Bạn hình dung thế nào về cõi âm và cuộc đối mặt giữa Tử Văn với “người đội mũ trụ" trước điện của Diêm Vương?
- Đọc kĩ văn bản
- Học sinh suy đoán về cuộc đối mặt
Cách 1
- Quang cảnh : không khí rùng rợn
- Sử dụng nhiều hình ảnh mang tính chất kì ảo, hoang đường → nhấn mạnh hơn quang cảnh đáng sợ nơi cõi âm. Gợi cảm giác rùng rợn, khiếp sợ. Nhưng chính không gian ấy lại làm nổi bật khí phách của Ngô Tử Văn bình tĩnh, can đảm
- Đó là cuộc đối mặt đầy sự khó khăn và cam go nhưng bằng chính nghĩa và sự dũng cảm, cương trực đấu tranh cho chính nghĩa, cuối cùng Ngô Tử Văn đã chiến thắng.
- Cuộc xét xử Ngô Tử Văn dưới âm phủ:
+ Những lời vu cáo xảo quyệt của hồn ma tên tướng giặc.
+ Thái độ quát nạt, giận dữ của Diêm Vương
+ Ngô Tử Văn: Tỏ thái độ cứng cỏi trước Diêm Vương đầy uy quyền, đấu tranh vạch mặt tên tướng giặc gian tà.
→ Tử Văn phải đương đầu với những thế lực mạnh, áp đảo.
+ Hồn ma tên tướng giặc: Tranh cãi với Tử Văn, sau lại lo sợ, đạo đức giả: xin giảm án cho Tử Văn.
+ Ngô Tử Văn: Bình tĩnh, khảng khái không chịu nhún nhường, xin đem tư giấy đến đền Tản Viên chứng thực.
+ Diêm Vương: Nghi ngờ, cho người đến đền Tản Viên chứng thực → Tử Văn được xử thắng kiện và được tiến cử làm chân phán sự ở đền thánh Tản Viên.
→ Cái thiện, cái chính nghĩa đã thắng cái gian tà, cái ác.
→ Tử Văn là con người cứng cỏi, không chùn bước trước những thế lực xấu xa, quyết tâm đến cùng để bảo vệ lẽ phải.
Cách 2Trong truyện “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”, sau khi Ngô Tử Văn đốt đền, anh đã đối mặt với “người đội mũ trụ”. Đây là một tình huống đầy bí ẩn và kỳ quái:
- Người đội mũ trụ:
+ Người này tự xưng là cư sĩ và đến đòi làm trả lại ngôi đền như cũ.
+ Tử Văn không quan tâm đến lời đòi hỏi của người này và vẫn cứ ngồi ngất ngưởng tự nhiên.
+ Người kia tức giận và nói rằng sẽ đem Tử Văn đến phong đô để trả lại ngôi đền.
Cuộc đối mặt này thể hiện tính can đảm và tinh thần kiên quyết của Tử Văn trong việc bảo vệ đền miếu và đối diện với những thách thức từ thế giới âm phủ
Cách 3Hình dung:
-Cảnh vật:
+Điện Diêm Vương rộng lớn, nguy nga.
+Có nhiều quỷ sứ, quan tòa và các hình phạt ghê rợn.
+Ánh sáng lờ mờ, tạo cảm giác u ám và bí ẩn.
-Nhân vật:
+Tử Văn: Vẻ mặt cương trực, ánh mắt sáng ngời, giọng nói dõng dạc.
+“Người đội mũ trụ”: Vẻ mặt hung dữ, ánh mắt nham hiểm, giọng nói toát lên sự căm phẫn.
+Diêm Vương: Vẻ mặt uy nghi, giọng nói trầm hùng.

Các bài tập cùng chuyên đề
Bài 1 :
Thời kỳ Nguyễn Dữ sống có điều gì đặc biệt?
Xã hội phát triển thịnh trị
Nước ta bị nhà Tống xâm lược
Nội chiến diễn ra liên miên
Bị nhà Hán đô hộ
Bài 2 :
Sáng tác duy nhất của Nguyễn Dữ là tác phẩm nào?
Liêu trai chí dị
Truyện Kiều
Truyền kì mạn lục
Hoàng Lê nhất thống chí
Bài 3 :
Nguyễn Dữ tạ thế ở đâu?
Thanh Hóa
Ninh Bình
Hà Nội
Hải Dương
Bài 4 :
Nguyễn Dữ viết Truyền kì mạn lục bằng ngôn ngữ nào?
Chữ Nôm
Chữ Hán
Chữ quốc ngữ
Ngôn ngữ khác
Bài 5 :
Nguyễn Dữ sống ở thế kỉ nào?
Thế kỉ XV
Thế kỉ XVI
Thế kỉ XVII
Thế kỉ XVIII
Bài 6 :
Đâu là quê hương của Nguyễn Dữ?
Hà Nội
Cao Bằng
Tây Nguyên
Hải Dương
Bài 7 :
Nguyễn Dữ là học trò của ai?
Nguyễn Trãi
Nguyễn Du
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Lê Quý Đôn
Bài 8 :
Nguyễn Dữ về ở ẩn tại đâu?
Thanh Hóa
Hải Dương
Quảng Ninh
Vĩnh Phúc
Bài 9 :
Nguyễn Dữ làm quan dưới thời nào?
Nhà Đinh
Nhà Trần
Nhà Hồ
Nhà Mạc
Bài 10 :
Vì sao Nguyễn Dữ lại cáo quan về ở ẩn?
Vì phải phụng dưỡng mẹ già
Vì tuổi cao sức yếu
Vì bị hãm hại, vu khống
Vì bất mãn với thời cuộc
Bài 11 :
Ông từng thi đỗ kì thi nào?
Thi Hương
Thi Hội
Thi Đình
Cả ba kì thi trên
Bài 12 :
Nguyễn Dữ là con trai của ai?
Nguyễn Phi Khanh
Nguyễn Tường Phiêu
Nguyễn Trãi
Nguyễn Du
Bài 13 :
Văn bản Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của tác giả nào?
Hoàng Đức Lương
Nguyễn Trung Ngạn
Ngô Sĩ Liên
Nguyễn Dữ
Bài 14 :
Chuyện chức phán sự đền Tản Viên trích từ tác phẩm nào?
Đại Việt sử ký
Truyền kì mạn lục
Lĩnh Nam chích quái
Đại Nam thực lục
Bài 15 :
Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ gồm bao nhiêu truyện?
18
19
20
21
Bài 16 :
Chuyện chức phán sự đền Tản Viên thuộc thể loại nào?
Truyền kì
Truyền thuyết
Truyện cổ tích
Truyện thơ
Bài 17 :
Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ phản ánh điều gì?
Hiện thực xã hội phong kiến đương thời với đầy rẫy những điều tối tăm, góc khuất mà tác giả muốn vạch trần, tố cáo
Số phận bi thảm của những con người nhỏ bé trong xã hội, những bi kịch tình yêu mà thiệt thòi thường rơi vào người phụ nữ
Thể hiện tinh thần dân tộc, niềm tự hào về nhân tài, văn hóa nước Việt
Tất cả các đáp án trên
Bài 18 :
Nội dung chính của đoạn trích sau:
Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang. Chàng vốn khảng khái, nóng nảy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được, vùng Bắc người ta vẫn khen là một người cương trực,... Tử Văn rất tức giận, một hôm tắm gội sạch sẽ, khấn trời, rồi châm lửa đốt đền. Mọi người đều lắc đầu lè lưỡi, lo sợ thay cho Tử Văn, nhưng chàng vẫn vung tay không cần gì cả”.
(Chuyện chức phán sự đền Tản Viên - Nguyễn Dữ)
Ngô Tử Văn và hành động đốt đền
Tử Văn gặp hồn ma tên bách hộ họ Thôi và thổ thần
Tử Văn bị bắt và cuộc đối chất ở Minh ti trước Diêm Vương
Tử Văn thắng lợi trở về, nhận chức phán sự đền Tản Viên
Bài 19 :
Nội dung chính của đoạn trích dưới đây:
Đốt đền xong, chàng về nhà, thấy trong người khó chịu, đầu lảo đảo và bụng run run, rồi nổi lên một cơn sốt nóng sốt rét. Trong khi sốt, chàng thấy một người khôi ngô, cao lớn, đầu đội mũ trụ đi đến nói năng và quần áo rất giống với người phương Bắc, tự xưng là cư sĩ, đến đòi làm trả ngôi đền như cũ…
Hễ ở Minh ti có tra hỏi, thầy cứ khai ra những lời nói của tôi. Nếu hắn chối, thầy kêu xin tư giấy đến đền Tản Viên, tôi sẽ khai rõ thì nó phải đớ miệng. Nếu không như thế thì tôi đến vùi lấp trọn đời mà thầy cũng khó lòng thoát nạn
(Chuyện chức phán sự đền Tản Viên - Nguyễn Dữ)
Ngô Tử Văn và hành động đốt đền
Tử Văn gặp hồn ma tên bách hộ họ Thôi và thổ thần
Tử Văn bị bắt và cuộc đối chất ở Minh ti trước Diêm Vương
Tử Văn thắng lợi trở về, nhận chức phán sự đền Tản Viên
Bài 20 :
Nội dung chính của đoạn trích dưới đây:
Tử Văn vâng lời. Đến đêm, bệnh càng nặng thêm, rồi thấy hai tên quỷ sứ đến bắt đi rất gấp, kéo ra ngoài thành về phía đông. Đi độ nửa ngày đến một tòa nhà rất lớn, xung quanh có thành sắt cao vọi đến mấy chục trượng…
Tử Văn vui vẻ nhận lời, bèn thu xếp việc nhà, rồi không bệnh mà mất.
(Chuyện chức phán sự đền Tản Viên - Nguyễn Dữ)
Ngô Tử Văn và hành động đốt đền
Tử Văn gặp hồn ma tên bách hộ họ Thôi và thổ thần
Tử Văn bị bắt và cuộc đối chất ở Minh ti trước Diêm Vương
Tử Văn thắng lợi trở về, nhận chức phán sự đền Tản Viên
Bài 21 :
Nội dung chính của đoạn trích dưới đây:
Năm Giáp Ngọ, có người ở thành Đông Quan vốn quen biết với Tử Văn, một buổi sớm đi ra ngoài cửa tây vài dặm, trông thấy trong sương mù có xe ngựa đi đến ầm ầm, lại nghe tiếng quán:
- Người đi đường tránh xa, xe quan phán sự!
… Bởi thế được nổi tiếng và giữ chức vụ ở Minh ti, thật là xứng đáng. Vậy kẻ sĩ, không nên kiêng sợ sự cứng cỏi.
(Chuyện chức phán sự đền Tản Viên - Nguyễn Dữ)
Ngô Tử Văn và hành động đốt đền
Tử Văn gặp hồn ma tên bách hộ họ Thôi và thổ thần
Tử Văn bị bắt và cuộc đối chất ở Minh ti trước Diêm Vương
Tử Văn thắng lợi trở về, nhận chức phán sự đền Tản Viên
Bài 22 :
Giá trị nội dung của tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên - Nguyễn Dữ:
Tác phẩm tố cáo tội ác của kẻ thù xâm lược, ca ngợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Tác phẩm được coi là bản tuyên ngôn độc lập, một áng “thiên cổ hùng văn” của dân tộc.
Khắc họa đậm nét hình ảnh Trần Quốc Tuấn, một nhân vật bất tử, vĩ đại trong lòng dân tộc
Đề cao tinh thần khẳng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác trừ hại cho dân, thể hiện niềm tin công lý, chính nghĩa nhất định chiến thắng gian tà
Thể hiện niềm tự hào, sự trân trọng và ý thức bảo tồn di sản văn hóa dân tộc
Bài 23 :
Chức Phán sự là chức vụ như thế nào?
