|
Từ có yếu tố hóa |
Nghĩa |
|
|
|
Đọc kĩ khái niêm đã cho và tìm từ phù hợp.
|
Từ có yếu tố hóa |
Nghĩa |
|
+ Tha hóa
+ Nhân cách hóa |
+ Biến thành cái khác, mang đăc điểm trái ngược với bản chất vốn có. + Gán cho loài vật hoặc vật vô tri hình dáng, tính cách hoặc ngôn ngữ của con người (một biện pháp tu từ) … |
Các bài tập cùng chuyên đề
Bài 1 :
Biện pháp so sánh trong câu “Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng” có tác dụng gì?
Người đọc dễ tưởng tượng ra khung cảnh dòng sông Năm Căn mênh mông sóng nước
Khiến câu văn trở nên sinh động hơn, người đọc dễ tưởng tượng ra khung cảnh tự nhiên
Giúp nhà văn thêm gần gũi với độc giả
Câu văn trở nên giàu hình tượng hơn.
Bài 2 :
Chọn các đáp án đúng
Câu văn sau sử dụng những biện pháp tu từ gì?
Con gái bé bỏng của mẹ kiên cường và mạnh mẽ như một nhành xương rồng trồi lên mọi thiếu thốn, khô khát.
Bài 3 :
Trình bày khái niệm từ đơn, từ phức, từ láy, từ ghép.
Bài 4 :
Xác định từ đơn, từ ghép, từ láy trong các đoạn văn sau:
a. Một đêm nằm trằn trọc mãi không sao ngủ được, Thái tử định sang thư phòng xem sách, khi đi ngang qua vườn thượng uyển, bỗng thấy một cô gái trẻ, đẹp đang dạo chơi ở đó. Nghe tiếng động, cô gái vội vàng chạy về phía hoàng cung rồi biến mất. Nhưng vào một đêm khác, cô gái xuất hiện. (Truyền thuyết về Ngọc Bà Thiên Y A Na)
b. Lang Liêu tỉnh dậy, vô cùng mừng rỡ. Bèn làm theo lời thầy dặn, chọn gạo nếp thật tốt làm bánh vuông để tượng hình Đất, bỏ vào chỗ chưng, cho nên gọi là bánh chưng. Rồi giã vôi làm bánh tròn, để tượng hình Trời, gọi là bánh giày. Còn lá xanh bọc ngoài và nhân ở trong ruột là tượng hình cha mẹ yêu thương đùm bọc con cái. (Bánh chưng, bánh giày)
Bài 5 :
Theo em, “bánh vuông” hoặc “bánh tròn” trong đoạn b có phải là từ phức hay không? Vì sao em cho là như vậy?
Bài 6 :
Trong thực tế giao tiếp, việc sử dụng từ đơn và từ phức, từ ghép và từ láy có những khác biệt về mức độ thông dụng. Em hãy đánh dấu x vào các nhận định đúng, sai về mức độ thông dụng của chúng ở các ô tương ứng trong bảng dưới đây:
|
Câu |
Trong giao tiếp người nói, người viết thường |
Đúng |
Sai |
|
a |
Ít khi chỉ sử dụng toàn là các từ đơn |
|
|
|
b |
Ít khi chỉ sử dụng toàn là các từ phức |
|
|
|
c |
Ít khi sử dụng toàn là từ láy |
|
|
|
d |
Ít khi sử dụng toàn là từ ghép |
|
|
|
đ |
Ít khi kết hợp sử dụng từ đơn và từ phức |
|
|
|
e |
Kết hợp sử dụng cả từ đơn và từ ghép |
|
|
|
g |
Kết hợp sử dụng cả từ đơn và từ ghép |
|
|
|
h |
Kết hợp sử dụng cả từ đơn với từ ghép và (hoặc) từ láy |
|
|
Bài 7 :
Trong câu văn “Đến ngày hẹn, các hoàng tử đều đem đủ thứ của ngon vật lạ bày trên mâm cỗ mình làm để dự thi”, cụm từ “của ngon vật lạ” có phải thành ngữ không? Tìm một cụm từ có nghĩa tương tự để thay thể cho cụm từ “của ngon vật lạ” mà không làm cho nghĩa của câu thay đổi.
Bài 8 :
Tạo từ ghép từ các tiếng gốc dưới đây và nhận xét về sự khác biệt giữa nghĩa của các từ ghép vừa tạo ra so với nghĩa của các tiếng gốc (từ đơn): a. chơi; b. vườn; c. sách; d. mi.
