Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi:
XIN HÃY NHỚ SINH NHẬT MẸ TÔI
Hắn nằm bất động trên giường, ánh mắt thống thiết nhìn lên bức tranh trước mặt. Toàn thân nhức nhối, hắn không còn chút sức lực nào cử động được nữa. Năm 2008, hắn bị chẩn đoán bị mắc bệnh ung thư cột sống. Năm 2009, bệnh đã biến hóa ác tính.
Một ngày tháng 6 năm 2010, đột nhiên hắn lăn ra ngất. Lần đó, bác sĩ khám lại bệnh đã chạy lên não, có muốn phẫu thuật cũng không được nữa rồi. Để chữa bệnh cho hắn, cả nhà đã phải đổ biết bao tiền của, bán cả đồ đạc đi. Điều đó khiến hắn luôn cảm thấy như có hòn đá tảng đè nặng trong lòng. Khi biết được bệnh tình đã không còn cách gì chữa trị, hắn thoảng mỉm cười: đó cũng là một cách giải thoát! Ngày cuối cùng của cuộc đời, nên làm một chút gì cho thế giới này đây?
Đúng rồi! Mình sẽ hiến giác mạc! Với sự giúp đỡ của anh họ, hắn liên lạc được với ngân hàng mắt. Phóng viên địa phương nghe tin đến ngay. “Đời tôi thế là hết, chỉ muốn dốc chút lực tàn cuối cùng. Cũng là để giúp người khác”. Hắn yếu ớt trả lời câu hỏi của phóng viên. “Ngoài điều đó ra, anh còn muốn điều gì nữa không?”, “Có”. Hắn khẳng định. “Mẹ đã vất vả cả đời nuôi tôi, chạy ngược chạy xuôi chữa bệnh cho tôi, chịu biết bao cực khổ. Vậy mà tôi không có cơ hội báo đáp. Tôi chỉ có một nguyện vọng: hi vọng người nhận giác mạc có thể ghi nhớ ngày sinh nhật của mẹ và vào ngày đó nhớ chúc phúc cho mẹ…”. Đó là Trương Hải Thọ, 35 tuổi, thôn Diệp Thành, thành phố Đỉnh Sơn, tỉnh Hà Nam. Nguyện vọng cuối cùng của đời hắn đã lay động cả thế giới.
(Theo Đàm Hải Phong - Tạp chí Đời sống đương đại - http://trannhuong.com)
Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?
Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?
Đọc toàn bộ văn bản để xác định kiểu biểu đạt nổi bật nhất được sử dụng. Chú ý xem văn bản chủ yếu dùng để kể chuyện, bộc lộ cảm xúc hay trình bày quan điểm. Dựa vào các sự việc, nhân vật và diễn biến trong câu chuyện để xác định phương thức biểu đạt chính.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là tự sự.
Giải thích:
Văn bản kể lại câu chuyện về nhân vật Trương Hải Thọ mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối nhưng vẫn quyết định hiến giác mạc và gửi gắm nguyện vọng cuối cùng dành cho mẹ. Các sự việc được kể theo trình tự thời gian, có nhân vật, hoàn cảnh và diễn biến cụ thể nên phương thức biểu đạt chính là tự sự.
Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng tạo thành một kết thúc. Ngoài ra, người ta không chỉ chú trọng đến kể mà còn quan tâm đến việc khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.
Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản
Theo câu chuyện, nhân vật hắn đang ở trong hoàn cảnh nào?
Theo câu chuyện, nhân vật hắn đang ở trong hoàn cảnh nào?
Đọc kĩ các chi tiết miêu tả hoàn cảnh sống, tình trạng sức khỏe của nhân vật. Chú ý các từ ngữ thể hiện bệnh tình, tâm trạng và tình huống của nhân vật trong văn bản. Tóm tắt ngắn gọn nhưng đầy đủ hoàn cảnh của nhân vật.
Nhân vật "hắn" đang trong hoàn cảnh sắp chết vì căn bệnh ung thư. Anh đã trải qua quá trình chữa trị tốn kém nhưng không thể cứu chữa được nữa. Anh đang ở giai đoạn cuối cùng của cuộc đời, và có những suy nghĩ về cách để "hiến tặng" điều gì đó có ích cho thế giới trước khi qua đời.
Giải thích:
Hoàn cảnh của nhân vật vô cùng đau đớn và tuyệt vọng vì phải đối diện với cái chết cận kề. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh ấy, anh vẫn nghĩ đến mẹ và cộng đồng, cho thấy anh là người giàu lòng yêu thương và sống có trách nhiệm.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Chỉ ra và nêu dấu hiệu nhận biết lời dẫn trực tiếp trong những câu sau: Phóng viên địa phương nghe tin đến ngay. “Đời tôi thế là hết, chỉ muốn dốc chút lực tàn cuối cùng. Cũng là để giúp người khác.”
Chỉ ra và nêu dấu hiệu nhận biết lời dẫn trực tiếp trong những câu sau: Phóng viên địa phương nghe tin đến ngay. “Đời tôi thế là hết, chỉ muốn dốc chút lực tàn cuối cùng. Cũng là để giúp người khác.”
Đọc câu văn và chú ý phần lời nói của nhân vật được trích dẫn nguyên văn. Nhận biết lời dẫn trực tiếp qua các dấu hiệu hình thức như dấu hai chấm, dấu ngoặc kép hoặc lời nói được dẫn nguyên văn.
Lời dẫn trực tiếp trong câu trên là: “Đời tôi thế là hết, chỉ muốn dốc chút lực tàn cuối cùng. Cũng là để giúp người khác.”
Dấu hiệu nhận biết lời dẫn trực tiếp là:
Dấu ngoặc kép được sử dụng để chỉ lời nói trực tiếp của nhân vật.
Câu nói trực tiếp của nhân vật "hắn" được dẫn lại một cách nguyên văn mà không qua thay đổi hay tường thuật.
Giải thích:
Lời dẫn trực tiếp giúp tái hiện chân thực lời nói, suy nghĩ của nhân vật, từ đó làm cho câu chuyện trở nên sinh động và giàu cảm xúc hơn.
- Trong truyện ngắn, lời người kể chuyện nhằm giới thiệu, miêu tả nhân vật, bối cảnh; bình luận, dẫn dắt câu chuyện, tạo thành giọng chủ đạo của truyện.
- Lời nhân vật là phương tiện bộc lộ ý nghĩ, tâm trạng, cá tính của nhân vật trong từng tình huống cụ thể, góp phần thể hiện phẩm chất, tính cách nhân vật.
Link tham khảo: Lời người kể chuyện và lời nhân vật trong truyện ngắn
Tác giả đã thể hiện thái độ, tình cảm gì trong văn bản?
Tác giả đã thể hiện thái độ, tình cảm gì trong văn bản?
Đọc kĩ văn bản để nhận ra cảm xúc, thái độ của tác giả đối với nhân vật và sự việc. Chú ý các chi tiết miêu tả, cách kể chuyện và từ ngữ biểu cảm trong văn bản.
Tác giả đã thể hiện thái độ cảm thông, xúc động và trân trọng đối với nhân vật Trương Hải Thọ. Mặc dù trong hoàn cảnh đau đớn và không còn nhiều thời gian sống, anh vẫn nghĩ đến việc làm điều tốt cho người khác, thể hiện sự biết ơn đối với mẹ và mong muốn để lại một dấu ấn ý nghĩa trong cuộc đời. Thái độ này cho thấy sự tôn vinh tình cảm gia đình và tinh thần hi sinh vì người khác.
Giải thích:
Những chi tiết như việc hiến giác mạc hay mong muốn người nhận giác mạc nhớ ngày sinh nhật mẹ đã làm nổi bật tấm lòng hiếu thảo, giàu tình yêu thương của nhân vật, từ đó khơi gợi sự xúc động nơi người đọc.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Link tham khảo:
Qua văn bản, em rút ra được những bài học nào?
Qua văn bản, em rút ra được những bài học nào?
Từ nội dung câu chuyện và hành động của nhân vật, rút ra những bài học ý nghĩa cho bản thân. Liên hệ với thực tế cuộc sống để trình bày suy nghĩ phù hợp.
Gợi ý:
- Sự biết ơn và tình yêu thương gia đình, đặc biệt là công ơn của mẹ.
- Tinh thần vị tha, sống có ý nghĩa và luôn nghĩ đến việc giúp đỡ người khác ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn nhất.
- Ý nghĩa của lòng nhân ái, lòng dũng cảm đối diện với bệnh tật và cái chết.
Giải thích:
Nhân vật Trương Hải Thọ tuy ở những ngày cuối đời nhưng vẫn nghĩ đến mẹ và mong muốn giúp ích cho xã hội. Điều đó cho thấy giá trị của một con người không nằm ở việc sống bao lâu mà ở cách sống đẹp và giàu yêu thương.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận