Qua các tài liệu đã tìm hiểu, hãy trình bày hoàn cảnh xuất hiện bài Sông núi nước Nam và cho biết: Vì sao bài thơ được gọi là Thơ thần?
Tìm hiểu qua sách báo, internet
- Hoàn cảnh xuất hiện bài Sông múi nước Nam: Bài thơ Sông núi nước Nam được ghi chép trong các sách như Lĩnh Nam chích quái (Lựa chọn những chuyện quái lạ ở Lĩnh Nam, cuối thế kỉ XIV), Việt điện u linh tập (Tập truyện về cõi u linh của đất Việt, 1329) và Đại Việt sử kí toàn thư, kể lại chuyện Lê Hoàn năm 981 và Lý Thường Kiệt năm 1076 đã sử dụng bài thơ trong các cuộc kháng chiến chống quân Tổng xâm lược trên phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu ngày nay) để khích lệ các tướng sĩ một lòng đánh giặc và cảnh báo sự thất bại của kẻ thù xâm lược. Bài thơ vốn không có nhan đề và chưa rõ tác giả là ai. Sau này, một số sách ghi tên tác giả là Lý Thường Kiệt và đặt tên là Nam quốc sơn hà.
- Bài thơ được gọi là Thơ thân do truyền thuyết kể lại chuyện Lê Hoàn và Lý Thường Kiệt cho người nấp vào đền thờ hai vị anh hùng chống ngoại xâm, đồng thời là hai vị thần sông Như Nguyệt là Trương Hống và Trương Hát để giả giọng thần đọc bài thơ Nam quốc sơn hà. Các nhà nghiên cứu cho rằng: Thời trung đại, niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo còn rất mạnh, nên có thể tác giả bài thơ đã giấu tên để bài thơ khi được đọc trong đền thờ các vị thần sẽ trở nên linh thiêng, có tác dụng cổ vũ lớn và cảnh báo mạnh mẽ hơn. Bài thơ được đọc hùng hồn giữa đêm vắng, âm vang trên dòng sông lịch sử linh thiêng đã khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ Đại Việt, khiến quân thù run sợ mà tan rã. Trong các đền thờ Trương Hống, Trương Hát trên sông Cầu đều có thần tích ghi lại bài thơ này. Tác phẩm Nam quốc sơn hà trở nên linh thiêng và được coi như bài thơ của thần linh đất Việt hiển hiện cùng con cháu đánh giặc, giữ nước.
Các bài tập cùng chuyên đề
Bài 1 :
Ai là tác giả của Nam quốc sơn hà?
-
A.
Tương truyền là Lý Thường Kiệt
-
B.
Trần Quang Khải
-
C.
Nguyễn Trãi
-
D.
Nguyễn Du
Bài 2 :
Từ “Nam quốc sơn hà” là từ thuần Việt, đúng hay sai?
Bài 3 :
Tác phẩm được viết trong cuộc chiến chống quân?
-
A.
Hán
-
B.
Thanh
-
C.
Tống
-
D.
Minh
Bài 4 :
Nam quốc sơn hà được mệnh danh là?
-
A.
Áng thiên cổ hùng văn
-
B.
Bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta
-
C.
Bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của nước ta
-
D.
Bài thơ có một không hai
Bài 5 :
Thể thơ tác giả dùng để viết Nam quốc sơn hà là gì?
-
A.
Song thất lục bát
-
B.
Thất ngôn tứ tuyệt
-
C.
Thất ngôn bát cú
-
D.
Ngũ ngôn tứ tuyệt
Bài 6 :
Giọng điệu nổi bật trong “Nam quốc sơn hà” là gì?
-
A.
Mềm dẻo
-
B.
Đanh thép
-
C.
Trữ tình
-
D.
Sâu lắng
Bài 7 :
Nam quốc sơn hà khẳng định điều gì?
-
A.
Khẳng định chủ quyền lãnh thổ
-
B.
Nêu cao ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền
-
C.
Khẳng định sự ngang hàng về vị thế với phương Bắc
-
D.
Cả 3 đáp án trên
Bài 8 :
Nội dung nào không xuất hiện trong bài Sông núi nước Nam?
-
A.
Khẳng định bề dày truyền thống văn hóa của người Việt
-
B.
Khẳng định ranh giới lãnh thổ
-
C.
Khẳng định quyết tâm bảo vệ độc lập, chủ quyền dân tộc
-
D.
Cả 3 ý trên
Bài 9 :
Từ “đế” trong bài thơ có ý nghĩa gì?
-
A.
Chỉ người đứng đầu đất nước
-
B.
Chỉ vua, người đứng đầu đất nước, khẳng định sự ngang bằng về vị thế so với phương Bắc
-
C.
Khẳng định nước Nam của vua nước Nam cai trị
-
D.
Cả B và C
Bài 10 :
Từ “thiên thư” ở câu thứ hai có ý nghĩa là gì?
-
A.
Bức thư của trời
-
B.
Sách của trời
-
C.
Bức thư nghìn chữ
-
D.
Cuốn sách dài nghìn chương
Bài 11 :
Xét về mục đích nói, câu thơ Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm thuộc kiểu câu gì?
-
A.
Trần thuật
-
B.
Cầu khiến
-
C.
Cảm thán
-
D.
Nghi vấn
Bài 12 :
Chọn câu trả lời đúng nhất.
Kết cấu câu hỏi ở câu thơ "Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm" nhằm mục đích gì?
-
A.
Muốn một câu trả lời xác đáng
-
B.
Khẳng định đanh thép nền độc lập dân tộc
-
C.
Thể hiện sự căm phẫn của tác giả
-
D.
Tất cả các đáp án trên đều sai
Bài 13 :
Câu thơ Chúng mày nhất định phải tan vỡ muốn khẳng định điều gì?
-
A.
Cảnh cáo kẻ thù sẽ nhận quả báo vì tội ác của chúng
-
B.
Cảnh cáo nhân dân Đại Việt bé nhỏ sẽ khiến chúng tơi bời
-
C.
Hai đáp trên đều đúng
-
D.
Hai đáp án trên đều sai
Bài 14 :
Tình cảm và thái độ của người viết thể hiện trong bài thơ Sông núi nước Nam?
-
A.
Tự hào về chủ quyền của dân tộc
-
B.
Khẳng định quyết tâm chống xâm lăng
-
C.
Tin tưởng tương lai tươi sáng của đất nước
-
D.
Gồm 2 ý A và B
Bài 15 :
Bài thơ Sông núi nước Nam ngoài việc biểu ý, thì có biểu cảm, đúng hay sai?
Bài 16 :
Chú ý yếu tố khẳng định chủ quyền trong một “bản tuyên ngôn độc lập”
Bài 17 :
Qua các tài liệu đã tìm hiểu, hãy trình bày bối cảnh xuất hiện bài Sông núi nước Nam và cho biết: Vì sao bài thơ được gọi là Thơ thần?
Bài 18 :
Nêu đặc điểm hình thức thể loại của bài thơ (số chữ, số dòng, niêm, luật và cách hiệp vần ở bản phiên âm bài thơ)
Bài 19 :
Hai dòng thơ đầu khẳng định điều gì? Các từ ngữ “Nam quốc”, “Nam đế”, “tiệt nhiên”, “định phận”, “thiên thư” đóng vai trò gì trong việc khẳng định điều đó?
Bài 20 :
Phân tích hai dòng thơ cuối để làm rõ nội dung (tư tưởng và tình cảm) mà tác giả muốn thể hiện.
Bài 21 :
Theo em, hai dòng thơ đầu và hai dòng thơ cuối có mối liên hệ như thế nào?
Bài 22 :
Em có suy nghĩ gì sau khi học bài Sông núi nước Nam? Theo em, nội dung tư tưởng bài thơ có ý nghĩa như thế nào đối với thế hệ trẻ ngày nay?
Bài 23 :
Bài Sông núi nước Nam được viết theo thể loại nào?
A. Thơ Nôm Đường luật tứ tuyệt
B. Thơ Nôm Đường luật thất ngôn xen lục ngôn
C. Thơ Đường luật tứ tuyệt viết bằng chữ Hán
D. Thơ Đường luật thất ngôn bát cú viết bằng chữ Hán
Bài 24 :
Hai dòng thơ đầu bài thơ Sông núi nước Nam khẳng định điều gì? Các từ ngữ “Nam quốc”, “Nam đế”, “tiệt nhiên”, “định phận”, “thiên thư” đóng vai trò như thế nào trong việc khẳng định điều đó?
Bài 25 :
Tìm những từ ngữ ở hai dòng thơ cuối bài thơ Sông núi nước Nam thể hiện quyết tâm bảo vệ độc lập và niềm tin tất thắng của nhân dân ta
Bài 26 :
Theo em, hai dòng thơ đầu và hai dòng thơ cuối bài thơ Sông núi nước Nam có mối liên hệ như thế nào? Vì sao bài thơ được coi là “bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên” của nước ta?
Bài 27 :
Em ấn tượng nhất với một hoặc hai dòng thơ nào trong bài thơ Sông núi nước Nam? Vì sao?
