Đề bài

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

NHÁT ĐINH CỦA BÁC THỢ

Cứ mỗi dịp trở về thăm ngôi nhà nơi tôi ra đời và lớn lên ở đó, tôi lại bồi hồi ngắm chiếc ghế tựa đã cũ lắm, một bên chân đã phải nối và nhớ tới một chuyện xưa…
Trong lúc nô đùa, mấy anh em tôi đã làm bong mặt ghế. Cha tôi phải mời bác thợ vào chữa lại cho khỏi hỏng thêm. Chúng tôi tò mò ngắm bác thợ lụi cụi làm việc. Mỗi khi cúi xuống, ngẩng lên, chiếc kính trắng trên mắt bác lại tụt xuống. Đôi bàn tay có những ngón sần sụi, gân guốc đặt vào đâu, chỗ đó lập tức thay đổi và chiếc ghế dần dần lành lại như mới. Cuối cùng, sau mấy nhát đinh "chát, chát…", chiếc ghế được đặt ngay ngắn, xong xuôi trước mắt chúng tôi.
Cha tôi trả tiền và cảm ơn bác thợ. Bác thợ xoa xoa tay trên mặt ghế vừa được thay lại như để từ biệt đứa con của mình rồi chào cả cha tôi, lẫn chúng tôi, ra về.
Một lúc sau, trời mưa to. Anh em chúng tôi lại leo lên ghế chơi trò "tàu hỏa" mà quên cả trời mưa. Bỗng có ai gõ cửa. Cha tôi vội bước ra, thì thấy bác thợ đã trở lại, toàn thân ướt đẫm. Nước nhỏ giọt từ trong chiếc hòm đồ nghề của bác. Bố tôi hỏi:
Bác quên gì đấy ạ?
Bác thợ đưa tay vuốt mặt, lắc đầu, nói nhanh:
Tôi không quên gì, nhưng…
Vừa nói bác vừa bước tới chiếc ghế do bác vừa chữa, xoa xoa tay để tìm cái gì. Anh em chúng tôi không hiểu đầu đuôi thế nào nữa, cứ trố mắt ra nhìn. Chợt bác khẽ reo lên:
Đây rồi!

Đoạn, bác mở hòm đồ nghề lấy cái búa ra, đeo kính vào, nheo nheo mắt và bất thần vung búa gõ đánh "chát" một cái. Xong bác ngẩng lên, cười, nói với cha tôi:
- Đi được một quãng xa, tôi chợt nhớ còn cái đinh chưa đóng hết đầu đinh. Để vậy, có người sẽ rách quần áo bác ạ!
Cha tôi cảm động, lấy thêm tiền biếu bác. Bác không nhận và vội vàng chào. Cha con chúng tôi không ai bảo ai, cùng đứng nhìn theo bác thợ vai khoác cái cưa, tay xách hộp gỗ cắm cúi đi trong mưa. Bóng bác nhòa dần trên đường quốc lộ mịt mù gió thốc…
Từ buổi ấy, trong trí nhớ non thơ của tôi không bao giờ phai mờ hình dáng bác thợ và cứ nghe rõ mãi nhát đinh của người thợ tận tụy với công việc, với nghề của mình.

Câu 1

Văn bản viết theo thể loại nào? Được kể theo ngôi thứ mấy?

Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại: văn bản có cốt truyện, nhân vật, sự việc cụ thể.

Xác định ngôi kể bằng cách xem người kể xưng “tôi” hay không.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Văn bản viết theo thể loại truyện ngắn.

- Được kể theo ngôi thứ nhất, từ góc nhìn của nhân vật "tôi."

Giải thích:

Văn bản kể lại một câu chuyện về bác thợ và chiếc ghế: đặc trưng truyện ngắn.

Người kể xưng “tôi” ngay từ đầu (“tôi lại bồi hồi…”): ngôi thứ nhất.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.

- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý

- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…

Link tham khảo:

Truyện ngắn là gì? Đặc điểm của truyện ngắn

Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện ngắn


Xem thêm các câu hỏi cùng đoạn
Câu 2

Trong câu sau “Cứ mỗi dịp trở về thăm ngôi nhà nơi tôi ra đời và lớn lên ở đó, tôi lại bồi hồi ngắm chiếc ghế tựa đã cũ lắm, một bên chân đã phải nối và nhớ tới một chuyện xưa...” sử dụng mấy trợ từ? Chỉ ra trợ từ đó.

Phương pháp giải

Xác định trợ từ bằng cách tìm từ dùng để nhấn mạnh mức độ, sắc thái trong câu.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Câu văn sử dụng 1 trợ từ: "lắm."

Giải thích:

Từ “lắm” trong cụm “đã cũ lắm” (câu đầu) là trợ từ, dùng để nhấn mạnh mức độ cũ của chiếc ghế, làm tăng sắc thái biểu cảm.

Mở rộng

- Trợ từ là những từ chuyên dùng để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá của người nói với người nghe hoặc với sự việc được nói đến trong câu.

- Trợ từ có thể chia thành hai loại:

+ Trợ từ nhấn mạnh (những, có, chính, mỗi, ngay,…): thường đứng trước các từ ngữ cần được nhấn mạnh.

+ Trợ từ tình thái (tiểu từ tình thái) (à, ạ, nhỉ, nhé, nha, nhen, nghen, đấy, này,…): thường đứng ở đầu và cuối câu, có tác dụng tạo kiểu câu nghi vấn, câu khiến, câu cảm thán hoặc thể hiện thái độ đánh giá, tình cảm của người nói.

Một số link tham khảo:

Trợ từ là gì? Phân loại trợ từ

Phân biệt trợ từ, thán từ và phó từ


Câu 3

Vì sao nhân vật nhớ mãi câu chuyện về bác thợ mộc?

Phương pháp giải

Dựa vào chi tiết nổi bật trong truyện (đặc biệt đoạn bác quay lại giữa trời mưa) để rút ra nguyên nhân khiến nhân vật nhớ mãi.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Nhân vật nhớ mãi câu chuyện về bác thợ mộc vì sự tận tâm và chu đáo của bác đối với công việc. Hình ảnh bác thợ không chỉ gợi nhớ về nghề nghiệp mà còn thể hiện một tấm lòng nhân ái và trách nhiệm, khiến nhân vật cảm động và trân trọng.

Giải thích:

Bác thợ quay lại trong mưa chỉ để đóng nốt chiếc đinh còn thiếu (đoạn giữa), thể hiện sự tận tâm, trách nhiệm. Hành động ấy gây xúc động mạnh nên nhân vật “không bao giờ phai mờ” (đoạn cuối).

Mở rộng

Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện


Câu 4

Chi tiết “Bác thợ xoa xoa tay trên mặt ghế vừa được thay lại như để từ biệt đứa con của mình” thể hiện điều gì?

Phương pháp giải

Phân tích hành động cụ thể của nhân vật, liên hệ với cảm xúc và thái độ đối với công việc để rút ra ý nghĩa.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Chi tiết “Bác thợ xoa xoa tay trên mặt ghế vừa được thay lại như để từ biệt đứa con của mình” thể hiện tình cảm gắn bó của bác thợ với sản phẩm mình làm ra. Hành động này cho thấy sự yêu thương, chăm sóc và trách nhiệm của bác đối với nghề, như một người cha tiễn đưa đứa con đã trưởng thành.

Giải thích:

Hành động “xoa xoa tay… như từ biệt đứa con” (đoạn 3) cho thấy bác thợ rất yêu nghề, coi sản phẩm như đứa con của mình.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.

- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý

- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…

Link tham khảo:

Truyện ngắn là gì? Đặc điểm của truyện ngắn

Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện ngắn


Câu 5

Từ nhân vật bác thợ mộc, em rút ra được bài học gì cho bản thân?

Phương pháp giải

Từ hình ảnh nhân vật, rút ra bài học về cách sống và làm việc.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Từ nhân vật bác thợ mộc, em rút ra được bài học về sự tận tụy, trách nhiệm và tình yêu công việc. Điều này nhắc nhở em rằng bất kể nghề nghiệp nào cũng cần có tâm huyết và sự cẩn trọng, bởi chính những chi tiết nhỏ trong công việc cũng có thể ảnh hưởng lớn đến người khác.

Giải thích:

Hành động quay lại đóng nốt chiếc đinh (đoạn giữa) cho thấy làm việc phải cẩn thận, có trách nhiệm đến cùng.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài tập cùng chuyên đề