Đề bài

Tóm tắt nội dung câu chuyện được kể và chỉ ra đặc điểm cách xây dựng cốt truyện trong Hai đứa trẻ.

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản 

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Cách 1

- Tóm tắt:

Liên và An là hai chị em được mẹ giao cho trông coi một cửa hàng tạp hóa nhỏ tại một Phố huyện nghèo. Trước đây gia đình Liên và an sống ở Hà Nội, do cha bị mất việc nên cả nhà phải chuyển về sống ở phố huyện nghèo. Mẹ của Liên làm nghề hàng xáo, hàng ngày Liên quan sát những gì xảy ra xung quanh. Liên thấy những đứa trẻ nhà nghèo bên chợ đi nhặt nhạnh những thứ có thể dùng được do người đi chợ bỏ lại. Liên đã chứng kiến cuộc sống vất vả, nghèo túng của mẹ con chị Tí, của gia đình bác Xẩm, của bà cụ Thi, của bác phở Siêu và cũng như nhiều người dân lam lũ tại Phố huyện. Hai chị em Liên và An vừa bán hàng vừa trông chờ chuyến tàu đêm từ Hà Nội về ầm ầm lăn bánh qua phố huyện rồi khuất dần, im tiếng trong trời đêm. Và khi chuyến tàu đã qua, hai chị em Liên đi vào giấc ngủ yên tĩnh, cũng yên tĩnh như đêm ở trong phố tịch mịch và đầy bóng tối.

- Về cốt truyện: truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam là truyện không có cốt truyện. Bởi lẽ, cốt truyện chỉ là cảnh một buổi chiều tối ở một phố huyện nghèo nàn, tăm tối, với tiếng trống thu không, cảnh chợ chiều hiu hắt, với một chõng hàng nước, một gánh hàng phở, một gia đình bác xẩm ê a, một bà già điên uống rượu cười sằng sặc và hai chị em cô hàng xén Liên, An cố thức chờ chuyến tàu đêm đi qua... Truyện không có tình huống gây cấn, éo le cũng không có mâu thuẫn xung đột, biến cố nó chỉ là diễn biến theo thời gian.

Cách 2

- Tóm tắt:

Truyện ngắn Hai đứa trẻ là văn bản kể về hai nhân vật Liên và An cùng những người dân trong một phố huyện nghèo. Liên và An đã từng có một cuộc sống đầy đủ vui vẻ ở Hà Nội. Do bố mất việc, gia đình sa sút,  hai đứa trẻ phải về sống nơi phố huyện - một cuộc sống nghèo khổ, đơn điệu. Hai chị em được mẹ giao cho trông cửa hàng tạp hóa nhỏ bên bến tàu của huyện. Trong một buổi chiều tà, Liên cảm thấy nơi đây buồn tẻ, chị ngắm nhìn những đứa trẻ con đi nhặt nhạnh những đồ thừa. Nhìn cuộc sống tàn lụi của chị Tí, bác Siêu, vợ chồng bác Xẩm xung quanh. Thế nhưng chừng ấy người sống trong bóng tối vẫn hy vọng cái gì đó tươi sáng hơn. Mong ước ấy vẫn được thể hiện qua sự mong đợi chuyến tàu đêm chạy qua phố huyện của cả hai chị em và những người buôn bán về đêm. Nhưng chỉ thoáng qua đó, đoàn tàu rầm rộ đi tới, chẳng được bao lâu lại vụt qua và chỉ còn lại đêm khuya - đêm ở trong phố, tịch mịch và đầy bóng tối.

- Đặc điểm về cách xây dựng cốt truyện: truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam là truyện không có cốt truyện Hai đứa trẻ đúng là rất tiêu biểu cho loại “truyện không có truyện”. Bởi lẽ, cốt truyện chỉ là cảnh một buổi chiều tối ở một phố huyện nghèo nàn, tăm tối, với tiếng trống thu không, cảnh chợ chiều hiu hắt, với một chõng hàng nước, một gánh hàng phở, một gia đình bác xẩm ê a, một bà già điên uống rượu cười sằng sặc và hai chị em cô hàng xén Liên, An cố thức chờ chuyên tàu đêm đi qua... Chỉ có vậy thôi, chẳng có tình huống gây cấn, éo le cũng không có mâu thuẫn xung đột, truyện không có xung đột, không có biến cố nó chỉ là diễn biến thời gian.

