Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
BÁNH CHƯNG GẤC
Bà nội bảo trong các thứ bánh Tết cổ truyền, bà mê nhất bánh chưng gấc, tiếc là ngoài chợ giờ không thấy bán.
Anh em bé Trân nhìn bố, dò hỏi. Bố nói:
- Đúng đấy, bánh chưng gấc ngon tuyệt. Muốn ăn, nhà mình phải tự gói thôi. Hơi vất vả, nhưng có các con giúp, mẹ sẽ vui hơn.
Hai anh em thích lắm.
Hôm sau, mẹ đi chợ sắm Tết, không quên mua thêm mấy trái gấc chín.
Sáng 30, hai anh em phụ mẹ rửa lá dong rồi xem mẹ gói bánh. Nếp được mẹ ngâm từ sớm, đề ráo, trộn đều với “thịt” gấc. Nhân bánh là đậu, thịt như bánh chưng thường
Bếp lửa nhóm ở góc sân. Nồi bánh ùng ục sôi, hai anh em lăng xăng lui tới hít hà. Con Lu sốt ruột bám theo. Thỉnh thoảng, khói tạt vào mắt cay xè nhưng nghĩ đến lúc được nếm bánh, hai đứa lại nhìn nhau, nhoẻn cười.
10 giờ đêm, bánh chín. Bố cung kính dâng một cặp lên bàn thờ gia tiên. Mẹ bóc một chiếc ra đĩa sứ trắng, đặt giữa mâm cỗ cúng giao thừa, mâm cỗ thoắt biến thành bông hoa nhụy đỏ như son.
Mùi xôi gấc ngầy ngậy quyện với mùi thơm bánh chưng quen thuộc tạo nên hương vị thật đặc biệt khiến bà nội rưng rưng xúc động. Chẳng cần nếm thử, bà cũng biết Tết này ngon nhất vẫn là món bánh chưng gấc bởi nó được gói bằng biết bao yêu thương của con cháu dành cho mình.
(Cao Xuân Sơn, Chùm truyện ngắn sáng tác tại Trại sáng tác Hội Nhà văn Việt Nam, Nhà sáng tác Vũng Tàu tháng 3-2018.)
Chú thích: Cao Xuân Sơn sinh năm 1961, quê gốc xóm Phúc Thọ, thôn Vạn Thọ, xã Nhân Bình, Lý Nhân, Hà Nam.Nguyên Phó Giám đốc NXB Kim Đồng, Giám đốc Chi nhánh NXB Kim Đồng tại TPHCM. Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (1997). Hiện là Ủy viên Hội đồng thơ, Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh.
Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Dựa vào lời kể và cách xưng hô của người kể chuyện trong văn bản để xác định ngôi kể.
Văn bản trên được kể theo ngôi thứ ba, với các nhân vật được miêu tả từ góc nhìn của người kể chuyện ngoài cuộc, không phải của một nhân vật trong câu chuyện.
Giải thích:
Người kể chuyện không trực tiếp xưng “tôi” mà gọi tên các nhân vật như: “bà nội”, “bố”, “mẹ”, “hai anh em bé Trân”… Người kể đứng ngoài câu chuyện để quan sát và thuật lại diễn biến.
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Xác định chủ đề của văn bản trên?
Xác định chủ đề của văn bản trên?
Đọc toàn bộ văn bản, chú ý các chi tiết lặp lại nhiều lần để khái quát nội dung chính và thông điệp mà tác giả muốn thể hiện.
Chủ đề của văn bản trên là tình cảm gia đình trong dịp Tết, qua hình ảnh bánh chưng gấc, món ăn mang đậm tình yêu thương, sự gắn kết giữa các thế hệ và sự tôn trọng truyền thống trong gia đình.
Giải thích:
Chủ đề của văn bản là tình cảm gia đình ấm áp và việc gìn giữ nét đẹp truyền thống ngày Tết qua món bánh chưng gấc.
- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.
- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.
- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.
Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề
Vì sao bà rưng rưng xúc động khi nếm thử món bánh chưng gấc trong ngày Tết?
Vì sao bà rưng rưng xúc động khi nếm thử món bánh chưng gấc trong ngày Tết?
Tìm các chi tiết miêu tả tâm trạng, cảm xúc của nhân vật bà nội và liên hệ với hoàn cảnh trong câu chuyện để lí giải nguyên nhân.
Bà rưng rưng xúc động khi nếm thử món bánh chưng gấc trong ngày Tết vì:
- Món ăn gợi lại ký ức, kỷ niệm thời xa xưa của bà.
- Bánh chưng gấc được gói bằng tình yêu thương, sự quan tâm của con cháu, thể hiện tình cảm gia đình đong đầy.
Giải thích:
Trước đó bà từng tiếc nuối vì “ngoài chợ giờ không thấy bán” bánh chưng gấc nữa. Vì muốn bà vui, cả gia đình đã cùng nhau chuẩn bị nguyên liệu, gói bánh, nấu bánh. Chính sự quan tâm chân thành ấy khiến bà cảm động.
Miêu tả là tái hiện sự vật, làm cho sự vật hiện lên sinh động với những chi tiết về hình dáng, kích thước, khối lượng, màu sắc, âm thanh... như nó vốn có trong cuộc sống để người đọc (người nghe) như được nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy... đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động.
Phân tích tác dụng của phép tu từ so sánh trong câu văn sau: Mẹ bóc một chiếc ra đĩa sứ trắng, đặt giữa mâm cỗ cúng giao thừa, mâm cỗ thoắt biến thành bông hoa nhụy đỏ như son.?
Phân tích tác dụng của phép tu từ so sánh trong câu văn sau: Mẹ bóc một chiếc ra đĩa sứ trắng, đặt giữa mâm cỗ cúng giao thừa, mâm cỗ thoắt biến thành bông hoa nhụy đỏ như son.?
Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn, sau đó phân tích giá trị gợi hình, gợi cảm và ý nghĩa biểu đạt của biện pháp ấy.
- Biện pháp tu từ: So sánh (“mâm cỗ thoắt biến thành bông hoa nhụy đỏ như son”).
- Tác dụng:
+ Tạo hình ảnh sinh động, gợi cảm, giúp người đọc dễ dàng hình dung vẻ đẹp của mâm cỗ ngày Tết.
+ Nhấn mạnh giá trị truyền thống và sự ấm áp, vui tươi của ngày Tết.
+ Thể hiện thái độ trân trọng nét văn hóa cổ truyền và tình cảm gia đình trong mâm cỗ ngày Tết.
Giải thích:
Hình ảnh “bông hoa nhụy đỏ như son” khiến mâm cỗ trở nên sinh động, giàu màu sắc và mang vẻ đẹp đậm chất ngày Tết cổ truyền.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Những thông điệp cuộc sống mà tác giả gửi gắm qua văn bản trên là gì?
Những thông điệp cuộc sống mà tác giả gửi gắm qua văn bản trên là gì?
Từ nội dung câu chuyện, hành động và tình cảm của các nhân vật để rút ra thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Những thông điệp cuộc sống:
- Nhận thức và trân trọng giá trị của các nét đẹp văn hóa truyền thống trong ngày Tết.
- Vai trò quan trọng của tình cảm gia đình trong cuộc đời mỗi người.
- Khuyến khích mọi người giữ gìn, vun đắp hạnh phúc gia đình, trân trọng những khoảnh khắc sum vầy.
- Lên án sự thờ ơ với truyền thống và tình cảm gia đình.
Giải thích:
Món bánh chưng gấc tuy giản dị nhưng chứa đựng công sức, tình yêu thương và sự kính trọng của con cháu dành cho bà nội, vì thế nó trở thành món ăn “ngon nhất” trong ngày Tết.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận