Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi:
SÓI VÀ BÓNG SÓI
Sói chạy ngang qua cánh đồng đúng lúc vầng mặt trời cuối ngày đang khuất dần trên bầu trời. Trên đường chạy, nó để ý thấy cái bóng của nó đang phi trên mặt đất bên cạnh. Cái bóng mới dài làm sao, mới to lớn làm sao chứ!
“Ái chà ... chà ... nhìn xem mình mới cao biết bao chứ” nó tự huênh hoang. “Và xem mình mới to lớn biết bao chứ! Việc gì ta phải sợ hãi sư tử nhỉ? Lẽ ra chính ta nên là vua của muông thú chứ không phải hắn” và sói đi tiếp, mãi chìm đắm trong tâm trạng đó.
Nhưng sói quá bận rộn huênh hoang với mình nên không để ý thấy một con sư tử rất to đang len lén bám theo nó. Sư tử phóng vọt lên đầy oai hùng và thế là đi đời con sói tự cao tự đại.
(Ngụ ngôn Aesop, Huyền Vũ dịch, NXB Văn Học 2018, tr. 50)
Nhân vật chính trong câu chuyện trên là ai?
Nhân vật chính trong câu chuyện trên là ai?
Đọc văn bản, chú ý nhân vật xuất hiện xuyên suốt câu chuyện và là đối tượng chính được tác giả tập trung khắc họa về hành động, suy nghĩ, tính cách.
Nhân vật chính trong câu chuyện là: Sói
Giải thích:
Con Sói là nhân vật xuất hiện từ đầu đến cuối truyện, mọi sự việc đều xoay quanh hành động, suy nghĩ và kết cục của nó. Qua nhân vật Sói, tác giả gửi gắm bài học về thói tự cao, tự đại trong cuộc sống.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng trong câu: “Ái chà ... chà ... nhìn xem mình mới cao biết bao chứ” nó tự huênh hoang
Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng trong câu: “Ái chà ... chà ... nhìn xem mình mới cao biết bao chứ” nó tự huênh hoang
Vận dụng kiến thức về dấu câu, đặc biệt là công dụng của dấu chấm lửng trong câu văn nghệ thuật.
Dấu chấm lửng trong câu có tác dụng biểu thị sự ngập ngừng, kéo dài trong lời nói thể hiện cảm xúc bất ngờ ngạc nhiên và tự hào về chiều cao của con Sói
Giải thích:
Việc sử dụng dấu chấm lửng giúp lời nói của Sói trở nên sinh động, thể hiện rõ thái độ huênh hoang, tự đắc và say mê trước vẻ ngoài tưởng tượng của bản thân. Qua đó góp phần làm nổi bật tính cách kiêu ngạo của nhân vật.
- Dấu chấm lửng là dấu chấm thông thường sẽ xuất hiện ở giữa hoặc ở cuối câu, có kí hiệu là …
- Tác dụng của việc sử dụng dấu chấm lửng:
+ Tức ý vẫn còn chưa diễn đạt hết, vẫn còn điều muốn nói.
+ Sử dụng với mục đích ngập ngừng, ngắt quãng trong câu.
+ Hoặc trong một vài trường hợp dấu chấm lửng còn là dấu hiệu cho sự châm biếm, mỉa mai.
+ Dấu chấm lửng còn là đoạn kéo dài của một loại âm thanh nào đó.
- Chú ý: Khi đọc bài có dấu chấm lửng cần ngắt nghỉ
Link tham khảo:
Con sói đã có những suy nghĩ và hành động gì khi nhìn thấy cái bóng của nó trên mặt đất?
Con sói đã có những suy nghĩ và hành động gì khi nhìn thấy cái bóng của nó trên mặt đất?
Đọc kĩ đoạn văn miêu tả suy nghĩ và hành động của nhân vật Sói để xác định thái độ, tâm trạng của nhân vật.
Con Sói có những suy nghĩ và hành động khi nhìn thấy cái bóng của nó trên mặt đất:
" Việc gì ta phải sợ Su tử nhỉ? Lẽ ra chính ta nên làm vua của muôn thú chứ không phải hắn!" và sói đi tiếp mãi đắm chìm trong tâm trạng đó"
Giải thích:
Những suy nghĩ và hành động ấy cho thấy Sói là kẻ kiêu ngạo, đánh giá sai về bản thân chỉ vì vẻ bề ngoài. Nó quá mải mê ảo tưởng về sức mạnh của mình nên mất cảnh giác, cuối cùng phải trả giá đắt.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Tìm một biện pháp tu từ và nêu tác dụng trong câu: “Sư từ phóng vọt lên đầy oai hùng và thế là đi đời con sói tự cao tự đại.”
Tìm một biện pháp tu từ và nêu tác dụng trong câu: “Sư từ phóng vọt lên đầy oai hùng và thế là đi đời con sói tự cao tự đại.”
Xác định từ ngữ được dùng để miêu tả con vật mang đặc điểm, tính chất của con người nhằm nhận diện biện pháp tu từ.
- Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu là: nhân hóa "oai hùng, tự cao tự đại"
- Tác dụng của biện pháp tu từ:
+ Giúp câu văn thêm sinh động, gần gũi thân thuộc , gợi hình gợi cảm, tăng hiệu quả diễ đạt và hấp dẫn người đọc
+ Với việc sử dụng biện pháp nhân hóa góp phần nhấn mạnh sự khí thế mạnh mẽ của Sư tử đồng thời thấy được kết cục của con Sói-những kẻ tự cao tự đại. Qua đó, tác giả muốn khuyên mỗi người cần có lối sống khiêm tốn, biết mình biết ta không nên hống hách tự phụ.
Giải thích:
Việc gán cho con vật những đặc điểm của con người giúp câu chuyện ngụ ngôn trở nên hấp dẫn hơn, đồng thời dễ dàng gửi gắm bài học đạo đức sâu sắc đến người đọc.
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.
Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá
Có ý kiến cho rằng: Kết cục của con sói vừa đáng thương vừa đáng trách. Em có đồng ý như vậy không? Vì sao?
Có ý kiến cho rằng: Kết cục của con sói vừa đáng thương vừa đáng trách. Em có đồng ý như vậy không? Vì sao?
Dựa vào nội dung truyện và kết cục của nhân vật để bày tỏ quan điểm cá nhân, đồng thời lí giải hợp lí.
Có ý kiến cho rằng "Kết cục của Sói vừa đáng thương, vừa đáng trách". Em đồng ý với ý kiến này. Bởi lẽ, vì sự tự cao mà Sói đã phải trả giá bằng cả tính mạng, đọc đến đay người đọc cũng có sự cảm thương cho số phận của Sói. Đồng thời, cũng thật đáng trách vì chính sự tự cao tự đại, hống hách coi trời bằng vung của mình là nguyên nhân dẫn đến đại kết cụ này. Vì vậy, đây chính là bài học sáng giá cho những kẻ tự mãn.
Giải thích:
Con Sói đáng thương vì chỉ do một phút ảo tưởng và mất cảnh giác mà phải trả giá bằng mạng sống. Tuy nhiên, Sói cũng rất đáng trách vì quá kiêu ngạo, tự phụ, đánh giá sai năng lực của bản thân. Nó chỉ nhìn vào cái bóng to lớn của mình mà tưởng mình mạnh hơn thực tế. Chính sự huênh hoang ấy đã khiến Sói không nhận ra nguy hiểm đang cận kề và dẫn đến kết cục bi thảm.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Người kể chuyện muốn phê phán điều gì?
Người kể chuyện muốn phê phán điều gì?
Đọc kĩ diễn biến và kết cục của nhân vật Sói, từ đó xác định thái độ, quan điểm mà người kể chuyện muốn bày tỏ thông qua câu chuyện ngụ ngôn.
Thông qua câu chuyện, người kể chuyện muốn phê phán lối sống tự đại, cho mình là nhất và có những ảo tưởng hoang đường vị thế của bản thân. Và chính sự ngưỡng vọng không thực tế ấy, sẽ đẩy con người ta vào những kết cục không viên mãn.
Giải thích:
Câu chuyện về con Sói cho thấy sự tự mãn và thiếu hiểu biết về bản thân có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, thái độ sống đúng đắn là biết mình biết người, cư xử khiêm nhường và không ngừng hoàn thiện bản thân.
- Trong truyện ngắn, lời người kể chuyện nhằm giới thiệu, miêu tả nhân vật, bối cảnh; bình luận, dẫn dắt câu chuyện, tạo thành giọng chủ đạo của truyện.
- Lời nhân vật là phương tiện bộc lộ ý nghĩ, tâm trạng, cá tính của nhân vật trong từng tình huống cụ thể, góp phần thể hiện phẩm chất, tính cách nhân vật.
Link tham khảo: Lời người kể chuyện và lời nhân vật trong truyện ngắn
Qua câu chuyện em rút ra được những bài học nào trong cách nhìn nhận, đánh giá bản thân và thể hiện mình với những người xung quanh?
Qua câu chuyện em rút ra được những bài học nào trong cách nhìn nhận, đánh giá bản thân và thể hiện mình với những người xung quanh?
Liên hệ nội dung, ý nghĩa của câu chuyện với thực tế cuộc sống để rút ra bài học nhận thức và cách ứng xử phù hợp cho bản thân.
Qua câu chuyện trên em rút ra được những bài học quý giá trong cách nhìn nhận, đánh giá bản thân và thể hiện những người xung quanh. Đó là bài học về đánh gái đúng khả năng của bản thân tránh ảo tưởng mơ hồ. Đồng thời chúng ta cần phải đánh giá bản thân và người khác không chỉ qua vẻ bề ngoài mà cần có cái nhìn khách quan toàn diện, bởi lẽ nhìn qua vẻ bề ngoài đôi khi không phản ánh đúng bản chất của một người. Qua đó, mỗi người cần sống khiêm tốn và học hỏi để bản thân ngày càng hoàn thiện và phát triển hơn.
Giải thích:
Câu chuyện về con Sói cho thấy sự tự mãn và thiếu hiểu biết về bản thân có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, thái độ sống đúng đắn là biết mình biết người, cư xử khiêm nhường và không ngừng hoàn thiện bản thân.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận