Đề bài

Trong một khu du lịch, người ta cho du khách trải nghiệm thiên nhiên bằng cách đu theo đường trượt zipline từ vị trí A cao 15 m của tháp 1 này sang vị trí B cao 10 m của tháp 2 trong khung cảnh tuyệt đẹp xung quanh. Với hệ trục tọa độ Oxyz cho trước (đơn vị: mét), tọa độ của A và B lần lượt là \(A(3;2,5;15)\) và \(B(21;27,5;10)\).

a) Viết phương trình đường thẳng chứa đường trượt zipline này.

b) Xác định tọa độ của du khách khi ở độ cao 12 mét.

Phương pháp giải

Phương trình đường thẳng trong không gian:

Đường thẳng đi qua hai điểm \(A({x_1},{y_1},{z_1})\) và \(B({x_2},{y_2},{z_2})\) có vectơ chỉ phương là:

\(\overrightarrow {AB}  = ({x_2} - {x_1},{y_2} - {y_1},{z_2} - {z_1})\)

Phương trình tham số của đường thẳng sẽ có dạng:

\(\left\{ {\begin{array}{*{20}{l}}{x = {x_1} + t({x_2} - {x_1})}\\{y = {y_1} + t({y_2} - {y_1})}\\{z = {z_1} + t({z_2} - {z_1})}\end{array}} \right.\)

trong đó \(t\) là tham số.

Xác định tọa độ của một điểm trên đường thẳng khi biết chiều cao \(z\):

Dùng phương trình tham số của đường thẳng để thay giá trị \(z = 12\), từ đó tính \(t\). Sử dụng giá trị \(t\) để tìm tọa độ \(x\) và \(y\).

Lời giải của GV Loigiaihay.com

a) Viết phương trình đường thẳng chứa đường trượt zipline.

Tọa độ điểm A là \(A(3;2,5;15)\) và tọa độ điểm B là \(B(21;27,5;10)\).

Tìm vectơ chỉ phương của đường thẳng AB:

\(\overrightarrow {AB}  = (21 - 3,27,5 - 2,5,10 - 15) = (18,25, - 5)\)

Phương trình tham số của đường thẳng đi qua A và có vectơ chỉ phương \(\overrightarrow {AB} \):

\(\left\{ {\begin{array}{*{20}{l}}{x = 3 + 18t}\\{y = 2,5 + 25t}\\{z = 15 - 5t}\end{array}} \right.\)

Đây là phương trình đường thẳng chứa đường trượt zipline.

b) Xác định tọa độ của du khách khi ở độ cao 12 mét. Biết \(z = 12\), thay vào phương trình tham số của z:

\(12 = 15 - 5t\)

Giải phương trình:

\(5t = 15 - 12 = 3\quad  \Rightarrow \quad t = \frac{3}{5}\)

Thay \(t = \frac{3}{5}\) vào các phương trình tham số của x và y:

\(x = 3 + 18 \times \frac{3}{5} = 3 + 10,8 = 13,8\)

\(y = 2,5 + 25 \times \frac{3}{5} = 2,5 + 15 = 17,5\)

Vậy tọa độ của du khách khi ở độ cao 12 mét là \((13,8;17,5;12)\).