Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
VỚI CON
Vũ Quần Phương
1. Bồng bồng!
Bố bồng con trên tay
Buổi chiều nay, buổi chiều nay
Khói hàng xóm bay là trên bếp
Sau trận mưa trời mát hơi may.
2. Bố bế con ra ngoài mái hiên
Sông xa, trời rộng, mắt con nhìn
Cánh buồm trôi đấy, mây bay đấy!
Cây giữa vườn cây, cỏ trước thềm.
3. Bố bế con ra với phố phường
Xe chạy người đi như nước tuôn
Cây xanh, ngói đỏ, con đừng lạ
Muối mặn, gừng cay, hoa trái thơm.
4. Bố bế con ra với cuộc đời
Con ơi yêu lấy mặt con người
Tươi như quả chín, hồng như thắp
Sau nét âu lo, vẫn nét cười.
5. Bố nhấc con lên, bố nhấc lên
Dâng qua vai bố để con nhìn
Mai sau thành bạn đi cùng bố
Đường rộng trời ta xa mãi thêm.
(In trong Tác phẩm văn học được giải thưởng nhà nước, Hoa trong cây, Những điều cùng đến, Vết thời gian, NXB Hội Nhà văn, 2014)
Theo bước chân người bố bế con, hình ảnh cuộc sống hiện lên như thế nào qua từng khổ thơ, từ khổ 1 đến khổ 4. Điều đó thể hiện nét độc đáo gì của bài thơ?
Theo bước chân người bố bế con, hình ảnh cuộc sống hiện lên như thế nào qua từng khổ thơ, từ khổ 1 đến khổ 4. Điều đó thể hiện nét độc đáo gì của bài thơ?
Đọc lần lượt các khổ thơ 1 => 4.
Xác định những hình ảnh cuộc sống được nhắc đến trong từng khổ thơ.
Nhận xét xem không gian được mở rộng dần như thế nào.
Từ đó rút ra nét độc đáo trong cách xây dựng bài thơ.
- Theo bước chân người bố bế con, hình ảnh cuộc sống hiện lên qua từng khổ thơ là:
+ Khổ 1, 2: hình ảnh cuộc sống bên ngoài căn nhà: khói bếp nhà hàng xóm, sông xa, trời rộng, cánh buồm, mây bay, cỏ cây;
+ Khổ 3: hình ảnh phố phường: xe chạy, người đi, cây xanh, ngói đỏ, những “hương vị” khác nhau của cuộc sống: muối mặn, gừng cay, hoa trái thơm;
+ Khổ 4: hình ảnh cuộc đời rộng lớn với những gương mặt tươi tắn xen lẫn lo âu.
– Nét độc đáo: người bố từng bước đưa con ra với cuộc đời rộng lớn để từ đó, con trưởng thành.
Giải thích:
Không gian mở rộng dần theo bước chân của người bố, thể hiện quá trình đứa con được dẫn dắt để hiểu và bước vào cuộc sống.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì trong khổ 3 và 4?
Nêu ý nghĩa của việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật này.
Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì trong khổ 3 và 4?
Nêu ý nghĩa của việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật này.
Đọc khổ 3 và khổ 4.
Tìm các từ ngữ, hình ảnh mang tính nghệ thuật.
– Khổ 3: Nghệ thuật ẩn dụng trong cặp câu thơ thứ nhất: “cây xanh, ngôi đỏ”, “muối mặn gừng cay, hoa trái thơm”.
→ Ý nghĩa: cuộc sống muôn màu, muôn vẻ có cay đắng, có ngọt bùi”.
– Khổ 4: Nghệ thuật so sánh trong cặp câu thơ thứ hai: “Tươi như quả chín, hồng như thắp". → Ý nghĩa: vẻ đẹp, nét hạnh phúc trên gương mặt con người.
Giải thích:
- “Muối mặn, gừng cay” → tượng trưng cho những khó khăn của cuộc sống.
- “Hoa trái thơm” → tượng trưng cho niềm vui, hạnh phúc.
=> Tác giả muốn nói rằng cuộc đời có nhiều sắc thái khác nhau.
Còn hình ảnh “tươi như quả chín” và “hồng như thắp” làm nổi bật niềm vui và vẻ đẹp của con người.
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng. Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
Một số link tham khảo:
Hình ảnh người bố hiện lên trong bài thơ này như thế nào?
Hình ảnh người bố hiện lên trong bài thơ này như thế nào?
Đọc kĩ bài thơ, chú ý các hành động của người bố như bồng, bế, nhấc con lên
Từ những hành động đó suy ra tình cảm và tính cách của người bố.