Bài 9 :
Tạo từ láy từ các tiếng gốc dưới đây và nhận xét về sự khác biệt giữa nghĩa của các từ láy vừa tạo ra so với nghĩa của các tiếng gốc (từ đơn): a. trẻ; b. đẹp; c. động; d. ngủ.
Bài 10 :
Truyện Bánh chưng, bánh giầy gợi nhắc cho em nhớ đến thành ngữ nào về hình dáng của “Trời” và “Đất” theo quan niệm dân gian.
Bài 11 :
Hoàn thiện sơ đồ về cấu tạo từ.
Bài 12 :
Điền các từ in đậm trong đoạn văn vào ô phù hợp.
“Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ, soi gương được và rất ưa nhìn.”
|
Từ đơn |
Từ phức |
|
|
Từ ghép |
Từ láy |
|
|
|
|
|
Bài 13 :
Gạch chân và nêu tác dụng của từ láy trong các câu sau:
- Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi cô cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ.
- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc.
- Mỗi bước đi, tôi làm điệu dún dẩy các khoeo chân, rung lên rung xuống hai chiếc râu.
Bài 14 :
Đặt câu với mỗi thành ngữ:
- Ăn xổi ở thì
- Tắt lửa tối đèn
- Hôi như cú mèo
Bài 15 :
Mỗi từ ghép dưới đây được tạo ra bằng cách nào?
làng xóm, ngày đêm, trước sau, trên dưới, đầu đuôi, được thua, tìm kiếm, phải trái, bờ cõi, tài giỏi, hiền lành, non yếu, trốn tránh, giẫm đạp
a) Ghép các yếu tố có nghĩa gần nhau hoặc giống nhau, ví dụ: núi non.
b) Ghép các yếu tố có nghĩa trái ngược nhau, ví dụ: hơn kém.
Bài 16 :
Yếu tố nào trong mỗi từ ghép dưới đây thể hiện sự khác nhau giữa các món ăn được gọi là bánh? Xếp các yếu tố đó vào nhóm thích hợp.
bánh tẻ, bánh tai voi, bánh khoai, bánh khúc, bánh đậu xanh, bánh nướng, bánh xốp, bánh bèo, bánh cốm, bánh tôm
a) Chỉ chất liệu để làm món ăn, ví dụ: bánh nếp.
b) Chỉ cách chế biến món ăn, ví dụ: bánh rán.
c) Chỉ tính chất của món ăn, ví dụ: bánh dẻo.
d) Chỉ hình dáng của món ăn, ví dụ: bánh gối.
Bài 17 :
Tìm thêm một số từ ghép tả
a) màu đỏ, ví dụ: đỏ au,…
b) màu xanh, ví dụ: xanh ngắt,…
c) màu trắng, ví dụ: trắng muối...
Bài 18 :
Xếp từ láy trong các câu dưới đây vào nhóm thích hợp:
- Cậu sống lủi thủi trong một túp lều cũ dựng dưới gốc đa. (Thạch Sanh)
- Suốt ngày, nàng chẳng nói, chẳng cười, mặt buồn rười rượi. (Thạch Sanh)
- Một hôm, cô út vừa mang cơm đến dưới chân đồi thì nghe tiếng sáo véo von. Cô lấy làm lạ, rón rén bước lên, nấp sau bụi cây rình xem, thì thấy một chàng trai khôi ngô đang ngồi trên chiếc võng đào mắc vào hai cành cây, thổi sáo cho đàn bộ gặm cỏ (Sọ Dừa)
a) Gợi tả dáng vẻ, trạng thái của sự vật, ví dụ: lom khom
b) Gọi tà âm thanh, ví dụ: ríu rít.
Bài 19 :
Ghép các từ láy ở cột bên trái với nghĩa tương ứng ở cột bên phải:
Bài 20 :
Chỉ ra đặc điểm chung về cấu tạo và nghĩa của các từ láy trong mỗi dãy dưới đây
a) bập bềnh, lấp ló, lập loè, nhấp nhô
b) nằng nặng, nhè nhẹ, đo đỏ, trăng trắng
Bài 21 :
|
Từ có yếu tố hóa |
Nghĩa |
|
|
|
Bài 22 :
Đặt câu với mỗi từ sau:
- Đơn điệu:
- Kiên nhẫn:
- Cốt lõi:
Bài 23 :
Trong đoạn văn:
Mình sẽ biết thêm một tiếng chân khác hẳn mọi bước chân khác. Những bước chân khác chỉ khiến mình trốn vào lòng đất. Còn bước chân của bạn sẽ gọi mình ra khỏi hang như là tiếng nhạc.
