Đọc văn bản Cúc áo của mẹ (Nhất Băng) và trả lời các câu hỏi:
CÚC ÁO CỦA MẸ (Nhất Băng)
Cậu còn nhớ sinh nhật 12 tuổi. Vừa sáng tinh mơ, đã nghe thấy mẹ nói: "Con trông đây là cái gì?". Cậu mở to mắt, trước mặt là một chiếc áo mới, kiểu quân phục như cậu từng mơ ước, hai hàng cúc đồng, trên vai áo có ba vạch màu xanh, đó là mốt quần áo “thịnh hành” trong học sinh. Cậu bỗng mừng rơn, vội mặc áo quần. Cậu muốn đến lớp, ra oai với các bạn. Từ nhỏ đến lớn, cậu toàn mặc quần áo cũ của anh, vá chằng vá đụp nữa! Quả nhiên đúng như dự kiến, khi cậu bước vào lớp, ánh mắt của các bạn đều trố lên. Các bạn đều không ngờ được rằng, cậu bạn lúc nào cũng mặt mày lọ lem, đầu bù tóc rối bụi bặm cũng có lúc vẻ vang rạng rỡ như thế.
Cậu hoàn thành tiết học đầu tiên một cách vui vẻ, hởi lòng hởi dạ. Trong giờ giải lao, các bạn đều vây quanh cậu. Có bạn bỗng hỏi: “Ô hay! Tại sao khuy áo của bạn không giống của chúng mình nhỉ?”
Lúc ấy, cậu mới nhìn kỹ cúc áo của mình, quả thật không giống cúc áo của người khác, hai dãy thằng đứng. Còn cúc áo của cậu lại nghiêng lệch, hai dãy xếp thành hình chữ “vê” (V).
Các bạn bỗng đều cười òa lên. Thì ra, chỗ đính khuy trên chiếc áo trắng của cậu là một miếng vải cũ màu vàng. Cậu cũng hiểu ra, chắc là mảnh vải mẹ mua không đủ may áo, đành phải lót bên trong bằng mảnh vải khác, sợ người khác nhìn thấy cúc áo đành phải đính sang bên cạnh. Và cũng để người khác không nhìn thấy, mẹ đã khéo léo đính chéo hàng cúc kia, tự nhiên thành hình chữ "vê" (V).
Biết rõ sự thực, các bạn lại giễu cợt, khiến cho lửa giận bốc lên ngùn ngụt trong lòng cậu. Buổi trưa về đến nhà, cậu cắt nát vụn chiếc áo mới của mình. Mẹ cậu lao đến trước mặt con, giơ cao tay, nhưng cuối cùng không giáng xuống. Cậu liếc nhìn, thấy nước mắt mẹ chảy quanh trong khóe mắt, vội quay đầu chạy biến ... ( ... ) Từ hôm ấy trở đi, mẹ làm việc ít nghỉ tay. Cậu tận mắt thấy mẹ gầy sọp đi, thấy mẹ nằm bẹp rồi ra đi mãi mãi ... Cậu rất muốn nói một câu: "Con xin lỗi mẹ”, mà không còn cơ hội nữa. Sau này, cậu cố gắng học tập, cậu có rất nhiều, rất nhiều tiền, rồi sửa sang phần mộ của mẹ nhiều lần.
Một hôm, cậu tham gia một cuộc trình diễn thời trang của nhà thiết kế bậc thầy. Có một người mẫu nam bước lên sàn diễn khiến mắt cậu bỗng căng lên, đầu óc kêu ong ong hỗn loạn. Bộ áo màu trắng với hai dãy khuy đồng hình chữ “vê” (V). Bên trong có phải là ...? Cậu không làm chủ được mình, lao lên sàn diễn, lật ra xem tấm áo của người mẫu nam, lót bên trong tự nhiên cũng là một mảnh vải vàng! Cậu quỳ sụp trước mặt người mẫu nam, òa khóc thống khổ.
Sau khi nghe cậu kể hết câu chuyện, tất cả những người có mặt tại hội trường đều trầm ngâm suy nghĩ mãi. Cuối cùng, một nhà thiết kế bậc thầy nói: “Thực ra, tất cả những người mẹ đều là các nhà nghệ thuật!".
(Vũ Phong Tạo dịch, Tạp chí Văn học và Tuổi trẻ, số tháng 3/2011, tr.45-46)
Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
Dựa vào cách xưng hô (cậu, mẹ…) và xem người kể có tham gia câu chuyện không
Ngôi kể thứ 3
Giải thích:
Truyện gọi nhân vật là “cậu”, “mẹ” => người kể giấu mình.
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Chủ đề của văn bản là?
Chủ đề của văn bản là?
- Khái quát nội dung chính toàn truyện (chiếc áo – mẹ – sự hối hận).
- Rút ra ý nghĩa trung tâm.
Chủ đề: Ca ngợi tấm lòng yêu thương con của người mẹ.
Giải thích:
Truyện ca ngợi tình yêu thương, sự hi sinh thầm lặng của người mẹ. Đồng thời nhắc nhở con cái biết trân trọng tình mẹ.
- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.
- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.
- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.
Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề
Nhân vật “cậu” có thái độ như thế nào khi được mẹ tặng chiếc áo mới?
Nhân vật “cậu” có thái độ như thế nào khi được mẹ tặng chiếc áo mới?
- Tìm chi tiết miêu tả cảm xúc lúc nhận áo (đoạn đầu).
- Chọn từ ngữ thể hiện rõ thái độ.
Thái độ:
+ mừng rơn, vội mặc quần áo;
+ muốn đến lớp ra oai với các bạn;
Giải thích:
Cậu “mừng rơn”, “vội mặc”, “muốn ra oai” => rất vui sướng, tự hào. Điều đó cho thấy niềm khao khát được bằng bạn bè.
Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Chi tiết nào trong truyện biểu hiện sự khéo léo và tình yêu thương của người mẹ?
Chi tiết nào trong truyện biểu hiện sự khéo léo và tình yêu thương của người mẹ?
- Tìm chi tiết liên quan đến cách mẹ sửa áo.
- Chọn những chi tiết thể hiện sự tinh tế.
Chi tiết:
+ miếng vải cũ màu vàng;
+ và đính chéo hàng cúc thành hình chữ “vê"
Giải thích:
Chi tiết lót vải vàng và đính cúc chéo hình chữ V thể hiện sự khéo léo của mẹ. Qua đó thấy tình yêu thương sâu sắc, muốn con có chiếc áo đẹp nhất có thể.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Link tham khảo:
Vì sao khi tham gia buổi trình diễn thời trang, nhân vật “cậu” lại “quỳ sụp” trước mặt người mẫu và “òa khóc thống khổ”?
Vì sao khi tham gia buổi trình diễn thời trang, nhân vật “cậu” lại “quỳ sụp” trước mặt người mẫu và “òa khóc thống khổ”?
- Xác định tình huống (gặp lại chiếc áo trên sàn diễn).
- Liên hệ quá khứ để lí giải cảm xúc.
Vì:
+ Cậu gặp lại hình ảnh chiếc áo mà mẹ cậu tặng năm xưa;
+ Thể hiện niềm xót xa, ân hận, đau khổ đến tột cùng.
Giải thích:
Cậu nhận ra hình ảnh chiếc áo mẹ may năm xưa => gợi lại lỗi lầm. Vì vậy cậu ân hận, đau đớn tột cùng, bật khóc và quỳ sụp.
Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Nhân vật chính trong truyện là ai?
Nhân vật chính trong truyện là ai?
- Xác định nhân vật xuất hiện nhiều nhất, gắn với diễn biến chính.
- Xem ai thể hiện rõ chủ đề truyện.
Nhân vật chính là “cậu” (người con).
Giải thích:
Vì câu chuyện xoay quanh hành động, cảm xúc và sự thay đổi nhận thức của cậu.
Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện
Chỉ ra các cụm danh từ có trong câu văn sau:
“Cuối cùng, một nhà thiết kế bậc thầy nói: “Thực ra, tất cả những người mẹ đều là các nhà nghệ thuật!”
Chỉ ra các cụm danh từ có trong câu văn sau:
“Cuối cùng, một nhà thiết kế bậc thầy nói: “Thực ra, tất cả những người mẹ đều là các nhà nghệ thuật!”
- Xác định cụm danh từ = danh từ + từ phụ trước/sau.
- Tách từng cụm trong câu.
Các cụm danh từ:
- “một nhà thiết kế bậc thầy”
- “tất cả những người mẹ”
- “các nhà nghệ thuật”
Giải thích:
Các cụm như “một nhà thiết kế bậc thầy”, “tất cả những người mẹ”, “các nhà nghệ thuật” đều có danh từ trung tâm (thiết kế, người mẹ, nhà nghệ thuật) và có thêm các từ đứng trước bổ sung ý nghĩa (một, tất cả, những, các).
- Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
- Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh từ nhưng hoạt động trong câu giống như một danh từ.
Link tham khảo: Khái niệm cụm danh từ
Xác định và nêu ý nghĩa của trạng ngữ trong câu văn sau: “Sau này, cậu cố gắng học tập, cậu có rất nhiều, rất nhiều tiền, rồi sửa sang phần mộ của mẹ nhiều lần.”
Xác định và nêu ý nghĩa của trạng ngữ trong câu văn sau: “Sau này, cậu cố gắng học tập, cậu có rất nhiều, rất nhiều tiền, rồi sửa sang phần mộ của mẹ nhiều lần.”
- Tìm thành phần đứng đầu câu, bổ sung ý nghĩa thời gian, nơi chốn…
- Xác định loại trạng ngữ.
- Trạng ngữ “Sau này”: chỉ thời gian.
- Ý nghĩa: xác định mốc thời gian xảy ra sự việc, làm rõ diễn biến cuộc đời nhân vật
Giải thích:
“Sau này” là trạng ngữ chỉ thời gian, đứng ở đầu câu để xác định thời điểm các sự việc xảy ra. Nó giúp người đọc hiểu rằng những hành động như học tập, kiếm tiền, sửa mộ diễn ra ở giai đoạn về sau, khi nhân vật đã trưởng thành.
- Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, có thể được đặt ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu, nhưng phổ biến là ở đầu câu.
- Dấu hiệu nhận biết trạng ngữ thường đứng ở đầu câu.
- Chức năng của trạng ngữ: nêu thông tin về thời gian, địa điểm, mục đích, cách thức,… của sự việc được nói đến trong câu. Ngoài ra, trạng ngữ còn có chức năng liên kết câu trong đoạn.
Một số link tham khảo:
Nêu bài học ý nghĩa nhất mà em rút từ câu chuyện. Em sẽ làm gì để thực hiện bài học đó?
Nêu bài học ý nghĩa nhất mà em rút từ câu chuyện. Em sẽ làm gì để thực hiện bài học đó?
- Rút ra bài học từ nội dung (mẹ – hi sinh – hối hận).
- Liên hệ hành động bản thân.
- Bài học ý nghĩa nhất:
+ Hãy biết trân trọng yêu thương mẹ;
+ Đừng bao giờ làm cho người mình yêu thương nhất phải buồn để rồi phải xót xa ân hận;...
- Thực hiện bài học: nói lời yêu thương gia đình, quan tâm giúp đỡ cha mẹ, hiếu thảo với ông bà,…
Giải thích:
Bài học: phải biết yêu thương, trân trọng mẹ khi còn có thể. Vì nếu vô tâm sẽ dẫn đến hối hận muộn màng.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận