Trên cơ sở sưu tập các sử liệu và giới thiệu về một di tích lịch sử ở địa phương em, hãy phân loại, đánh giá để xác định độ tin cậy và giá trị thông tin của các nguồn sử liệu ấy.
B1: Tìm kiếm trên internet với từ khóa: “Hà Nội nghìn năm văn hiến”, “Lược sử Hà Nội”, “Các công trình nghiên cứu khoa học về Hà Nội”,...
B2: Lựa chọn thông tin.
Để tìm hiểu về Hoàng thành Thăng Long, ta có các nguồn sử liệu sau:
- Sử liệu gốc: Là các dấu tích như cung điện, các di vật được tìm thấy tại khu vực khai quật và đang lưu trữ trong các bảo tàng như bảo tàng Hà Nội, bảo tàng Lịch sử...
- Sử liệu thành văn: Thông qua các tài liệu sách, báo như Đại Việt sử ký, Đại Việt sử ký toàn thư, Lịch sử Việt Nam trung đại, Đại cương lịch sử Việt Nam...các trang báo điện tử...
- Sử liệu truyền miệng: Các bài hát, hò vè, dân ca, cao dao về kinh đô Thăng Long.
=> Trong các nguồn sử liệu trên, những dấu tích của hoàng thành Thăng Long và những di vật đang được lưu giữ tại các bảo tàng là nguồn sử liệu quan trọng nhất và đáng tin cậy nhất, bởi đó là nguồn sử liệu gắn trực tiếp với sự ra đời, hình thành, phát triển của kinh đô Thăng Long từ thời Lý cho đến ngày nay.
Các bài tập cùng chuyên đề
Bài 1 :
Lịch sử loài người là
-
A.
Những gì đã diễn ra trong quá khứ.
-
B.
Toàn bộ những hoạt động của con người từ khi xuất hiện đến ngày nay.
-
C.
Quá trình tương tác không ngừng giữa nhà sử học và sự thật lịch sử.
-
D.
Quá trình con người tương tác với nhau.
Bài 2 :
Đối tượng nghiên cứu của Sử học là:
-
A.
Toàn bộ quá khứ của loài người.
-
B.
Toàn bộ những gì đã diễn ra trong quá khứ: lịch sử tự nhiên, lịch sử vũ trụ,…
-
C.
Những sự kiện lịch sử đã từng xảy ra.
-
D.
Lịch sử, văn hóa của một cộng đồng người.
Bài 3 :
Các phương pháp cơ bản của Sử học:
-
A.
Phương pháp lịch sử, phương pháp lô-gích, phương pháp lịch đại và đồng đại, phương pháp liên ngành.
-
B.
Phương pháp lịch sử, phương pháp định tính, phương pháp lô-gích, phương pháp liên ngành.
-
C.
Phương pháp lịch sử, phương pháp định lượng, phương pháp lịch đại và đồng đại, phương pháp lô-gích
-
D.
Phương pháp lịch sử, phương pháp định tính, phương pháp định lượng, phương pháp liên ngành, phương pháp lô-gích
Bài 4 :
Quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết sử liệu đó thuộc loại sử liệu nào:
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Bác (19/12/1946)
- Bản chụp lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh
-
A.
Sử liệu trực tiếp và sử liệu chữ viết.
-
B.
Sử liệu gián tiếp và sử liệu chữ viết.
-
C.
Sử liệu trực tiếp và sử liệu hiện vật.
-
D.
Sử liệu gián tiếp và sử liệu truyền miệng.
Bài 5 :
Cho đoạn tư liệu:
Thôi Trữ và hai người em của ông trong đoạn trích trên đã đảm bảo nguyên tắc gì trong Sử học:
-
A.
khách quan, trung thực
-
B.
Nhân văn, tiến bộ
-
C.
Khách quan, trung thực và Nhân văn, tiến bộ.
-
D.
Chủ quan, trung thực
Bài 6 :
Em hiểu câu nói của Ét- uốt Ha-lét Ca trong Tư liệu (tr.7) như thế nào
Bài 7 :
Dựa vào Tư liệu (tr.7), hãy cho biết hình ảnh nào thể hiện thực lịch sử, hình ảnh nào thể hiện nhận thức lịch sử?
Bài 8 :
Khai thác Tư liệu (tr.8), em hãy chỉ ra điểm giống và khác nhau trong nội dung hai tấm bia. Theo em, vì sao có sự khác nhau đó?
Bài 9 :
Nêu khái niệm Sử học
Bài 10 :
Trình bày về đối tượng nghiên cứu, chức năng, nhiệm vụ của Sử học. Nêu ví dụ cụ thể.
Bài 11 :
Câu chuyện Thôi Trữ giết vua được lưu truyền để tôn vinh đức tính nào của nhà sử học
Bài 12 :
Khai thác Tư liệu (4.1, 4.2) giúp em biết được điều gì trong khi nghiên cứu lịch sử?
Bài 13 :
Phân tích ý nghĩa của một số nguyên tắc cơ bản của Sử học
Bài 14 :
Hãy nêu một số phương pháp cơ bản của Sử học.
Bài 15 :
Kể tên một số loại hình sử liệu. Lấy một ví dụ cho mỗi loại hình sử liệu đó.
Bài 16 :
Đóng vai một nhà sử học, em hãy khai thác và phân tích những thông tin sử liệu trong các hình 10-12 (tr.13) thông qua việc vận dụng một số phương pháp cơ bản của Sử học
Bài 17 :
Lịch sử là gì? Phân biệt hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử thông qua ví dụ cụ thể.
Bài 18 :
Làm thế nào để tái hiện được một sự kiện lịch sử?
Bài 19 :
Sưu tầm một số tư liệu liên quan đến quá khứ của gia đình/quê hương em và viết một đoạn văn ngắn giới thiệu với những tư liệu đó. Thông qua những tư liệu đó, em biết được điều gì về gia đình/quê hương em trong quá khứ? Cho biết cảm nhận/ cảm xúc của em khi biết được những điều này.
Bài 20 :
Em hoặc một nhóm bạn hãy tìm đọc một cuốn truyện/ một cuốn sách lịch sử, sau đó giới thiệu với các bạn cùng lớp (tên sách, tác giả, năm ra đời, nội dung chủ yếu,…). Điều gì ở cuốn sách/cuốn truyện đó khiến em thích nhất.
Bài 21 :
Hình 1.1 và hình 1.2 khác nhau như thế nào? Chúng giúp em biết gì về hiện thực lịch sử?
Bài 22 :
Lịch sử được con người nhận thức như thế nào (lấy ví dụ từ câu chuyện Con ngựa gỗ thành Tơ-roa)?
Bài 23 :
Em hãy nêu khái niệm Sử học
Bài 24 :
Đối tượng nghiên cứu của Sử học là gì?
Bài 25 :
Qua câu danh ngôn “Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống” của Xi-xê-rô, em hiểu thế nào về chức năng và nhiệm vụ của Sử học
Bài 26 :
Em hãy nêu những nguyên tắc cơ bản của Sử học
Bài 27 :
Các hình 1.5, 1.6, 1.7 thuộc loại hình sử liệu nào?
Bài 28 :
Hai phương pháp cơ bản của Sử học (phương pháp lịch sử và phương pháp logic) giống và khác nhau như thế nào
Bài 29 :
Sách thẻ tre giúp em nhận thức được điều gì về lịch sử (ghi chép, giấy viết,…)?
Bài 30 :
Hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử giống và khác nhau như thế nào? Dựa vào kiến thức đã học hãy nêu ví dụ và giải thích.
