Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Mùa hè năm đó là mùa hè quê ngoại.
Cuối năm lớp chín, tôi học bù đầu, người xanh như tàu lá.
Ngày nào mẹ tôi cũng mua bí đỏ về nấu canh cho tôi ăn. Mẹ bảo bí đỏ bổ óc, ăn vào học bài sẽ mau thuộc. Trước nay, tôi vốn thích món này. Bí đỏ nấu với đậu phộng thêm vài cọng rau om, ngon hết biết. Nhưng ngày nào cũng phải buộc ăn món đó, tôi đâm ngán. Hơn nữa, dù dạ dày tôi bấy giờ tuyền một màu đỏ, trí nhớ tôi vẫn chẳng khá lên chút nào. Tôi học trước quên sau, học sau quên trước. Vì vậy tôi phải học gấp đôi những đứa khác. Tối, tôi thức khuya lơ khuya lắc. Sáng, tôi dậy từ lúc trời còn tờ mờ. Mắt tôi lúc nào cũng đỏ kè. Ba tôi bảo:
- Nhất định đầu thằng Chương bị hở một chỗ nào đó. Chữ nghĩa đổ vô bao nhiêu rớt ra bấy nhiêu. Thế nào sang năm cũng phải hàn lại.
Mẹ tôi khác ba tôi. Mẹ không phải là đàn ông. Mẹ không nỡ bông phòng trước thân hình còm nhom của tôi. Mẹ xích lại gần tôi, đưa tay nắn nắn khớp xương đang lồi ra trên vai tôi, bùi ngùi nói:
- Mày học hành cách sao mà càng ngày mày càng giống con mắm vậy Chương ơi!
Giọng mẹ tôi như một lời than. Tôi mỉm cười trấn an mẹ:
- Mẹ đừng lo! Qua kỳ thi này, con lại mập lên cho mẹ coi!
Không hiểu mẹ có tin lời tôi không mà tôi thấy mắt mẹ rưng rưng. Thấy mẹ buồn, tôi cũng buồn lây. Nhưng tôi chẳng biết cách nào an ủi mẹ. Tôi đành phải nín thở nuốt trọn một tô canh bí đỏ cho mẹ vui lòng.
Dù sao, công của tôi không phải là công cốc. Những ngày thức khuya dậy sớm đã không phản bội lại tôi. Kỳ thi cuối năm, tôi xếp hạng khá cao. Ba tôi hào hứng thông báo:
- Sang năm ba sẽ mua cho con một chiếc xe đạp.
Mẹ tôi chẳng hứa hẹn gì. Mẹ chỉ" thưởng "tôi một cái cốc trên trán:
- Cha mày! Từ nay lo mà ăn ngủ cho lại sức nghe chưa!
Ba tôi vui. Mẹ tôi vui. Nhưng tôi mới là người vui nhất. Tôi đàng hoàng chia tay với những tô canh bí đỏ mà không sợ mẹ tôi thở dài. Dù sao thì cũng cảm ơn mày, cơn ác mộng của tao, nhưng bây giờ xin tạm biệt nhé! Tôi cúi đầu nói thầm với trái bi cuối cùng đang nằm lăn lóc trong góc bếp trước khi cung tay cốc cho nó một phát."
(Trích "Hạ đỏ" - Nguyễn Nhật Ánh)
Câu chuyện được kể theo ngôi kể nào, qua điểm nhìn của ai? Theo em việc sử dụng ngôi kể, điểm nhìn như vậy có tác dụng gì trong việc thể hiện chủ đề, thông điệp của tác phầm?
Câu chuyện được kể theo ngôi kể nào, qua điểm nhìn của ai? Theo em việc sử dụng ngôi kể, điểm nhìn như vậy có tác dụng gì trong việc thể hiện chủ đề, thông điệp của tác phầm?
Đọc văn bản, chú ý đại từ xưng hô và người trực tiếp kể lại câu chuyện để xác định ngôi kể; đồng thời xác định nhân vật mà người kể tập trung quan sát, cảm nhận để làm rõ điểm nhìn trần thuật và tác dụng của nó.
- Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất, qua điểm nhìn của nhân vật tôi tức là nhân vật " Chương ".
- Việc sử dụng ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện trở nên gần gũi, chân thực hơn, đồng thời tạo điều kiện cho người đọc hiểu rõ hơn về những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật "tôi." Điều này làm nổi bật tình cảm, áp lực học tập và mối quan hệ giữa nhân vật "tôi" và gia đình, từ đó thể hiện sâu sắc chủ đề về tình cảm gia đình và những khó khăn trong học tập.
Giải thích:
Ngôi kể thứ nhất giúp nhân vật trực tiếp bộc lộ cảm xúc và suy nghĩ của mình nên câu chuyện có tính chân thực cao. Qua điểm nhìn của Chương, người đọc cảm nhận rõ sự vất vả trong học tập, sự lo lắng yêu thương của mẹ, sự quan tâm của cha và tình cảm yêu thương gia đình đầm ấm.
Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Em có cảm nhận thế nào về nhân vật 'tôi'
Em có cảm nhận thế nào về nhân vật 'tôi'
Dựa vào lời nói, hành động, suy nghĩ và thái độ của nhân vật trong truyện để nhận xét đặc điểm tính cách của nhân vật.
Nhân vật "tôi" là một cậu học sinh chăm chỉ, nỗ lực hết mình để đạt kết quả tốt trong học tập. Dù phải đối mặt với áp lực học tập và tình trạng sức khỏe suy giảm, cậu vẫn luôn cố gắng và không muốn làm mẹ buồn. Nhân vật "tôi" cũng rất hiếu thảo và biết ơn tình yêu thương, sự quan tâm chăm sóc của mẹ. Những hành động, suy nghĩ của cậu cho thấy một đứa trẻ ngoan, biết suy nghĩ và trân trọng những điều mẹ đã làm vì mình.
Giải thích:
Qua hình ảnh nhân vật “tôi”, người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của một cậu bé giàu ý chí, biết cố gắng vượt qua khó khăn và rất hiếu thảo với cha mẹ. Những cảm xúc chân thành của nhân vật cũng khiến câu chuyện trở nên gần gũi, xúc động hơn.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Nêu tác dụng của BPTT so sánh được sử dụng trong câu: "Cuối năm lớp 9, tôi học bù đầu, người xanh như tàu lá"
Nêu tác dụng của BPTT so sánh được sử dụng trong câu: "Cuối năm lớp 9, tôi học bù đầu, người xanh như tàu lá"
Xác định hình ảnh được đem ra so sánh và phân tích giá trị biểu đạt của phép so sánh trong việc khắc họa nhân vật.
- Biện pháp tu từ so sánh: "Người xanh như tàu lá" là một so sánh nhằm nhấn mạnh tình trạng mệt mỏi, kiệt sức của nhân vật "tôi" sau thời gian dài học tập căng thẳng.
- Tác dụng:
+ Tăng tính hình ảnh, giúp người đọc dễ dàng hình dung được vẻ ngoài tiều tụy, xanh xao của nhân vật "tôi".
+ Nhấn mạnh sự vất vả và nỗ lực của nhân vật trong quá trình học tập, qua đó tạo cảm giác thương cảm và đồng cảm cho người đọc.
Giải thích:
Hình ảnh “tàu lá” gợi màu xanh nhợt nhạt, thiếu sức sống, qua đó nhấn mạnh tình trạng mệt mỏi của nhân vật sau những ngày học hành cực nhọc. Cách so sánh giản dị nhưng giàu sức gợi, mang đậm nét hóm hỉnh quen thuộc của Nguyễn Nhật Ánh.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Chi tiết:" Thấy mẹ buồn tôi cũng buồn lây..... tô canh bí đỏ cho mẹ vui lòng" gợi cho em những suy nghĩ gì về tình cảm nhân vật tôi đối với người mẹ của mình?
Chi tiết:" Thấy mẹ buồn tôi cũng buồn lây..... tô canh bí đỏ cho mẹ vui lòng" gợi cho em những suy nghĩ gì về tình cảm nhân vật tôi đối với người mẹ của mình?
Phân tích tâm trạng, hành động của nhân vật trong chi tiết được nêu để làm rõ tình cảm của nhân vật đối với mẹ.
Chi tiết này cho thấy nhân vật "tôi" rất quan tâm và nhạy cảm với cảm xúc của mẹ. Cậu không muốn mẹ buồn và sẵn sàng làm mọi điều để mẹ vui lòng, thậm chí phải cố gắng ăn món mình đã ngán để không làm mẹ thất vọng. Điều này thể hiện tình yêu thương sâu sắc, lòng hiếu thảo và sự đồng cảm của nhân vật "tôi" đối với mẹ mình.
Giải thích:
Tình cảm của nhân vật “tôi” dành cho mẹ được thể hiện rất tự nhiên nhưng cảm động. Đó không phải những lời nói lớn lao mà là sự quan tâm tinh tế, biết nghĩ cho cảm xúc của mẹ. Qua chi tiết ấy, người đọc càng cảm nhận rõ tình mẫu tử ấm áp trong gia đình.
Thao tác lập luận phân tích là cách chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố bộ phận để đi sâu xem xét một cách toàn diện về nội dung, hình thức của đối tượng.
Link tham khảo: Các thao tác lập luận trong văn nghị luận
Qua câu chuyện trên, em hảy nêu nhận xét về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh
Qua câu chuyện trên, em hảy nêu nhận xét về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh
Dựa vào cách nhà văn miêu tả cảm xúc, suy nghĩ, lời nói và hành động của nhân vật để nhận xét nghệ thuật xây dựng tâm lí nhân vật.
