Đề bài

Đọc văn bản sau và giải thích vì sao đây là truyện đồng thoại:

RÙA ĐÁ ĐI CHƠI

    Ca sĩ chim Bách Thanh bay đến bên bờ suối thì đậu lại trên một cành diệp liễu. Cảnh vật ở đây tuyệt đẹp đã níu cánh chim lại. Bách Thanh nghe tiếng suối róc rách, tiếng lá reo bồn chồn, tiếng nai tác xa xa,... cảm hứng tràn đây, chàng cất lên một điệu hát mới, đó cũng là công việc suốt đời của chàng.

    Bác Rùa Đá đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát. Chú Hươu Sao cũng đờ ra nghe, quên cả uống nước. Không ai để ý đến gã Rắn Mốc đang cuốn cành cây dưới chân Bách Thanh như một khúc dây leo. Hắn vươn cổ, đôi mắt gian giảo láo liên. “Phốc”, Rắn Mốc bằng một cú mô thành thạo đã ngoạm chặt một chân Bách Thanh trong miệng, cắt đứt dòng âm thanh đang bay chơi vơi. Bách Thanh thét lên đau đớn.

   Bách Thanh giãy giụa đã lôi cả Rắn Mốc ngã xuống cỏ, ngay trước mặt ông Rùa Đá. Tiếng kêu của chim Bách Thanh làm rung động cả chiếc mai rùa. Bác nhích lên vài bước, và “phập”, đôi môi rắn như đá của bác đã cặp chặt lấy cổ Rắn Mốc. Rắn Mốc quằn quại quấn lấy ông Rùa Đá, ghì xiết. Nhưng miếng võ hiểm của Rắn Mốc vô hiệu trước tấm lưng trơ như đá của bác Rùa. Rắn Mốc bị cắn nát cổ, duỗi toàn thân cứng đờ như một cành cây khô. Bách Thanh gãy rời một chân, bay lên cành cây nén đau, rối rít cảm ơn: “Cháu cảm ơn bác Rùa Đá!”. Rồi Bách Thanh tha thiết mời bác Rùa Đá vào dịp Tết, tức là còn mười ngày nữa đến ăn Tết nhà mình.

 Bác Rùa Đá lẩm bẩm: “Cây sồi chân núi Bắc à? Xa đây! Cần phải đi ngay mới kịp!”. Thế là bác Rùa Đá khăn gói lên vai ra đi. Bác đi cả ngày, cả đêm, cả mưa cả nắng... Bác đem theo cả một mái nhà thì đâu chẳng là nhà! Ca sĩ Bách Thanh bay loáng một cái đã về đến nhà, Chàng báo tin vui cho vợ con. Chàng còn đặt cả bài hát cho các con hát:

        Một sớm xuân trong mát

    Cành khô cũng nở hoa

  Ông Rùa Đá tốt bụng

Sẽ đến chơi nhà ta!

     Bác Rùa Đá đang đi thì băng tan, dòng nước ào ra chảy quanh một tảng đá lớn. Trên tảng đá, một chú Thỏ Trắng đang kêu khóc gọi mẹ. Bác Rùa Đá bơi ra, cho Thỏ Trắng ngôi trên lưng, đi tìm mẹ Thỏ, bởi hang thỏ đã ngập nước. Tìm được mẹ Thỏ, trao lại Thỏ Trắng cho mẹ xong, bác lại gặp họ hàng nhà Nhím suýt chết đuối, nêu không được bác giơ lưng bịt một lỗ hổng nước đang tràn vào.

    Bác Rùa Đá vẫn chưa rời con suối mà đi được. Bãi Tự Nhiên xanh rờn cỏ có nguy cơ bị ngập nước. Hươu, Nai rủ nhau xếp đá thành đập, lái dòng nước cho chảy sang hướng khác. Bác Rùa Đá nhận chuyên chở từng khối đá lớn trên lưng...

Con đập hoàn thành, bác Rùa Đá mới khoác khăn gói lên vai, lắm bẩm: “Nhà Bách Thanh! Cây sồi chân núi Bắc! Phải đi ngay mới kịp!”.

    Bác không nghĩ rằng mùa xuân đã qua từ lâu, bởi bác cứ nhẫn nha đi, ai gặp khó khăn bác đều dừng lại giúp đỡ...

    Trên cây sồi chân núi Bắc, có hội chim Bách Thanh đón một mùa xuân mới. Ông Bách Thanh què đã chết. Các cháu Bách Thanh đang bập bẹ hát bài như nỗi chờ mong của cả dòng họ:

         Một sớm xuân trong mát

     Cành khô cũng nở hoa

   Ông Rùa Đá tốt bụng

Sẽ đến chơi nhà ta!

    Chúng không biết rằng ở dưới gốc cây sồi, ông Rùa Đá đã đến, mệt mỏi vì đường xa, tuổi tác, ông đã ngủ thiếp đi trong giọng ca trong trẻo của họ hàng nhà Bách Thanh.

(Tuyển tập truyện viết cho thiếu nhi từ sau Cách mạng tháng Tám, NXB Giáo dục, 1999)

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản 

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Câu chuyện “Rùa đá đi chơi” là truyện đồng thoại vì các nhân vật đều là động vật nhưng mang đặc điểm tính cách như con người. Câu chuyện mang hàm ý ca ngợi những người đi giúp đỡ người khác, đề cao việc biết ơn những người đã cứu giúp mình.

Loigiaihay.com

Xem thêm : Sách bài tập Ngữ văn 6 - Cánh diều

Các bài tập cùng chuyên đề

Bài 1 :

Đâu là nhận xét đúng về những sáng tác của Tô Hoài?

  • A.

    Ông sáng tác rất ít nhưng đó đều là những tác phẩm tạo nên tiếng vang

  • B.

    Ông viết nhiều tác phẩm nhưng chỉ thiên về thơ

  • C.

    Ông có khối lượng tác phẩm phong phú và đa dạng, gồm nhiều thể loại.

  • D.

    Tất cả các đáp án trên

Xem lời giải >>

Bài 2 :

Qua đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên, nhận định đúng nhất về Dế Mèn?

  • A.

    Tự tin, dũng cảm

  • B.

    Tự phụ, kiêu căng

  • C.

    Khệnh khạng, xem thường mọi người

  • D.

    Hung hăng, xốc nổi

Xem lời giải >>

Bài 3 :

Nhận định nào dưới đây, em thấy không đúng về truyện Bài học đường đời đầu tiên?

  • A.

    Truyện viết cho thiếu nhi

  • B.

    Truyện viết về loài vật

  • C.

    Truyện mượn loài vật để chế giễu loài người

  • D.

    Truyện kể về cuộc phiêu lưu của Dế Mèn

Xem lời giải >>

Bài 4 :

Đâu không phải là giá trị nghệ thuật của đoạn trích "Bài học đường đời đầu tiên"?

  • A.

    Cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn.

  • B.

    Nghệ thuật miêu tả loài vật sinh động, đặc sắc.

  • C.

    Ngôn ngữ bác học điêu luyện

  • D.

    Ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình.

Xem lời giải >>

Bài 5 :

Chi tiết nào thể hiện được vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn?

  • A.

    Đôi càng bóng mẫm với những chiếc vuốt nhọn hoắt

  • B.

    Hai cái răng đen nhánh cứ nhai ngoàm ngoạp

  • C.

    Cái đầu nổi từng tảng rất bướng

  • D.

    Nằm khểnh bắt chân chữ ngũ

Xem lời giải >>

Bài 6 :

Chi tiết thể hiện sự khinh thường bạn của Dế Mèn?

  • A.

    Gọi bạn là chú mày

  • B.

    Không cho Dế Choắt đào hang thông sang nhà mình

  • C.

    Nằm im khi thấy Dế Choắt khi bị chị Cốc mổ

  • D.

    Rủ Dế Choắt trêu đùa chị Cốc

Xem lời giải >>

Bài 7 :

Dế Choắt trước khi chết nói với Dế Mèn?

  • A.

    Ở đời không được ngông cuồng, dại dột sẽ chuốc vạ vào thân

  • B.

    Ở đời phải cẩn thận khi nói năng, nếu không sớm muộn cũng mang vạ vào thân

  • C.

    Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ thì sớm muộn cũng mang vạ vào mình

  • D.

    Ở đời phải trung thực, tự tin, không sớm thì muộn cũng mang vạ vào mình

Xem lời giải >>

Bài 8 :

Bài học đường đời đầu tiên là của tác giả nào?

  • A.
    Tố Hữu
  • B.
    Nguyễn Minh Châu
  • C.
    Tô Hoài
  • D.
    Lê Minh Khuê
Xem lời giải >>

Bài 9 :

Đâu là nhận xét đúng về những sáng tác của Tô Hoài?

  • A.
    Ông sáng tác rất ít nhưng đó đề là những tác phẩm tạo nên tiếng vang
  • B.
    Ông viết nhiều tác phẩm nhưng chỉ thiên về thơ
  • C.
    Ông có khối lượng tác phẩm phong phú và đa dạng, gồm nhiều thể loại
  • D.
    Tất cả đáp án trên
Xem lời giải >>

Bài 10 :

Nội dung chính của văn bản Bài học đường đời đầu tiên là gì?
Xem lời giải >>

Bài 11 :

Có thể em đã từng đọc một truyện kể hay xem một bộ phim nói về niềm vui hay nỗi buồn mà nhân vật đã trải qua. Khi đọc (xem) em đã có suy nghĩ gì?

Xem lời giải >>

Bài 12 :

Chia sẻ với các bạn vài điều em thấy hài lòng hoặc chưa hài lòng khi suy nghĩ về bản thân?

Xem lời giải >>

Bài 13 :

Em dự đoán như thế nào về sự việc sắp được kể trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên?

Xem lời giải >>

Bài 14 :

Trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên, lúc rủ Dế Choắt trêu chị Cốc, Dế Mèn có nghĩ đến hậu quả không?

Xem lời giải >>

Bài 15 :

Trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên, điều gì đã xảy ra với Dế Choắt? Dế Mèn đã làm gì khi chứng kiến điều đó?

Xem lời giải >>

Bài 16 :

Câu chuyện Bài học đường đời đầu tiên được kể bằng lời của nhân vật nào? Kể theo ngôi thứ mấy?

Xem lời giải >>

Bài 17 :

Đọc phần một đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên, nêu một số chi tiết miêu tả Dế Mèn khiến em liên tưởng tới đặc điểm của con người. Lối miêu tả này thường được sử dụng ở loại truyện nào?

Xem lời giải >>

Bài 18 :

Em thích hoặc không thích điều gì trong cách Dế Mèn tự miêu tả ở phần một văn bản Bài học đường đời đầu tiên? Vì sao?

Xem lời giải >>

Bài 19 :

Trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên, Dế Mèn đã nói gì khi sang thăm nhà Dế Choắt và khi Dế Choắt nhờ giúp đỡ? Những lời nói đó thể hiện thái độ gì của Dế Mèn?

Xem lời giải >>

Bài 20 :

Trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên, chứng kiến cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những cảm xúc suy nghĩ gì? Những cảm xúc, suy nghĩ đó cho thấy sự thay đổi nào ở Dế Mèn?

Xem lời giải >>

Bài 21 :

Theo em, từ những trải nghiệm đáng nhớ trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên, Dế Mèn đã rút ra được bài học gì?

Xem lời giải >>

Bài 22 :

Nêu hình dung của em về nhân vật Dế Choắt trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên. Nếu gặp một người bạn có đặc điểm giống như Dế Choắt, em sẽ đối xử với bạn như thế nào?

Xem lời giải >>

Bài 23 :

Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) kể lại một sự việc trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên bằng lời của một nhân vật do em tự chọn.

Xem lời giải >>

Bài 24 :

Nội dung chính của văn bản Bài học đường đời đầu tiên là gì?
Xem lời giải >>

Bài 25 :

Hãy chia sẻ với bạn về một chuyện đáng nhớ mà em từng trải qua.

Xem lời giải >>

Bài 26 :

Dựa vào nhan đề và ấn tượng ban đầu của bản thân khi đọc lướt qua văn bản Bài học đường đời đầu tiên, em đoán xem “bài học đường đời đầu tiên” được nhân vật kể lại sau đây là bài học gì?

Xem lời giải >>

Bài 27 :

Những chi tiết miêu tả ngoại hình nhân vật “tôi” trong đoạn Bài học đường đời đầu tiên là lời của ai? Điều này giúp em biết được gì về tính cách nhân vật?

Xem lời giải >>

Bài 28 :

Qua cách nhân vật “tôi” tự miêu tả hành động của mình ở đoạn đầu văn bản Bài học đường đời đầu tiên, em biết thêm điều gì ở đặc điểm nhân vật?

Xem lời giải >>

Bài 29 :

Những từ ngữ “hung hăng”, “hống hách”, “ngu dại”, “ân hận” cho thấy nhân vật “tôi” trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên có thái độ và đánh giá như thế nào về trải nghiệm sắp kể ra dưới đây?

Xem lời giải >>

Bài 30 :

Trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên, việc Dế Choắt muốn đào một cái ngách sang nhà nhân vật “tôi” phòng khi có kẻ nào bắt nạt cho thấy Dế Choắt suy nghĩ, đánh giá như thế nào về nhân vật “tôi”?

Xem lời giải >>