Đề bài

Đun nóng 0,1 mol este đơn chức X với 135 ml dung dịch NaOH 1M. Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung dịch thu được ancol etylic và 9,6 gam chất rắn khan. Công thức cấu tạo của X là

• A. C₂H₅COOCH₃
• B. C₂H₃COOC₂H₅
• C. C₂H₅COOC₂H₅
• D. CH₃COOC₂H₅

Phương pháp giải

- X thủy phân thu được rượu etylic => X có dạng RCOOC₂H₅

- So sánh số mol của este và NaOH xác định chất phản ứng hết

n _muối = n _{este phản ứng} = n_{NaOH phản ứng}

- Từ khối lượng chất rắn khan tính m_muối => R

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- X thủy phân thu được rượu etylic => X có dạng RCOOC₂H₅

- n_NaOH = 0,135mol > n_este => NaOH dư

n _muối = n _{este phản ứng} = n_{NaOH phản ứng} = 0,1mol

n_{NaOH dư} = 0,135 – 0,1 = 0,035mol

- m_{chất rắn khan} = m_muối + m_NaOH => m _muối = 9,6 – 0,035 . 40 = 8,2g

$ =  > {\text{ }}{M_{RCOONa}} = \dfrac{{8,2}}{{0,1}} = 82 =  > {M_R} = 15(C{H_3} - )$

Vậy CTCT CH₃COOC₂H₅. 

Đáp án : D

Mở rộng

Xác định CTPT của ester từ phản ứng thủy phân.

- Thủy phân ester trong môi trường kiềm (phản ứng xà phòng hoá)

                            RCOOR^’  + NaOH -->  RCOONa + R^’OH 

=> HS Cần biết F  \({n_{RCOOR'}} = {n_{NaOH}} = {n_{RCOONa}} = {n_{R'OH}}\)

- Để tìm CTPT chất hữu cơ, HS chỉ cần tính M của chất hữu cơ ;

- Để tìm CTCT đúng HS dựa vào khối lượng muối hoặc khối lượng alcohol...

     \({M_{RCOONa}} = \frac{{{m_{RCOONa}}}}{{{n_{RCOONa}}}} = R + 67 =  > R = ...\);  R=1 (H); R = 15: CH₃; R =29: C₂H₅ ; R = 43: C₃H₇

      \({M_{R'OH}} = \frac{{{m_{R'OH}}}}{{{n_{R'OH}}}} = R' + 17 =  > R' = ...\) ; R^’ =15 : CH₃ ; R^’ =29: C₂H₅; R^’=43: C₃H₇

- Thực hiện phản ứng xà phòng hóa rồi cô cạn dung dịch thu được m gam chất rắn khan:

- Nếu n_NaOH > n_ester thì m_rắn = m_RCOONa  + m_{NaOH dư}  (n_{NaOH dư}  = n _{NaOH ban đầu} – n_ester )  

- Nếu n_NaOH  n_ester thì m_rắn = m_RCOONa  

- Nếu: m_muối > m_etser  => R’= 15 (CH₃-)

- Hai ester có cùng KLPT (xem như 1 ester)