Hình ảnh người bố trong bài thơ này là hình ảnh một người bố yêu thương, tỉ mỉ hướng dẫn, dạy dỗ con từng chút về cách quan sát (quan sát thiên nhiên, con người), nhận thức cuộc sống (có đắng cay, có ngọt bùi), từng bước đưa con ra cuộc đời rộng lớn, muốn làm bạn của con, đồng hành với con trong suốt cuộc đời, tiếp tục đi đến những vùng đất mới.
Giải thích:
Trong bài thơ nhiều lần xuất hiện các hành động:
- “Bố bồng con trên tay”
- “Bố bế con ra ngoài mái hiên”
- “Bố bế con ra với phố phường”
- “Bố nhấc con lên”
=> Những hành động này thể hiện sự chăm sóc, yêu thương và mong muốn dẫn dắt con trưởng thành.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Xác định nội dung các khổ thơ. Từ đó chỉ ra nét đặc sắc trong bố cục bài
thơ.
Xác định nội dung các khổ thơ. Từ đó chỉ ra nét đặc sắc trong bố cục bài
thơ.
Xác định ý chính của từng khổ thơ.
Nhận xét cách sắp xếp các khổ thơ trong bài.
- Nội dung các khổ thơ:
+ Khổ 1 – Khổ 4: thể hiện hình ảnh bố bế con, từng bước dạy con về cuộc sống.
+ Khổ 5: Nâng con lên cao, mở rộng tầm mắt cho con, mong muốn cùng con đến những vùng đất mới.
- Nét đặc sắc: hình ảnh thiên nhiên, cuộc sống mở rộng mãi ra trước mắt con, giúp con trưởng thành, tình yêu của bố dành cho con là vô hạn, mong muốn con mở rộng tầm nhìn, đi đến những chân trời tri thức mới.
Giải thích:
Các khổ thơ được sắp xếp theo trình tự phát triển tự nhiên:
- ban đầu là khung cảnh gần gũi
- sau đó mở rộng ra cuộc sống và tương lai.
=> Điều này thể hiện tình yêu và ước mong của người bố đối với con.
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Chủ đề của bài thơ là gì? Những biện pháp nghệ thuật nào đã góp phần thể hiện chủ đề?
Chủ đề của bài thơ là gì? Những biện pháp nghệ thuật nào đã góp phần thể hiện chủ đề?
Xác định nội dung chính của toàn bài thơ
Từ đó rút ra chủ đề.
- Chủ đề bài thơ: Niềm yêu thương, mong muốn con biết cách quan sát, nhận thức cuộc sống, trưởng thành qua cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh, nghệ thuật.
- Chủ đề đó được thể hiện ẩn dụ, so sánh, cách bố cục bài thơ.
Giải thích:
Những hình ảnh:
- “muối mặn gừng cay”
- “hoa trái thơm”
- “tươi như quả chín”
=> giúp diễn tả nhiều sắc thái của cuộc sống và con người, qua đó thể hiện sự dạy dỗ và tình yêu của người bố.
- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.
- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.
- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.
Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề
Hãy viết hoặc vẽ 2 câu thể hiện tưởng tượng của em về người bố hoặc hai bố con trong bài thơ. Sự tưởng tượng này đã giúp gì cho em khi đọc và hiểu nội dung của bài thơ?
Hãy viết hoặc vẽ 2 câu thể hiện tưởng tượng của em về người bố hoặc hai bố con trong bài thơ. Sự tưởng tượng này đã giúp gì cho em khi đọc và hiểu nội dung của bài thơ?
Tưởng tượng hình ảnh hai bố con trong bài thơ.
Nêu tác dụng của việc tưởng tượng đối với việc đọc hiểu bài thơ.
- Hình ảnh người bố với khuôn mặt hiền hậu nhấc bổng đứa con lên với khuôn mặt bé bỏng, ngây thơ. Hai bố con rất vui vẻ, người bố bế con lên với ánh nhìn xa xăm và ánh mắt chưa đầy hi vọng.
- Nhờ việc tưởng tượng em đã hình dung được rõ hơn về nội dung của câu chuyện trên giúp cho việc đọc hiểu trở nên dễ dàng hơn.
Giải thích:
Bài thơ có nhiều hình ảnh gợi tả như:
- “bố bồng con”
- “bố nhấc con lên”
=> Khi tưởng tượng các hình ảnh này, người đọc dễ cảm nhận cảm xúc và nội dung bài thơ hơn.
Danh sách bình luận