Nguyễn Nhật Ánh rất tinh tế trong việc miêu tả tâm lí nhân vật, đặc biệt là những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật "tôi." Từng chi tiết nhỏ như sự mệt mỏi trong học tập, nỗi lo lắng cho mẹ, và niềm vui khi hoàn thành kỳ thi đều được khắc họa rõ nét và sống động, giúp người đọc cảm nhận được chiều sâu của tâm hồn nhân vật và tình cảm gia đình ấm áp. Cách miêu tả tâm lý của Nguyễn Nhật Ánh giúp người đọc dễ dàng đồng cảm với nhân vật và hiểu rõ hơn về những khó khăn, áp lực mà nhân vật "tôi" đang phải trải qua.
Giải thích:
Nhà văn không miêu tả tâm lí một cách cầu kì mà thông qua lời nói, hành động và những suy nghĩ rất đời thường. Chính điều đó tạo nên nét duyên nhẹ nhàng, hài hước nhưng cũng đầy xúc động trong các sáng tác của Nguyễn Nhật Ánh.
Miêu tả là tái hiện sự vật, làm cho sự vật hiện lên sinh động với những chi tiết về hình dáng, kích thước, khối lượng, màu sắc, âm thanh... như nó vốn có trong cuộc sống để người đọc (người nghe) như được nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy... đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động.
Qua nội dung của đoạn trích, em có suy nghĩ gì về tình cảm của cha mẹ dành cho con cái?
Qua nội dung của đoạn trích, em có suy nghĩ gì về tình cảm của cha mẹ dành cho con cái?
Liên hệ nội dung đoạn trích với thực tế cuộc sống để rút ra suy nghĩ về tình cảm của cha mẹ đối với con cái.
Cha mẹ luôn dành cho con cái tình yêu thương và sự quan tâm sâu sắc, dù thể hiện theo những cách khác nhau. Mẹ chăm lo từng bữa ăn, lo lắng cho sức khỏe của con, trong khi ba dù thể hiện sự hài hước vẫn luôn quan tâm đến kết quả học tập của con. Tình cảm này là nguồn động lực lớn giúp con vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.
Giải thích:
Cha mẹ có thể thể hiện tình yêu theo nhiều cách khác nhau nhưng tất cả đều xuất phát từ mong muốn con trưởng thành và có tương lai tốt đẹp. Vì vậy, mỗi người con cần biết trân trọng, yêu thương và biết ơn công lao của cha mẹ.
Thao tác lập luận phân tích là cách chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố bộ phận để đi sâu xem xét một cách toàn diện về nội dung, hình thức của đối tượng.
Link tham khảo: Các thao tác lập luận trong văn nghị luận
Từ nhân vật "tôi" trong câu chuyện, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Từ nhân vật "tôi" trong câu chuyện, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Từ hành động, suy nghĩ và thái độ sống của nhân vật, liên hệ với bản thân để rút ra bài học phù hợp.
Từ nhân vật "tôi", em rút ra bài học về sự kiên trì và nỗ lực trong học tập, dù gặp khó khăn cũng không nên bỏ cuộc. Em cũng học được rằng tình cảm gia đình, sự quan tâm và hiếu thảo với cha mẹ là điều vô cùng quan trọng. Dù học hành vất vả, nhưng việc giữ gìn sức khỏe và không để phụ lòng cha mẹ là điều cần thiết.
Giải thích:
Nhân vật “tôi” tuy gặp áp lực học tập nhưng vẫn nỗ lực vươn lên và luôn nghĩ cho cảm xúc của mẹ. Điều đó giúp người đọc nhận ra giá trị của sự cố gắng và tình cảm gia đình trong cuộc sống.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Thông điệp em tâm đắc nhất sau khi đọc câu chuyện trên là? Vì sao?
Thông điệp em tâm đắc nhất sau khi đọc câu chuyện trên là? Vì sao?
Từ nội dung và ý nghĩa của câu chuyện, lựa chọn thông điệp bản thân tâm đắc nhất và lí giải hợp lí.
Thông điệp tâm đắc: "Sự kiên trì và nỗ lực sẽ luôn mang lại kết quả xứng đáng." Vì qua câu chuyện của nhân vật "tôi", em nhận thấy rằng dù gặp nhiều khó khăn trong học tập, nhưng nhờ sự kiên trì và quyết tâm, nhân vật đã đạt được thành công. Điều này nhắc nhở em rằng chỉ cần cố gắng hết mình, dù gặp khó khăn đến đâu, em cũng sẽ vượt qua và đạt được những thành quả tốt đẹp.
Giải thích:
Tình yêu thương gia đình luôn là điều quý giá nhất trong cuộc sống. Khi được sống trong sự yêu thương và quan tâm của cha mẹ, con người sẽ có thêm niềm tin, nghị lực để vượt qua thử thách.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận