Phân tích sự biến đổi cảm nhận của nhân vật Phùng về những ngư dân trong tác phẩm
Đọc kĩ phần đầu tác phẩm và tìm ra các chi tiết miêu tả cảm xúc của nhân vật Phùng.
Cách 1
a. Tâm trạng của nhân vật Phùng khi chứng kiến hiện thực đời sống:
Cảnh tượng người đàn ông hàng chài đánh vợ một cách tàn nhẫn và càng kinh ngạc hơn khi người đàn bà bị đánh kia: “ không kêu một tiếng, không chống trả, cũng không tìm cảnh trốn chạy. Sau đó, hình ảnh thằng bé giật lấy chiếc thắt lưng quất thẳng ngực người đàn ông; còn lão ta “ dang thẳng cánh cho thằng bé hai cái tát khiến thằng nhỏ lảo đảo dúi xuống cát”
→ Tâm trạng nghệ sĩ Phùng: “ kinh ngạc đến thẫn thờ”, “ mấy phút đầu cứ đứng há mồm ra mà nhìn lặng”...
b. Tâm trạng của nhân vật Phùng khi nghe câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện
- Câu chuyện của người đàn bà hàng chài : hoàn cảnh gia đình, lí do không muốn vỡ lẽ
→ Tâm trạng nhân vật Phùng có nhiều sự thay đổi:
+ Người đàn bà hàng chài: Đằng sau bề ngoài thô kệch, lam lũ là người phụ nữ trải đời sâu sắc, có tình yêu thương con vô bờ bến, là người vợ bao dung, thấu hiểu chồng
+ Gã chồng vũ phu: Là người đáng trách nhưng cũng đáng thương. Gã không chỉ là tội nhân mà còn là nạn nhân của hoàn cảnh quẫn bách, khó khăn,
+Thằng Phác: đằng sau hành động trái với luân thường đạo lý ấy là tình thương mẹ vô bờ bến.
→ Quá trình chuyển biến cảm xúc, thay đổi nhận thức của nhân vật Phùng: Từ hạnh phúc ngỡ mình nhìn thấy vẻ đẹp toàn bích của khung cảnh thiên nhiên đến cảm giác sững sờ, kinh ngạc, phẫn nộ trước bức tranh cuộc sống phũ phàng; từ sự thương hại trước vẻ nhẫn nhục đến sẻ chia, cảm thông; từ thái độ bất bình gay gắt trước những hoàn cảnh nghịch lí đến thấu hiểu lẽ đời.
→ Gửi gắm thông điệp: Nghệ thuật xuất phát từ cuộc sống, phải phục vụ cuộc sống. Vì thế, người nghệ sĩ không thể đơn giản chỉ là dùng cái nhìn hời hợt để quan sát cuộc sống mà buộc phải đặt trong mối quan hệ đa dạng, nhiều chiều.
Cách 2- Người đàn bà hàng chài
+ Ban đầu khi nghe lời nói cầu xin tha cho chồng của người đàn bà, Phùng cảm thấy ngột ngạt, khó thở và vô cùng phẫn uất, không thể hiểu nổi vì sao người đàn bà hàng chài phải nhẫn nhịn chịu đựng đi theo người chồng dù bị đánh dập dã man
+ Sau khi nghe người đàn bà tâm sự anh mới lẽ ra rằng đây là một dẫu chỉ là một ngư dân, quanh năm ở biển cả, kiếm sống bằng chân tay nhưng cô lại mang trong mình một cái nhìn toàn diện và đa chiều, sâu sắc đến thế. Hành động của cô là suy tính cho tương lai, cho các con, là sự hi sinh cao cả chú không phải là ngu ngốc, bồng bột.
- Người chồng
+ Trước khi nghe câu chuyện của người đàn bà hàng chài, Phùng nhận thấy đây là một người đàn ông vũ phu, độc ác và vô cùng thô lỗ, không chỉ đánh đập vợ không thương tiếc mà ngay cả con trai là thằng Phác cũng không tha, thậm chí Phùng là người ngoài đến can ngăn ông ta cũng không ngại ra tay.
+ Sau khi nghe tâm sự của người đàn bà hàng chài, Phùng nhận ra trước đây anh ta cũng là một con người cục mịch, hiền lành. Nhưng trước cuộc sống mưu sinh vất vả, anh ta dần thay tính đổi nết, trở nên cộc cằn hơn để đối chọi với những khó khăn của cuộc sống. Anh ta chỉ là một nạn nhân của chiến tranh, chiến tranh gây nên nghèo đói và tha hóa con người,
Cách 3Trong tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” nhân vật Phùng ban đầu có cảm nhận hơi xa lạ với cuộc sống của những ngư dân. Tuy nhiên qua quá trình tiếp xúc và trải nghiệm, cảm nhận của Phùng dần thay đổi.
+Tâm trạng của Phùng khi chứng kiến hiện thực đời sống: Cảnh tượng người đàn ông hàng chài đánh vợ một cách tàn nhẫn và càng kinh ngạc hơn khi người đàn bà bị đánh kia “không kêu một tiếng, không chống trả, cũng không tìm cách trốn chạy”. Sau đó, hình ảnh thằng bé giật lấy chiếc thắt lưng quật thẳng ngực người đàn ông; còn lão ta “dang thẳng cánh cho thằng bé hai cái tát khiến thằng nhỏ lảo đảo dúi xuống cát”. Chứng kiến cảnh đó nghệ sĩ Phùng “kinh ngạc đến thẫn thờ”, “mấy phút đầu cứ đứng há mồm ra mà nhìn lặng”…
+Tâm trạng của nhân vật Phùng khi nghe câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện: Câu chuyện của người đàn bà hàng chài: hoàn cảnh gia đình, lí do không muốn vỡ lẽ. Lúc này, tâm trạng của Phùng có nhiều sự thay đổi
- Người đàn bà hàng chài: Đằng sau bề ngoài thô kệch, lam lũ là người phụ nữ trải đời sâu sắc, có tình yêu thương con vô bờ bến, là người vợ bao dung, thấu hiểu chồng.
- Gã chồng vũ phu: Là người đáng tráng nhưng cũng đáng thương. Gã không chỉ là tội nhận mà còn là nạn nhân của hoàn cảnh quẫn bách, khó khăn
- Thằng Phác: Đằng sau hành động trái với luân thường đạo lí ấy là tình thương mẹ vô bờ bến.
→ Quá trình chuyển biến cảm xúc, thay đổi nhận thức của nhân vật Phùng: từ hạnh phúc ngỡ mình nhìn thấy vẻ đẹp toàn bích của khung cảnh thiên nhiên đến cảm giác sững sờ, kinh ngạc, phẫn nộ trước bức tranh cuộc sống phũ phàng; từ sự thương hại trước vẻ nhẫn nhục đến sẻ chia, cảm thông; từ thái độ bất bình gay gắt trước những hoàn cảnh nghịch lí đến thấu hiểu lẽ đời.
→ Qua sự thay đổi trong cảm nhận của nhân vật Phùng tác giả muốn gửi gắm thông điệp về tình yêu biển cả, sự kiên trì, bền bỉ của con người trong cuộc sống và về sự tôn trọng, thấu hiểu lẫn nhau giữa các thành viên trong xã hội.

Các bài tập cùng chuyên đề
Bài 1 :
Tác giả Nguyễn Minh Châu sinh năm bao nhiêu?
1920
1930
1940
1950
Bài 2 :
Nguyễn Minh Châu không theo học trường nào dưới đây?
Trường Kỹ nghệ Huế
Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội
Trường Huỳnh Thúc Kháng
Trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn
Bài 3 :
Đâu là đặc điểm truyện ngắn của Nguyễn Minh Châu sau 1975?
Tài hoa, uyên bác và mọi sự vật được miêu tả ở phương diện thẩm mỹ
Thể hiện những tìm tòi quan trọng về tư tưởng và nghệ thuật, góp phần đổi mới văn học nước nhà.
Hướng vào cuộc sống cơ cực của những người dân thành thị nghèo và vẻ đẹp nên thơ của cuộc sống thường nhật.
Là cây bút trào phúng bậc thầy, một trong những đại biểu xuất sắc của xu hướng văn học hiện thực.
Bài 4 :
Thời bình, Nguyễn Minh Châu thường viết về đề tài gì?
Những vấn đề của cuộc sống thường nhật.
Cuộc sống thành thị.
Tình yêu lứa đôi.
Thiếu nhi.
Bài 5 :
Đâu không phải là tác phẩm của Nguyễn Minh Châu?
Dấu chân người lính
Chiếc thuyền ngoài xa
Bến quê
Âm vang chiến hào.
Bài 6 :
Địa danh nào dưới đây là quê Nguyễn Minh Châu?
Nghệ An
Thanh Hóa
Quảng Bình
Quảng Ngã
Bài 7 :
Năm 1945, Nguyễn Minh Châu tốt nghiệp trường?
Đại học Tổng hợp
Đại học Văn hóa
Đại học Kỹ nghệ Huế
Đại học Sư phạm Hà Nội
Bài 8 :
Nguyễn Minh Châu gia nhập quân đội năm bao nhiêu?
1949
1950
1951
1952
Bài 9 :
Năm 1962, Nguyễn Minh Châu làm việc tại tạp chí:
Văn nghệ Quân đội
Văn nghệ nhân dân
Văn nghệ Văn hóa
Văn nghệ Thời đại
Bài 10 :
Năm 1972, Nguyễn Minh Châu trở thành thành viên của:
Hội nhà báo Việt Nam
Hội nhà thơ Việt Nam
Hội nhà văn Việt Nam
Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam
Bài 11 :
Phong cách sáng tác của Nguyễn Minh Châu là:
Lãng mạn, trữ tình
Tự sự - triết lí đậm nét
Trữ tình chính trị
Đậm đà màu sắc dân tộc
Bài 12 :
Tác phẩm nào dưới đây không phải là sáng tác của Nguyễn Trung Thành?
Sau buổi tập
Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành
Bến quê
Truyện và kí
Bài 13 :
Tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa ban đầu được in trong tập:
Bến quê
Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành
Cỏ lau
Chiếc thuyền ngoài xa
Bài 14 :
Tập truyện ngắn Bến quê được sáng tác năm bao nhiêu?
1984
1985
1986
1987
Bài 15 :
Truyện Chiếc thuyền ngoài xa tiêu biểu cho phong cách nào của tác giả Nguyễn Minh Châu?
Trữ tình – chính trị
Triết lí
Tự sự
Tự sự - triết lí
Bài 16 :
Giá trị nội dung của Chiếc thuyền ngoài xa là:
Bài 17 :
Điểm nhìn trần thuật của truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa là:
Nhân vật Phùng
Nhân vật Đẩu
Nhân vật người đàn bà
Nhân vật Phát
Bài 18 :
Đáp án nào không phải giá trị nghệ thuật của truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa?
Nghệ thuật xây dựng cốt truyện độc đáo.
Điểm nhìn là nhân vật Phùng(sự hóa thân của tác giả) nên cách kể truyện tự nhiên, khách quan, sinh động, chân thực những cũng vô cùng sắc sảo, đồng thời thể hiện được tư tưởng của tác giả.
Ngôn ngữ tự nhiên, sống động và phù hợp với đặc điểm tính cách nhân vật.
Ngôn ngữ mang đậm màu sắc Nam Bộ
Bài 19 :
Chiếc thuyền ngoài xa kể về:
Chuyến đi thực tế của một người nghệ sĩ nhiếp ảnh và những chiêm nghiệm sâu sắc của ông về nghệ thuật và cuộc đời.
Công việc của một người nhiếp ảnh.
Cuộc sống của người dân chài ven biển
Tất cả các đáp án trên
Bài 20 :
Phát hiện thứ nhất của nhân vật Phùng là:
Vẻ đẹp của chiếc thuyền ngoài xa – cảnh đắt trời cho
Bức tranh cuộc sống thô bạo, tàn nhẫn
Câu chuyện về người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện
Phát hiện tích cách thật sau vẻ bề ngoài của các nhân vật
Bài 21 :
Cảnh đẹp lúc bình minh trên biển được tác giả miêu tả qua những chi tiết nào?
Một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ.
Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào.
Toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích.
Tất cả các đáp án trên
Bài 22 :
Trước “Cảnh đắt trời cho”, người nghệ sĩ Phùng đã có những cảm nhận như thế nào?
Bối rối, trong trái tim như có cái gì đó bóp thắt vào. Phát hiện ra bản thân của cái đẹp chính là đạo đức
Tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn.
Kinh ngạc đến mức há hốc mồm ra nhìn
Đáp án A và B
Bài 23 :
Phát hiện thứ hai của nhân vật Phùng là:
Vẻ đẹp của chiếc thuyền ngoài xa – cảnh đắt trời cho
Bức tranh cuộc sống thô bạo, tàn nhẫn đầy nghịch lí
Câu chuyện về người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện
Phát hiện tích cách thật sau vẻ bề ngoài của các nhân vật
Bài 24 :
Thái độ của người nghệ sĩ Phùng khi chứng kiến bức tranh cuộc sống thô bạo, đầy nghịch lí?
Bối rối, trong trái tim như có cái gì đó bóp thắt vào
Trong mấy phút đầu, kinh ngạc đến mức đứng há hốc mồm ra nhìn.
Tưởng chính mình vừa khám phá cái chân lí của sự toàn thiện.
Tất cả các đáp án trên
Bài 25 :
Từ câu chuyện về bức tranh nghệ thuật và sự thật cuộc đời đằng sau bức tranh đó, tác giả Nguyễn Minh Châu muốn gửi gắm điều gì?
Bài học đúng đắn về cách nhìn nhận nghệ thuật
Bài học đúng đắn về cách nhìn nhận con người
Bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con người
Bài học đúng đắn về bạo lực gia đình
Bài 26 :
Những chi tiết sau miêu tả về nhân vật nào trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa?
“Trạc ngoài bốn mươi, cao lớn với những đường nét thô kệch, mặt rỗ”
Người đàn bà hàng chài
Người chồng
Phùng
Chánh án Đẩu
Bài 27 :
Nguyên nhân người đàn bà hàng chài xuất hiện ở tòa án huyện:
Đi theo thằng Phác – con trai mình, tố giác chồng hành hung
Chạy trốn trận đòn của chồng
Đi nộp đơn xin li dị người chồng vũ phu
Theo lời mời của chánh án Đẩu
Bài 28 :
Vì sao người đàn bà hàng chài không li dị chồng?
Cần có người đàn ông làm trụ cột cho gia đình, chèo chống khi phong ba
Cùng nhau làm ăn nuối nấng những đứa con
Trên thuyền, có những lúc vợ chồng, con cái sống hòa thuận, vui vẻ
Tất cả các đáp án trên
Bài 29 :
Tại sao người chồng lại trong Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu) đưa vợ từ dưới thuyền lên bờ rồi mới đánh?
Vì người chồng không muốn các con nhìn thấy
Vì người chồng sợ các con can thiệp
Vì người đàn bà không nỡ để các con chứng kiến cảnh mình bị đánh
Vì người vợ thấy sắp bị đánh nên bỏ trốn lên bờ
Bài 30 :
Vì sao người đàn bà trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa lại thường xuyên bị chồng đánh đập?
Vì người chồng bản tính độc ác, tàn bạo
Vì quá nghèo khổ nên người chồng trút giận vào người vợ
Vì người chồng say rượu
Vì người đàn bà không nghe lời chồng