Cách 3

* Tóm tắt:

Hai chị em Liên và An sống ở một phố huyện nghèo. Buổi chiều tối, hai chị em dọn hàng tạp hóa và ngóng ra sân ga chờ đợi đoàn tàu đi qua. Khi đoàn tàu đến, hai chị em say mê nhìn ngắm những toa đèn rực rỡ. Sau khi đoàn tàu đi qua, hai chị em lại lang thang trên phố và trò chuyện về cuộc sống của mình. Hai chị em nhớ về Hà Nội và khao khát được thoát khỏi cuộc sống tẻ nhạt, buồn chán nơi đây. Hai chị em trở về nhà khi màn đêm đã buông xuống. Nỗi buồn và sự bế tắc vẫn còn đó, nhưng hai chị em vẫn hy vọng vào một tương lai tốt đẹp hơn.

* Đặc điểm cách xây dựng cốt truyện trong Hai đứa trẻ:

-Cốt truyện đơn giản, không có nhiều tình tiết:

+Câu chuyện xoay quanh cuộc sống của hai chị em Liên và An trong một ngày.

+Các sự kiện diễn ra theo trình tự thời gian.

-Sử dụng nhiều chi tiết miêu tả:

+Tác giả miêu tả khung cảnh thiên nhiên, phố huyện và tâm trạng nhân vật một cách tỉ mỉ.

+Các chi tiết miêu tả tạo nên bầu không khí buồn bã, tẻ nhạt của câu chuyện.

-Sử dụng điểm nhìn của nhân vật "tôi":

+Câu chuyện được kể qua lời của nhân vật "tôi" - một người khách trọ.

+Điểm nhìn này giúp cho người đọc hiểu rõ hơn tâm trạng và cảm xúc của hai chị em Liên.

-Kết thúc mở:

+Câu chuyện không có kết thúc rõ ràng.

+Người đọc tự suy ngẫm về số phận của hai chị em Liên và tương lai của họ.

Xem thêm : Soạn văn 12 Chân trời sáng tạo

Các bài tập cùng chuyên đề

Bài 1 :

Thạch Lam sinh ra tại:

  • A.

    Hà Nam

  • B.

    Hà Nội

  • C.

    Hải Dương

  • D.

    Hà Tĩnh

Xem lời giải >>

Bài 2 :

Thuở nhỏ, Thạch Lam sống ở đâu?

  • A.

    Hà Nội

  • B.

    Phố huyện Cẩm Gìang – Hải Dương

  • C.

    Phố huyện Văn Giang – Hưng Yên

  • D.

    Phố huyện Bình Dương – Gia Định

Xem lời giải >>

Bài 3 :

Đáp án nào dưới đây nhận định đúng về con người Thạch Lam?

  • A.

    Ông là người thông minh, trầm tĩnh, điềm đạm, đôn hậu và tinh tế

  • B.

    Ông là một danh y, không chỉ chữa bệnh mà còn soạn sách và mở trường dạy nghề thuốc để truyền bá y học

  • C.

    Ông là người tài năng, có cốt cách thanh cao, tấm lòng yêu nước thương dân

  • D.

    Ông là người tài năng và nhiệt huyết trên nhiều lĩnh vực hoạt động

Xem lời giải >>

Bài 4 :

Thạch Lam xuất thân trong gia đình như thế nào?

  • A.

    Gia đình Nho giáo

  • B.

    Gia đình nông dân

  • C.

    Gia đình quan lại sa sút

  • D.

    Gia đình công chức gốc quan lại

Xem lời giải >>

Bài 5 :

Thạch Lam là thành viên của nhóm văn học nào sau đây?

  • A.

    Nhân văn giai phẩm

  • B.

    Tự lực văn đoàn

  • C.

    Phong trào thơ mới

  • D.

    Hội Tao Đàn

Xem lời giải >>

Bài 6 :

Thạch Lam thành công nhất với thể loại văn học nào?

  • A.

    Thơ

  • B.

    Tiểu thuyết

  • C.

    Truyện ngắn

  • D.

    Tùy bút

Xem lời giải >>

Bài 7 :

Truyện ngắn của Thạch Lam thường có đặc điểm gì?

  • A.

    Cốt truyện có những tình huống độc đáo

  • B.

    Truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác thế giới nội tâm của nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống hàng ngày.

  • C.

    Đậm chất hiện thực

  • D.

    Tất cả đều đúng

Xem lời giải >>

Bài 8 :

Tích vào phong cách nghệ thuật của Thạch Lam:

Xem lời giải >>

Bài 9 :

Tích vào đáp án không phải sáng tác của Thạch Lam?

Xem lời giải >>

Bài 10 :

Theo Thạch Lam, văn chương là:

  • A.

    Văn chương là một thứ khí giới thanh cao và đắc lực, nó tác động sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm con người.

  • B.

    Văn chương là thứ vũ khí chiến đấu lợi hại phụng sự cho sự nghiệp cách mạng. Nhà văn cũng phải có tinh thần xung phong như người chiến sĩ ngoài mặt trận

  • C.

    Văn chương phải gắn bó với đời sống, nhìn thẳng vào sự thật “tàn nhẫn”, phải nói lên nỗi thống khổ, cùng quẫn của nhân dân, vì họ mà lên tiếng

  • D.

    Tất cả các đáp án trên

Xem lời giải >>

Bài 11 :

Âm thanh nào không xuất hiện trong cảnh phố huyện lúc chiều tàn?

  • A.

    Tiếng trống thu không nhỏ dần từ xa vọng lại

  • B.

    Tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào

  • C.

    Tiếng muỗi vo ve

  • D.

    Tiếng đoàn tàu

Xem lời giải >>

Bài 12 :

Chi tiết nào không xuất hiện trong cảnh phố huyện lúc chiều tàn?

  • A.

    Chân trời phương Tây đỏ rực như lửa cháy

  • B.

    Những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn

  • C.

    Vệt sáng của những con đom đóm bay là là trên mặt đất hay len vào những cành cây

  • D.

    Màu đen của những dãy tre làng cắt hinh rõ rệt trên nền trời

Xem lời giải >>

Bài 13 :

Câu văn nào thể hiện rõ nhất tâm trạng của Liên trước thời khắc ngày tàn?

  • A.

    Liên ngồi lặng bên mấy quả thuốc sơn đen”

  • B.

    “Đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần”

  • C.

    “Cái buồn của chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị”

  • D.

    “Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn”

Xem lời giải >>

Bài 14 :

Cảnh chợ tàn được Thạch Lam miêu tả qua những chi tiết nào:

Xem lời giải >>

Bài 15 :

Tâm trạng của Liên khi nhìn thấy những đứa trẻ con nghèo nhặt nhạnh thanh nữa, thanh tre hay bất cứ cái gì đó có thể dùng được của các người bán hàng để lại?

  • A.

    Buồn man mác

  • B.

    Liên trông thấy động lòng thương nhưng chính chị cũng không có tiền để mà cho chúng nó

  • C.

    Tâm hồn Liên yên tĩnh hẳn, có những cảm giác mơ hồ không hiểu

  • D.

    Liên lặng theo mơ tưởng về cuộc đời mình

Xem lời giải >>

Bài 16 :

Những con người nghèo nơi phố huyện được tác giả nhắc đến trong đoạn 1 là:

  • A.

    Mẹ con chị Tí

  • B.

    Chị em Liên

  • C.

    Bà cụ Thi điên

  • D.

    Tất cả các đáp án trên

Xem lời giải >>

Bài 17 :

Trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ”, tác giả đã nhắc nhiều lần cái vầng sáng toả ra từ ánh đèn nhỏ của gánh nước nhà chị Tí. Nó có ý nghĩa gì?

  • A.

    Một thứ ánh sáng gần gũi, yêu thương

  • B.

    Một thứ ánh sáng gợi nhiều thi vị

  • C.

    Gợi lên vẻ đẹp thơ mộng của làng quê Việt Nam

  • D.

    Gợi lên những kiếp sống nhỏ nhoi, lay lắt, mù tối của những người nghèo khổ trong màn đêm của xã hội cũ

Xem lời giải >>

Bài 18 :

Khi miêu tả khung cảnh phố huyện lúc về đêm, Thạch Lam sử dụng thủ pháp ngệ thuật đặc sắc nào?

  • A.

    Đối tập tương phản

  • B.

    Nhân hóa

  • C.

    So sánh

  • D.

    Tả cảnh ngụ tình

Xem lời giải >>

Bài 19 :

Khi phố bóng tối bao trùm, phố huyện nghèo xuất hiện thêm những nhân vật nào?

Xem lời giải >>

Bài 20 :

Vì sao chị em Liên và An trong truyện Hai đứa trẻ đêm nào cũng cố thức để đợi tàu?

  • A.

    Chị em Liên muốn bán thêm ít hàng

  • B.

    Chị em Liên và An cố thức để được nhìn chuyến tàu đi qua là vì khao khát thoát khỏi cảnh tù đọng, buồn chán, bế tắc mà chúng đang sống. Chuyến tàu đêm là một hình ảnh cụ thể của một thế giới khác: “một cái gì tươi sáng” mà Liên và An chờ đợi.

  • C.

    Muốn nhớ về Hà Nội

  • D.

    Mốn thấy ánh sáng rực rỡ của đoàn tàu

Xem lời giải >>

Bài 21 :

Hai đứa trẻ là tác phẩm giàu chất thơ”

Xem lời giải >>

Bài 22 :

Âm thanh nào không xuất hiện trong cảnh phố huyện lúc chiều tàn?

  • A.

    Tiếng trống thu không nhỏ dần từ xa vọng lại.

  • B.

    Tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào

  • C.

    Tiếng muỗi vo ve

  • D.

    Tiếng đoàn tàu

Xem lời giải >>

Bài 23 :

Màu sắc nào không xuất hiện trong cảnh phố huyện lúc chiều tàn?

  • A.

    Chân trời phương Tây đỏ rực như lửa cháy

  • B.

    Những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn

  • C.

    Vệt sáng của những con đom đóm bay là là trên mặt đất hay len vào những cành cây

  • D.

    Màu đen của những dãy tre làng cắt hinh rõ rệt trên nền trời

Xem lời giải >>

Bài 24 :

Câu văn nào thể hiện rõ nhất tâm trạng của Liên trước thời khắc ngày tàn?

  • A.

    “Liên ngồi lặng bên mấy quả thuốc sơn đen”

  • B.

    “Đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần”

  • C.

    “Cái buồn của chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị”

  • D.

    “Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn”

Xem lời giải >>

Bài 25 :

Cảnh chợ tàn được Thạch Lam miêu tả qua những chi tiết nào:

Xem lời giải >>

Bài 26 :

Tâm trạng của Liên khi nhìn thấy những đứa trẻ con nghèo nhặt nhạnh thanh nữa, thanh tre hay bất cứ cái gì đó có thể dùng được của các người bán hàng để lại?

  • A.

    Buồn man mác

  • B.

    Liên trông thấy động lòng thương nhưng chính chị cũng không có tiền để mà cho chúng nó

  • C.

    Tâm hồn Liên yên tĩnh hẳn, có những cảm giác mơ hồ không hiểu

  • D.

    Liên lặng theo mơ tưởng về cuộc đời mình

Xem lời giải >>

Bài 27 :

Những con người nghèo nơi phố huyện được tác giả nhắc đến trong đoạn 1 là:

  • A.

    Mẹ con chị Tí

  • B.

    Chị em Liên

  • C.

    Bà cụ Thi điên

  • D.

    Tất cả các đáp án trên

Xem lời giải >>

Bài 28 :

Trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ”, tác giả đã nhắc nhiều lần cái vầng sáng toả ra từ ánh đèn nhỏ của gánh nước nhà chị Tí. Nó có ý nghĩa gì?

  • A.

    Một thứ ánh sáng gần gũi, yêu thương

  • B.

    Một thứ ánh sáng gợi nhiều thi vị

  • C.

    Gợi lên vẻ đẹp thơ mộng của làng quê Việt Nam

  • D.

    Gợi lên những kiếp sống nhỏ nhoi, lay lắt, mù tối của những người nghèo khổ trong màn đêm của xã hội cũ

Xem lời giải >>

Bài 29 :

Khi miêu tả khung cảnh phố huyện lúc về đêm, Thạch Lam sử dụng thủ pháp ngệ thuật đặc sắc nào?

  • A.

    Đối tập tương phản

  • B.

    Nhân hóa

  • C.

    So sánh

  • D.

    Tả cảnh ngụ tình

Xem lời giải >>

Bài 30 :

Khi chờ đợi một điều gì đó quan trọng với bản thân, bạn thường có tâm trạng, cảm xúc như thế nào? Hãy chia sẻ điều đó với các bạn trong lớp

Xem lời giải >>