- Tiếng bước chân của hoàng tử bé được cáo so sánh với:
- Tác dụng:
Bài 24 :
Một số lời thoại của nhân vật được lặp lại trong văn bản Nếu cậu muốn có một người bạn…:
- Tác dụng:
Bài 25 :
Chọn câu trả lời đúng để điền vào chỗ trống trong câu sau:
Bên cạnh chức năng (1)... cho sự việc trong câu, trạng ngữ còn có chức năng (2)... các câu trong một đoạn, làm cho đoạn văn được liền mạch.
a. (1) nhấn mạnh ý nghĩa — (2) bổ sung thông tin
b. (1) bổ sung ý nghĩa — (2) liên kết
c. (1) bổ sung chỉ tiết — (2) kết hợp
đ. (1) cung cấp thông tin — (2) nhấn mạnh
Bài 26 :
Cho các cặp câu sau đây:
a1. Người anh lấy vợ.
a2. Ít lâu sau, người anh lấy vợ.
b1. Người em ngày ngày vác rựa vào rừng chặt củi làm kế sinh nhai.
b2. Từ đó, người em ngày ngày vác rựa vào rừng chặt củi làm kế sinh nhai.
c1. Hắn thấy em mình tìm đến mời về nhà ăn giỗ.
c2. Một hôm vào ngày giỗ cha, hắn thấy em mình tìm đến mời về nhà ăn giỗ.
- Em hãy chỉ ra sự khác nhau ở từng cặp câu trên.
- Phần trạng ngữ đó có tác dụng gì trong câu?
Bài 27 :
Cho hai đoạn văn sau:
a. Anh chàng nhìn thấy xung quanh mình có những cục vàng sáng chói thì mừng lắm, bèn chờ cho chúng đi khuất mới đứng dậy nhặt đầy túi mang về. Anh chàng hết làm nhà cửa lại tậu ruộng vườn, nuôi trâu bò, cuộc đời muôn phần tươi hơn trước.
b. Anh chàng nhìn thấy xung quanh mình có những cục vàng sáng chói thì mừng lắm, bèn chờ cho chúng đi khuất mới đứng dậy nhặt đầy túi mang về. Từ khi trở nên giàu có, anh chàng hết làm nhà cửa lại tậu ruộng vườn, nuôi trâu bò, cuộc đời muôn phần tươi hơn trước.
- Em hãy so sánh xem có gì khác nhau giữa hai đoạn văn.
- Phần trạng ngữ đó có tác dụng gì trong câu?
- Phần trạng ngữ đó có tác dụng gì trong đoạn văn?
Bài 28 :
Hãy hoàn chỉnh đoạn văn sau bằng cách thêm các trạng ngữ cho sẵn vào chỗ trống: sau đó, trên các nẻo đường, ít lâu sâu.
(a)..........., nhà vua mở hội luôn mấy đêm ngày. Già trẻ trai gái các làng đều nô mức đi xem. (b).............., quần áo mớ ba mớ bảy dập dìu tuôn về kinh như nước chảy. Hai mẹ con Cám cũng sắm sửa quần áo đẹp để đi trẩy hội. Thấy Tấm cũng muốn đi, mụ dì ghẻ nguýt dài. (c.)............, mụ lấy một đấu gạo trộn lẫn với một đấu thóc, bảo Tấm…
Em có nhận xét gì về ý nghĩa của câu văn, đoạn văn sau khi đã thêm các trạng ngữ?
Bài 29 :
Viết một đoạn văn khoảng 5 đến 6 câu, trong đó sử dụng ít nhất 2 trạng ngữ. Chỉ ra tác dụng của các trạng ngữ đó trong câu văn, đoạn văn.
Bài 30 :
Viết một đoạn văn ngăn (khoảng 5 - 7 dòng) nêu cảm nghĩ của em về một nhân vật trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên hoặc Ông lão đánh cá và con cá vàng, trong đoạn văn có sử dụng chủ ngữ là cụm từ. Xác định chủ ngữ là cụm từ trong đoạn văn đó.
Danh sách bình luận