Chức quan cao nhất trong triều, có quyền tham gia ý kiến trong mọi việc chính sự
Cố vấn việc chính sự cho vua
Chức quan coi việc xử án ngày xưa
Chức quan được hưởng nhiều bổng lộc nhất trong triều
Bài 24 :
Ngô Tử Văn là người như thế nào?
Khẳng khái nóng nảy
Thông minh hơn người
Văn võ song toàn
Ôn hòa, chuộng điều đơn giản
Bài 25 :
Tính cách khẳng khái nóng nảy của Ngô Tử Văn được thể hiện qua những hành động như thế nào?
Sự tức giận trước việc “hưng yêu tác quái” của tên hung thần và hành động đốt đền trừ hại cho dân
Thái độ điềm nhiên không khiếp sợ trước những lời đe dọa của tên hung thần. Thái độ cứng cỏi, bất khuất trước Diêm Vương đầy quyền lực
Sự gan dạ trước bọn quỷ dạ xoa nanh ác và quang cảnh đáng sợ nơi cõi âm
Tất cả các đáp án trên
Bài 26 :
Việc làm của Ngô Tử Văn có ý nghĩa gì?
Thể hiện quan niệm và thái độ của người trí thức muốn đả phá sự mê tín thần linh của quần chúng bình dân
Thể hiện sự khẳng khái, chính trực muốn vì dân trừ hại
Thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ qua việc diệt trừ hồn ma của tên giặc xâm lược hung bạo, bảo vệ thổ thần nước Việt, người từng có công giúp Lý Nam Đế chống giặc ngoại xâm
Đáp án B và C
Bài 27 :
Chi tiết Diêm Vương xử kiện nói lên điều gì?
Thể hiện niềm tin của con người thời trung đại: bên cạnh cõi trần còn có một thế giới khác là âm phủ, nơi con người sau khi chết sẽ phải nhận sự phán xét và thưởng phạt về những việc làm của mình khi còn sống. Thể hiện khát vọng công lý chưa được thực hiện trong cuộc sống trần thế của người xưa
Nhằm đẩy xung đột kịch tính của truyện đến cao trào để nhân vật chính Ngô Tử Văn có dịp bộc lộ bản lĩnh, khí phách của mình
Có ý nghĩa khuyên răn, giáo dục con người nên sống và hành động như thế nào cho đúng đắn, hợp lẽ phải, tránh làm điều ác
Tất cả các đáp án trên
Bài 28 :
Chi tiết Ngô Tử Văn được nhận chức phán sự ở đền Tản Viên có ý nghĩa gì?
Một sự thưởng công xứng đáng cho sự khẳng khái, cương trực và dũng cảm của Ngô Tử Văn
Noi gương cho đời sau, khích lệ mọi người dũng cảm đấu tranh chống cái ác, bảo vệ công lý
Cả hai đáp án trên đều đúng
Cả hai đáp án trên đều sai
Bài 29 :
Vì sao Ngô Tử Văn đốt đền?
Tức giận trước sự hống hách, lộng hành làm hại dân chúng của hồn ma tên tướng giặc
Tức giận vì thổ công không đáp ứng lại yêu cầu của Ngô Tử Văn
Tức giận vì ước nguyện không thành hiện thực
Tất cả các đáp án trên
Bài 30 :
Chủ đề của tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên là:
Đề cao lòng biết ơn tổ tiên, tục thờ cúng tổ tiên của nhân dân Việt
Đề cao tinh thần hướng thiện của nhân dân Việt
Đề cao nhân vật Ngô Tử Văn, đại biểu cho trí thức nước Việt giàu tinh thần dân tộc, chuộng chính nghĩa, dũng cảm, cương trực, dám đấu tranh chống cái ác trừ hại cho dân
Tất cả các đáp án trên