gia đình vẫn êm đềm, ngủ yên.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ “Bữa cơm quê” của Đoàn Văn Cừ.
Cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ “Bữa cơm quê” của Đoàn Văn Cừ.
- Nêu cảm xúc cá nhân sau khi đọc.
- Liên hệ với hình ảnh, nội dung bài thơ.
Sau khi đọc bài thơ “Bữa cơm quê” của Đoàn Văn Cừ, em cảm nhận được sự ấm áp và thân thuộc trong từng câu chữ. Bài thơ gợi lên hình ảnh bình dị của một bữa cơm quê đậm đà hương vị dân dã, làm em thêm yêu và trân quý những giá trị truyền thống. Những chi tiết chân thực về cuộc sống thôn quê khiến em liên tưởng đến những ký ức êm đềm của gia đình. Qua đó, em càng thấm thía hơn vẻ đẹp của sự giản dị, yên bình và niềm hạnh phúc từ những điều đơn sơ mà đáng trân trọng trong cuộc sống.
Sau khi đọc bài thơ “Bữa cơm quê” của Đoàn Văn Cừ, em cảm nhận được sự ấm áp và thân thuộc trong từng câu chữ. Bài thơ gợi lên hình ảnh bình dị của một bữa cơm quê đậm đà hương vị dân dã, làm em thêm yêu và trân quý những giá trị truyền thống. Những chi tiết chân thực về cuộc sống thôn quê khiến em liên tưởng đến những ký ức êm đềm của gia đình. Qua đó, em càng thấm thía hơn vẻ đẹp của sự giản dị, yên bình và niềm hạnh phúc từ những điều đơn sơ mà đáng trân trọng trong cuộc sống.
Giải thích:
Bài thơ gợi hình ảnh bữa cơm quê ấm áp, giản dị => khiến em cảm thấy yêu hơn gia đình, quê hương và trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống
Danh sách bình luận